Jhr.Mr. A.F.O. van Sasse van Ysselt

Geacht lid van beide Kamers, dat niet zo vaak het woord voerde, maar wel altijd 'het oor' van de vergadering had. Bleef tot op zeer hoge leeftijd Kamerlid. Sympathieke rechter, later rechtbankpresident in Den Bosch die als een wat vaderlijke figuur de rechtszittingen op een ontspannen manier leidde. Scherpzinnig jurist. Werd in 1901 door het district Den Bosch tot Tweede Kamerlid gekozen en was justitie-woordvoerder van de RK-fractie. Verdedigde het bestaan van de Senaat door haar te vergelijken met een beroepsinstantie in de rechtspraak. Stapte in 1929 zelf over naar de Eerste Kamer. Tevens voorzitter van de Hoge Raad van Adel.

Rooms-Katholieken, Algemeene Bond (RKSP), RKSP
functie(s) in de periode 1901-1939: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer

Personalia

voornamen (roepnaam)

Alexander Frederik Oscar

titulatuur en naam

Jhr.Mr. A.F.O. van Sasse van Ysselt Alexander Frederik Oscar

geboorteplaats en -datum

Waalwijk, 20 april 1852

overlijdensplaats en -datum

Interlaken (Zwits.), 6 augustus 1939 (tijdens zijn vakantie)

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Partij/stroming

partij(en)

RKSP (Roomsch-Katholieke Staatspartij)

Hoofdfuncties/beroepen

advocaat en procureur te 's-Hertogenbosch, van 1877 tot 1 januari 1886
kantonrechter-plaatsvervanger, kanton 's-Hertogenbosch, van 16 augustus 1877 tot 1 januari 1886
rechter Arrondissementsrechtbank te Roermond, van 1 januari 1886 tot 1 oktober 1893
rechter Arrondissementsrechtbank te 's-Hertogenbosch, van 1 oktober 1893 tot 1 april 1899
lid gemeenteraad van 's-Hertogenbosch, van januari 1895 tot 2 september 1919
raadsheer Gerechtshof te 's-Hertogenbosch, van 1 april 1899 tot 1 februari 1919
lid Provinciale Staten van Noord-Brabant, van 4 juli 1900 tot september 1929 (voor het kiesdistrict 's-Hertogenbosch)
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1901 tot 17 september 1918 (voor het kiesdistrict 's-Hertogenbosch)
vicepresident Gerechtshof te 's-Hertogenbosch, van 1 februari 1919 tot 1 januari 1925
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 12 februari 1920 tot 17 september 1929
president Gerechtshof te 's-Hertogenbosch, van 1 januari 1925 tot 1 mei 1932
lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1929 tot 6 augustus 1939

Partijpolitieke functies

overzicht

secretaris R.K.-kiesvereniging, kiesdistrict 's-Hertogenbosch, vanaf 1901
voorzitter RKSP Statenclub, Provinciale Staten van Noord-Brabant, van juli 1919 tot september 1929
voorzitter Vereeniging van leden van R.K.-Statenclubs, van maart 1929 tot september 1929
vicefractievoorzitter RKSP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 26 september 1923 tot 17 september 1929

lijsttrekkerschappen

lijstaanvoerder Rooms-Katholieken Tweede Kamerverkiezingen 1922 (in de kieskring 's-Hertogenbosch)
lijstaanvoerder RKSP Tweede Kamerverkiezingen 1925 (in de kieskring 's-Hertogenbosch)

Nevenfuncties

lid Hoge Raad van Adel, van 1 september 1903 tot november 1934
lid Staatscommissie tot voorbereiding van de herziening van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Staatscommissie-Gratama), vanaf 25 november 1911
voorzitter sociëteit "De Katholieke kring" te 's-Hertogenbosch, vanaf 1913
voorzitter Staatscommissie ter uitvoering van de Crisis-enquêtewet, vanaf januari 1919
penningmeester Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant, omstreeks 1923 tot 1925
voorzitter Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant, van 1925 tot 6 augustus 1939
lid ereraad in affaire-Van 't Sant, van 1934 tot 1935 (beschuldigingen tegen de Haagse politiecommissaris Van 't Sant over oplichting)
voorzitter Hoge Raad van Adel, van november 1934 tot 6 augustus 1939

afgeleide functies, presidia etc.

voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk IV (Justitie) 1909 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
voorzitter Commissie van Voorbereiding voor het wetsvoorstel tot bestrijding van zedeloosheid (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van mei 1909 tot maart 1911
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1909 tot november 1909
voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk IV (Justitie) 1910 (Tweede Kamer der Staten-Gerenaal)
voorzitter Commissie van Voorbereiding wetsontwerp wijziging bepalingen omtrent de naamloze vennootschap (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van maart 1910 tot april 1927
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1912 tot mei 1912
voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk IV (Justitie) (Tweede Kamer der Staten-Gerenaal) (voor 1913 en 1914)
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1913 tot juni 1913
voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk IV (Justitie) 1915 (Tweede Kamer der Staten-Gerenaal)
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1915 tot november 1915
voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk IV (Justitie) 1918 (Tweede Kamer der Staten-Gerenaal)
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1918 tot juli 1918
lid Bijzondere Commissie onderzoek overeenkomsten proefinstallatie voor veevoederfabricage (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 11 maart 1920 tot 22 december 1920
voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk IV (Justitie) (Tweede Kamer der Staten-Generaal) (voor 1921 t/m 1929)
voorzitter Bijzondere Commissie voor het wetsontwerp Invoering van het Wetboek van Militair Strafrecht en de Wet op de Krijgstucht (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 1920 tot 1921
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van januari 1921 tot april 1921
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van januari 1922 tot april 1922
voorzitter Bijzonder Commissie voor het wetsvoorstel over opheffing van privaatrechtelijke belemmeringen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1923 tot april 1927
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1924 tot januari 1925
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1925 tot september 1925
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van januari 1926 tot september 1926
lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 9 juli 1930 tot 16 september 1930
voorzitter Commissie voor de Verzoekschriften (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1930 tot september 1931
lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 30 juni 1931 tot 15 december 1931
lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 15 maart 1932 tot 20 december 1932
lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 21 maart 1933 tot 28 maart 1934
lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 28 juni 1934 tot 19 maart 1935
lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 25 juni 1935 tot 16 maart 1937
lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 21 september 1937 tot 20 september 1938
lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 20 december 1938 tot 21 maart 1939
lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 20 juni 1939 tot 6 augustus 1939

comités van aanbeveling, erefuncties etc.

lid diocesaan comité tot huldiging te Rome van Z.H. Leo XIII t.g.v. 25-jarig pauselijk jubileum (voorjaar 1902)

Opleiding

academische studie

Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op stellingen), Hogeschool te Leiden, van 5 oktober 1870 tot 11 maart 1876

Activiteiten

als parlementariër

Was justitie-woordvoerder van de RKSP-Tweede en Eerste Kamerfracties. Hield zich verder onder meer bezig met financiën, landbouw en binnenlandse zaken.
Was als oudste lid in jaren in 1929 een keer fungerend Tweede Kamervoorzitter
Verving als oudste lid in jaren enkele malen De Vos van Steenwijk als Eerste Kamervoorzitter. Zat op 23 maart 1939 als 88-jarige de vergadering voor.

