K. ter Laan

foto K. ter Laan
bron: Het Leven/Spaarnestad/HGvN

Uit Groningen afkomstig SDAP-Kamerlid en bestuurder; in 1914 de eerste SDAP-burgemeester (van Zaandam). Was jarenlang onderwijzer en werd in 1901 op 30-jarige leeftijd in de Tweede Kamer de belangenbehartiger van onderwijzers en van dienstplichtigen en het lagere defensiepersoneel (zadelmakers, geweermakers etc.). Bleef dat tot 1937. In 1909 werd hij afgevaardigde voor een Haags district, na eerder door Hoogezand te zijn gekozen. Combineerde zijn Kamerlidmaatschap met dat van de Haagse gemeenteraad. Zeer actief in beide functies. Publiceerde daarnaast meer dan dertig boeken over Multatuli, folklore, Groningen en taal. Met zijn broer Jan, collega-Kamerlid, aangeduid als 'de firma Ter Laan'.

SDAP
in de periode 1901-1937: lid Tweede Kamer

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Voornaam

Kornelis

2.

Personalia

opmerkingen over de naam en/of titel
Zijn roepnaam was in zijn jeugd in Groningen "Kneels" en in Zaandam noemden anderen hem - niet tot zijn genoegen - "Klaas"

geboorteplaats en -datum
Slochteren, 8 juli 1871

overlijdensplaats en -datum
Utrecht, 6 maart 1963

3.

Partij/stroming

partij(en)
  • SDB (Sociaal-Democratische Bond)
  • Sociaal-Liberale Partij, vanaf december 1896
  • Socialistenbond, tot april 1900
  • SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), vanaf april 1900 (andere bron: 1898)

4.

Hoofdfuncties/beroepen (3/11)

  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1901 tot 8 juni 1937 (1901-1909 voor het kiesdistrict Hoogezand, 1909-1918 voor het kiesdistrict 's-Gravenhage I)
  • lid gemeenteraad van 's-Gravenhage, van 5 september 1905 tot 23 januari 1914
  • burgemeester van Zaandam, van 1 februari 1914 tot 8 februari 1937 (benoemd bij K.B. van 20 januari; geïnstalleerd 5 februari)

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Partijpolitieke functies (0/3)

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Nevenfuncties (2/12)

  • voorzitter Volkskundig Genootschap, van 1948 tot 1961
  • redacteur Groninger maandblad "Dorp en Stad", vanaf 1949

comités van aanbeveling, erefuncties etc. (2/3)
  • erelid Nederlands Volkskundig Genootschap
  • erelid Groninger Schrieverskring

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activiteiten

als parlementariër (2/7)
  • Diende in 1933 met vier fractiegenoten een initiatiefwetsoorstel in tot invoering van een achtjarige leertijd. Dit voorstel werd in 1936 door de Tweede Kamer verworpen.
  • Diende in 1936 een initiatiefwetsvoorstel over een nieuwe regeling inzake het verlenen van geldelijke uitkeringen aan mobilisatieslachtoffers in. Dit voorstel werd in 1937 verworpen.

opvallend stemgedrag (0/1)

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.

9.

Wetenswaardigheden

algemeen (3/4)
  • Was in 1905 de eerste sociaaldemocraat in de Haagse gemeenteraad
  • Was in 1914 de eerste sociaaldemocratische burgemeester
  • Onttrok zich in 1920 samen met Suze Groeneweg aan de eindstemming over het wetsvoorstel Lager-onderwijswet

uit de privésfeer (3/5)
  • Hij verzamelde bij het lezen van kranten en boeken zijn leven lang documentatie over folklore, letterkunde, spreekwoorden, dialecten en Multatuli. Hij gebruikte dit na zijn pensionering voor diverse publicaties.
  • In Slochteren staat ter zijner nagedachtenis een monument (K. ter Laan-bank), bestaande uit een in 1968 door Wladimir de Vries vervaardigd borstbeeld en een plaquette
  • Zijn vader was dagloner en landbouwer

anekdotes en citaten
  • Tijdens de inhuldigingsfeesten voor koningin Wilhelmina in 1898 verfden twee dokterszoontje op klaarlichte dag in Delft zijn woning van onder tot boven oranje, terwijl de politie welwillend toekeek.
  • Toen hij Tweede Kamerlid was en tevens raadslid in Den Haag fietste hij in de begrotingstijd vaak van het stadhuis naar het Binnenhof en terug. Eens hield hij zo binnen een uur drie toespraken.
  • Werd samen met zijn broer Jan, die eveneens Tweede Kamerlid was, wel aangeduid als de 'firma Ter Laan'

verkiezingen (3/6)
  • Versloeg in 1909 in het kiesdistrict 's-Gravenhage I J. Krap (arp) na herstemming
  • Versloeg in 1913 C. Smeenk (arp) na herstemming
  • Versloeg in 1917 H.L. Israëls (comité anti-grondwetsherziening) en L.L.H. de Visser (sdp)

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.