Mr. C.F. (Frida) Katz

foto Mr. C.F. (Frida) Katzvergrootglas

In 1922 de eerste CHU-vrouw in de Tweede Kamer. Sociaal voelende advocate, die voorstander was van vrouwenkiesrecht, maar vond dat de natuurlijke taak van de vrouw in het gezin lag. Had met name belangstelling voor het gevangeniswezen en de huwelijkswetgeving. Was ook lid van de Amsterdamse gemeenteraad. Huwde later met een baron. Gaf in 1941 als één van de weinigen haar Kamerzetel op en kon daarom na de oorlog niet terugkeren in de Tweede Kamer.

CHU
in de periode 1922-1941: lid Tweede Kamer

voornamen (roepnaam)

Cornelia Frida (Frida)

personalia

wijziging in naam en/of titulatuur
  • Mr. C.F. Katz, van 1916 tot 10 november 1937 (tot haar huwelijk)
  • Mr. C.F. barones Mackay-Katz, vanaf 10 november 1937

geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 29 juli 1885

overlijdensplaats en -datum
Aerdenhout (gem. Bloemendaal), 30 maart 1963

levensbeschouwing
  • geen godsdienst (opgevoed)
  • Waals Hervormd

partij/stroming

partij(en)
CHU (Christelijk-Historische Unie), vanaf 1919

hoofdfuncties en beroepen

  • advocaat en procureur, advocatenkantoor P.G. van Anrooy te Amsterdam, van 1917 tot 1922
  • waarnemend griffier Gerechtshof te Amsterdam, van 1 juni 1920 tot juli 1922
  • lid gemeenteraad van Amsterdam, van 15 juni 1921 tot 10 november 1937
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 juli 1922 tot 16 september 1941
  • advocaat en procureur (zelfstandig) te Amsterdam, van 1922 tot november 1937

partijpolitieke functies

  • lid hoofdbestuur CHU, van 1920 tot 1936
  • voorzitter Centrale van C.H.-Vrouwengroepen, vanaf 1935 (mede-oprichtster)
  • adviserend lid hoofdbestuur CHU, van 1937 tot 1940
  • secretaris Commissie-Huwelijkswetgeving, CHU, omstreeks 1936
  • fractiesecretaris CHU Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 11 september 1939 tot 16 september 1941
  • lid bestuur Centrale van C.H.-Vrouwengroepen, vanaf 1956
  • lid afgevaardigde in het hoofdbestuur CHU voor de C.H.-vrouwengroepen, omstreeks 1956

nevenfuncties

  • ordecommissaris Internationaal Congres voor Vrouwenkiesrecht, vanaf 1904
  • lid bestuur Bond voor Vrouwenkiesrecht, afdeling Amsterdam, vanaf 1909
  • lid hoofdbestuur Nederlandsch Bijbelgenootschap
  • lid hoofdbestuur Nederlandsche Christen-Vrouwenbond, vanaf 1919
  • lid hoofdbestuur Vereeniging voor Volkenbond en Vrede
  • lid bestuur Burgerweeshuis te Amsterdam
  • lid Hoge Raad van Arbeid, van 1920 tot 1940
  • lid Internationale Vrouwenraad, vanaf 1920
  • lid bestuur Nederlandsche Advocatenvereeniging, van 1924 tot 1928
  • lid Scheidsgerecht voor de Provincie Noord-Holland
  • lid bestuur Tucht Unie (Unie die zich richtte op voorkoming van bandeloos en op versterking van de weerbaarheid)
  • buitengewoon lid bestuur Genootschap tot zedelijke verbetering van gevangenen
  • lid Internationale Vereniging van Vrouwelijke Advocaten, van 1924 tot 1928
  • lid Staatscommissie aanvullend onderwijs voor de rijpere jeugd (Staatscommissie-Van Wijnbergen), van 7 maart 1927 tot 24 maart 1930
  • lid Commissie onderwijs aan schippers- en kramerskinderen, vanaf augustus 1928
  • lid Algemene Raad voor Psychopatenzorg, vanaf 24 oktober 1928
  • lid commissie van onderzoek naar woningbouw met rijkssteun, vanaf december 1928
  • lid Centraal College voor de Reclassering, van 29 december 1928 tot 1937
  • lid Raad van Rechtsbijstand in Strafzaken
  • lid bestuur Nederlandsche Bond van Strafrecht, vanaf oktober 1932
  • presidente Nationale Vrouwenraad, van 1933 tot 1936
  • lid curatorium "Gemeentelijke Meisjeslyceum" te Amsterdam
  • lid Interparlementaire Unie
  • lid adviescommissie voorontwerp van wet beperkende bepalingen inzake arbeid van gehuwde vrouwen (Hoge Raad van Arbeid), vanaf december 1937
  • commissaris vereniging "Hoenderloo" (opvoedgesticht voor jongens)
  • lid bestuur "Onze Tuin" (verwaarloosde kinderen en voogdijkinderen)