opvallend stemgedrag

Behoorde in 1909 tot de minderheid van de katholieken die tegen de motie-Aalberse stemde, waarin om invoering van een tienurige werkdag werd gevraagd
Behoorde in 1921 tot de negen leden van zijn fractie die vóór de (aangenomen) motie-Van Beresteyn/Marchant stemden, waarin om heroverweging van de ontwerp-Electriciteitswet werd gevraagd
Behoorde in 1921 tot de negen leden van zijn fractie die vóór het wetsvoorstel wijziging van de rijksuitkering aan de gemeenten stemden
Behoorde in 1923 tot de vier leden van zijn fractie die vóór het initiatiefwetsvoorstel-Bakker-Nort stemden over het zogenaamde zusterpensioen (pensioen voor bij broer inwonende ongehuwde zuster)
Behoorde in 1932 tot de minderheid van zijn fractie die tegen de ontwerp-Pachtwetten stemde
In 1934 stemden hij en Ruijter als enigen van hun fractie tegen het wetsvoorstel tot vereniging van gemeenten Enschede en Lonneker
In 1934 stemden hij en Blomjous als enigen van hun fractie tegen de begroting voor het Zuiderzeefonds
Stemde in 1935 als enige van zijn fractie vóór een (verworpen) motie-De Savornin Lohman waarin de invoering werd betreurd van de spelling-Marchant zonder voldoende overleg met de Staten-Generaal
In 1937 stemden hij en Blomjous als enigen van hun fractie tegen de ontwerp-Pachtwet
Stemde in 1938 als enige van zijn fractie tegen de ontwerp-Ruilverkavelingswet

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer

Ten onrechte wordt soms gemeld dat hij overleed ten gevolge van een ongeval. Doodsoorzaak was echter een infectie.

verkiezingen

Versloeg in 1901 bij een tussentijdse verkiezing in het district 's-Hertogenbosch J.A.A. Bosch (lib.). Werd gekozen nadat Loeff minister was geworden.
Versloeg in 1905 S. van Houten (v.l.)
Werd in 1909 gekozen bij enkelvoudige kandidaatstelling
Versloeg in 1913 J. Westerhof
Werd in 1917 bij enkelvoudige kandidaatstelling gekozen
Werd in 1929, 1935 en 1937 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep I: Noord-Brabant, Zeeland, Utrecht en Limburg

niet-aanvaarde politieke functies

lid Eerste Kamer, september 1923

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen

"De jonker" (bijnaam in Noord-Brabant)

woonplaats(en)/adres(sen)

's-Hertogenbosch

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw
Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 19 juni 1933
Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 19 september 1938

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid sociëteit "De Katholieke kring" te 's-Hertogenbosch
lid sociëteit "De Zwarte Arend" te 's-Hertogenbosch
lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden
lid Comité voor Nationale Veiligheid, vanaf januari 1936

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Het recht van voorpoting op den kant der openbare weg in de Meierij van 's-Hertogenbosch" (1894)
"Het H. Kerstmisgilde te Haarlem" (1905)
"De voorname Bossche huizen te 's-Hertogenbosch" (3 delen, 1910-1915)
oudheidkundige bijdragen in tijdschrift van het Prov. Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant, "Taxandria" en "Bossche Bijdragen"

literatuur/documentatie

Levensbericht door F.J. van Lanschot, in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1941/2, 124
M. Duijvendak, "A.F.O. van Sasse van Ysselt", in Brabantse Biografieën, deel 1
"Het Vaderland", 8 aug. 1939
Onze Afgevaardigden, 1901, 1905, 1909 en 1913

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

ongehuwd

vader

Jhr.Mr. L.B.C.L. van Sasse van Ysselt, Leopold Boudewijn Constantijn Lodewijk

geboorteplaats en/of -datum

Boxmeer, 30 juli 1819

beroep vader

substituut-officier van justitie
kantonrechter te Waalwijk

moeder

Th.M.B. barones van Hugenpoth tot Aerdt, Theodora Maria Blanca

geboorteplaats en/of -datum

's-Gravenhage, 5 augustus 1825

broers en zusters

4 zussen en 1 broer

familierelaties

Neef (oomzegger) van jhr. L.J.B. van Sasse van Ysselt, Tweede en Eerste Kamerlid
Kleinzoon van jhr. L.F.J.J.J. van Sasse van Ysselt, Tweede Kamerlid
Kleinzoon van A.W.J.J. baron van Hugenpoth tot Aerdt, minister en Eerste Kamerlid