Mr. C.M.J.F. (Carel) Goseling

foto Mr. C.M.J.F. (Carel) Goselingvergrootglas

Amsterdamse advocaat die al op jeugdige leeftijd partijvoorzitter en fractievoorzitter van de RKSP werd en vervolgens minister. Groot voorstander van de rechtse samenwerking. Bewerkstelligde in 1937 tegen de zin van Colijn dat er een einde kwam aan de samenwerking van 'rechts' met vrojzinnigen. Doortastende minister van Justitie in het kabinet-Colijn IV, die een terughoudend vreemdelingenbeleid voerde. Kwam in opspraak door de affaire-Oss, waarbij aan de opsporingsbevoegdheid van de Marechaussee in Oss was ingetrokken. Overleed tijdens gevangenschap in Buchenwald.

RKSP
in de periode 1929-1939: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, minister, partijvoorzitter, politiek leider

voornamen (roepnaam)

Carolus Maria Joannes Franciscus (Carel)

personalia

geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 10 juni 1891

overlijdensplaats en -datum
Buchenwald (Dld.), 14 april 1941

levensbeschouwing
Rooms-Katholiek

partij/stroming

partij(en)
RKSP (Roomsch-Katholieke Staatspartij)

hoofdfuncties en beroepen

  • advocaat en procureur te Amsterdam, van 1919 tot 24 juni 1937
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1929 tot 28 juni 1937
  • fractievoorzitter RKSP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 mei 1936 tot 24 juni 1937
  • minister van Justitie, van 24 juni 1937 tot 25 juli 1939
  • ambteloos, van 25 juli 1939 tot 14 april 1941

gevangenschap/internering
geïnterneerd interneringskamp te Buchenwald, van november 1940 tot 14 april 1941

partijpolitieke functies

  • voorzitter bestuur R.K.-kieskringen in Amsterdam, van oktober 1922 tot mei 1930
  • voorzitter RKSP, van 23 mei 1930 tot 24 juni 1937
  • vicefractievoorzitter RKSP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 april 1932 tot 7 mei 1936
  • lid Raad voor Studie en Documentatie RKSP, van 1935 tot 1936 (onder meer studie naar herziening van de Grondwet in corporatistische zin)
  • politiek leider RKSP, van 7 mei 1936 tot 25 juli 1939

lijsttrekkerschap etc.
  • lijstaanvoerder RKSP Tweede Kamerverkiezingen 1933 (kieskringen Rotterdam, 's-Gravenhage en Amsterdam)
  • lijstaanvoerder RKSP Tweede Kamerverkiezingen 1937 (kieskringen Rotterdam, 's-Gravenhage en Amsterdam)

nevenfuncties

  • voorzitter Commissie van deskundigen voor de tabaksaccijns
  • lid College van Toezicht Ziektewet
  • lid Raad van Toezicht Land- en tuinbouwongevallenwet
  • secretaris Commissie XII van de Hoge Raad van Arbeid, van 1920 tot 1922
  • penningmeester Centraal Bureau voor Algemeene Aesthetica, omstreeks 1929
  • secretaris Vereeniging tot Weldadigheid van de Allerheiligste Verlosser, omstreeks 1929
  • plaatsvervangend voorzitter Scheidsgerecht voor Gemeentewerklieden, omstreeks 1929
  • lid Raad van Commissarissen N.V. Drukkerij "De Tijd", vanaf september 1931
  • lid Staatscommissie inzake concentratie van scholen voor bijzonder lager onderwijs, van april 1936 tot 16 december 1936

afgeleide functies, presidia etc.
  • voorzitter vaste commissie voor Privaat- en Strafrecht (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1932 tot juni 1937
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1936 tot mei 1937
  • ondervoorzitter van de ministerraad (kabinet-Colijn IV), van 24 juni 1937 tot 25 juli 1939

opleiding

voortgezet onderwijs
  • gymnasium, R.K. "Sint Ignatius College" te Amsterdam, tot 1909

academische studie
  • rechtswetenschap (gepromoveerd op stellingen), Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van september 1909 tot 4 april 1916

activiteiten

als parlementariër
  • Was justitie-woordvoerder van de RKSP-Tweede Kamerfractie. Hield zich verder onder meer bezig met economische zaken (handel) en defensie.

opvallend stemgedrag
  • Behoorde in 1930 tot de minderheid van zijn fractie die vóór een amendement-Boon c.s. stemde die de benoeming van vrouwen tot burgemeester of gemeentesecretaris mogelijk maakte
  • Behoorde in 1932 tot de minderheid van zijn fractie die tegen een wetsvoorstel stemde over een korting van 3 procent op de salarissen van gemeentepersoneel