afgeleide functies, presidia etc.
lid vaste commissie voor Privaat- en Strafrecht (Tweede Kamer der Staten-Generaal)

opleiding

voortgezet onderwijs
  • Openbaar "Barlaeus Gymnasium" te Amsterdam

academische studie
  • rechtswetenschap (gepromoveerd op dissertatie), Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van september 1903 tot 20 december 1916

postacademisch onderwijs
  • colleges psychologie (bij psychiater C.J. Jung te Zürich)

overige opleidingen
  • korte cursus Huishoudschool te Amsterdam (na gymnasium)

activiteiten

als parlementariër
  • Was justitie-woordvoerster van de CHU-Tweede Kamerfractie. Hield zich verder onder andere bezig met volksgezondheid, volkshuisvesting en sociale zaken.

opvallend stemgedrag
  • Stemde in 1930 als enige van haar fractie vóór een amendement-Boon c.s. dat de benoeming van vrouwen tot burgemeester of gemeentesecretaris mogelijk maakte
  • In 1932 stemden zij en Slotemaker de Bruïne als enigen van hun fractie tegen het wetsontwerp inzake smadelijke godslastering
  • Behoorde in 1933 tot de minderheid van haar fractie die tegen een wetsvoorstel over korting op pensioenen van voormalige Indische ambtenaren stemde
  • In 1939 stemden zij en Weitkamp als enigen van hun fractie tegen de ontwerp-Kinderbijslagwet

wetenswaardigheden

algemeen
  • Wilde na haar huwelijk in 1937 ontslag nemen, maar bleef Tweede Kamerlid op dringend verzoek van jhr. De Geer.
  • Aan haar lidmaatschap van de Amsterdamse gemeenteraad kwam een einde doordat zij na haar huwelijk naar Ermelo verhuisde
  • Nam in 1941, als één van de weinigen, ontslag als Tweede Kamerlid vanwege de gezondheidstoestand van haar echtgenoot. Tilanus nam haar dit na de oorlog kwalijk en verhinderde haar terugkeer door freule Wttewaall van Stoetwegen te kandideren. Mogelijk speelde ook mee dat Tilanus geen voorstander was van het bekleden van een politieke functie door een gehuwde vrouw.

uit de privésfeer
  • Was van Joodse afkomst
  • Zij was de eerste vrouwelijke griffier van een rechtbank
  • Haar echtgenoot was een zoon van Th.P. baron Mackay, Tweede Kamerlid en lid Rekenkamer. Hij was burgemeester van Buren (1904-1908) en van Ermelo (1908-1938).
  • Haar vader was advocaat en procureur

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Amsterdam, Weteringschans 233, omstreeks 1915 en nog in 1922
  • Amsterdam, Jan van Eyckstraat 8, omstreeks 1936 tot 10 november 1937
  • Ermelo, vanaf 10 november 1937
  • 's-Gravenhage, Van Kijfhoeklaan 48, omstreeks 1938
  • Aerdenhout, Madelievenlaan 6, omstreeks 1956

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 28 augustus 1931

publicaties/bronnen

publicaties
"Het onrechtmatig gebruik der electrische energie en de wettelijke maatregelen daartegen " (dissertatie, 1916)

literatuur/documentatie
  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
  • B.J.M. Asberg-Schermer, "Katz, Cornelia Frida (1885-1963)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 289
  • J.H. Kompagnie, "Frida Katz, sieraard van de Tweede Kamer, mocht na de oorlog niet terugkeren", Het Binnenhof, 10 juni 1983
  • J.H. Kompagnie, "Katz, Cornelia Frida", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel III, 92
  • H. van Spanning, "De Christelijk-Historsiche Unie", deel I (1988)
  • P. Hofland, "Leden van de raad. De Amsterdamse gemeenteraad 1814-1941"

Biografisch Woordenboek(en)
  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

archivalia
archief-Mackay-Katz, Nationaal Archief

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Amsterdam, 10 november 1937

echtgeno(o)t(e)/partner
C.W.F. baron Mackay, Constantijn Willem Ferdinand (eerder gehuwd met jkvr. P.A. Hoeufft)

kinderen
kinderloos

stief-, pleeg- en/of adoptiefkinderen
4 stiefdochters (uit eerste huwelijk van echtgenoot)

vader
Mr. S. Katz, Samuel (Siegfried)

geboorteplaats en/of -datum
Zaltbommel, 23 juni 1845

moeder
C.M.A.Ch.H. Geesink, Catharina Maria Anna Charlotte Henriëtta

geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 23 oktober 1857

broers en zusters
2 broers

beroep grootvader (vaderskant)
tandarts (in het leger)

beroep grootvader (moederskant)
  • directeur zeepziederij
  • begunstiger Amsterdamse arbeidersverenigingen

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.