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Trachtte tevergeefs op te treden tegen 'wilde bussen' (buslijnen zonder vergunning). Door hem genomen maatregelen werden door de Hoge Raad onverbindend verklaard.
  • Zette, ondanks kritiek in de Tweede Kamer, het beleid van zijn voorganger van een restrictief toelatingsbeleid voor vluchtelingen voort. Vaardigde in mei 1938 een circulaire uit, waarin ook vreemdelingen die (zoals de toenmalige Vreemdelingenwet eiste) over voldoende middelen beschikten met terugwerkende kracht als ongewenste vreemdelingen moesten worden beschouwd. Voegde daaraan later toe dat alleen in zeer uitzonderlijke gevallen hiervan kon worden afgeweken.

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 1939 een wijziging van de Wet vereeniging en vergadering en van het Wetboek van Strafrecht tot stand inzake verboden verenigingen. De rechter kon op vordering van het OM een vereniging verbieden als die strijdig was met de openbare orde. De politie kreeg bevoegdheid om binnen te treden bij openbare vergaderingen en bij vergadering waar buitenlanders aanwezig waren. Vreemdelingen mochten niet meer het woord voeren in politieke vergaderingen.

wetenswaardigheden

algemeen
  • Was in 1935 als waarnemend fractievoorzitter betrokken bij de kabinetsformatie-Aalberse
  • Kwam in 1939 in opspraak, nadat aan een brigade van de Marechaussee de opsporingsbevoegdheid was ontnomen met betrekking tot criminele activiteiten in Oss. De meerderheid van de Tweede Kamer oordeelde dat de minister weliswaar te goede trouw was geweest, maar zijn beslissing niet voldoende onderbouwd had. Door de val van het kabinet kwam hij niet voor de vraag te staan of hij consequenties moest trekken uit dit oordeel.

uit de privésfeer
  • Hij promoveerde bij prof. P. Scholten
  • In 1931 oprichter van het Centraal Adviesbureau voor gemeentepolitiek
  • In 1932 oprichter van het partijorgaan "De R.K. Staatspartij"
  • Oprichter van RKSP-propagandablad "De Opmarsch"
  • Oprichter van de Federatie van Vereenigingen van R.K. gemeenteraadsleden
  • Zijn echtgenote was geboren in Düsseldorf
  • Een zus van hem was gehuwd met een zoon van J.N. Hendrix, Eerste Kamerlid en gedeputeerde van Noord-Holland
  • Overleed ten gevolge van een tijdens gevangenschap opgelopen longontsteking
  • Zijn vader was advocaat en procureur

anekdotes en citaten
  • Liet zich, nadat hij in 1937 minister was geworden, ook door voormalige collega-Kamerleden met wie hij op goede voet stond, aanspreken als 'excellentie'.

niet-aanvaarde politieke functies
  • minister van Defensie, juli 1935 (geweigerd)

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Amsterdam, Cornelis Schuytstraat 60, omstreeks 1931 tot 2 oktober 1937
  • 's-Gravenhage, Joh. van Oldenbarneveltlaan 19, vanaf 2 oktober 1937

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1939

rang(en) reserve-officier
  • reserve-officier der artillerie, van 1914 tot 1919 (gemobiliseerd)
  • reserve-kapitein der artillerie, van 1 november 1931 tot mei 1940 (gemobiliseerd 1 augustus 1939)

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
  • J.H. Roes, "Goseling, Carolus Maria Joannes Franciscus (1891-1941)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 206
  • J. van Merriënboer, "Mr. C.J.M.F. Goseling: Parlementslid, partijvoorzitter en fractievoorzitter van de RKSP en minister van justitie in de jaren dertig", in: Jaarboek Katholiek Documentatie Centrum 20 (1990) 97-121
  • P.J. Oud, "Het Jongste Verleden", deel VI

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Düsseldorf, 13 september 1915

echtgeno(o)t(e)/partner
E.P.H.M. Menken, Elisabeth Paula Hermina Maria

kinderen
1 zoon

vader
Mr. E.J.C. Goseling, Egbertus Joannes Cornelis

geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 15 maart 1851

moeder
M.C.F. Heijman, Mathilde Caroline Françoise

geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam (omstreeks 1860)

beroep grootvader (vaderskant)
timmerman

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.