J. Gelderman

foto J. Geldermanvergrootglas

Bescheiden liberaal Eerste Kamerlid uit een Oldenzaalse familie van textielfabrikanten. Speelde als ondernemer een belangrijke rol op het gebied van de handelspolitiek en bij de samenwerking tussen textielondernemingen. Vooral in Twente een vooraanstaand persoon.

Vrijheidsbond, PvdV
in de periode 1928-1946: lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK

voornaam

Joan

personalia

geboorteplaats en -datum
Oldenzaal, 14 december 1877

overlijdensplaats en -datum
Oldenzaal, 5 oktober 1975

levensbeschouwing
Hervormd

partij/stroming

partij(en)
  • Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", tot 14 maart 1946 (vanaf februari 1938 zonder de toevoeging "de Vrijheidsbond")
  • PvdV (Partij van de Vrijheid), vanaf 14 maart 1946

hoofdfuncties en beroepen

  • in dienst bij textielfabriek "H.P. Gelderman en Zoonen" te Oldenzaal, van 1898 tot 1905
  • lid Raad van Bestuur textielfabriek "H.P. Gelderman en Zonen" te Oldenzaal, van 1905 tot 1960 (firma per 4 januari 1935 omgezet in een N.V.)
  • lid gemeenteraad van Oldenzaal, van 7 september 1910 tot 1 september 1919
  • lid Provinciale Staten van Overijssel, van 3 juli 1927 tot juni 1928
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 12 juni 1928 tot 8 juni 1937
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 19 oktober 1938 tot 23 juli 1946
  • fractievoorzitter "Vrijheidsbond" Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 19 oktober 1938 tot 22 maart 1946
  • fractievoorzitter PvdV Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 22 maart 1946 tot 23 juli 1946

nevenfuncties

  • regeringsadviseur inzake textielkwesties
  • lid patroonsvereniging van katoenspinners en -wevers, van 1910 tot 1948
  • lid wetenschappelijke commissie van advies en onderzoek in het belang van volkswelvaart en weerbaarheid, omstreeks 1922
  • lid toewijzingscommissie voor de beperkte invoer van katoen van de Nederlandsche Overzee Trustmaatschappij, vanaf 1918
  • plaatsvervangend lid Commissie van Advies Rijkskolendistributie, omstreeks 1919
  • voorzitter Kamer van Koophandel en Fabrieken voor Twente en Salland, van 1921 tot 1928
  • lid Nederlandse delegatie naar de Internationale Economische Conferentie te Genève, mei 1927
  • voorzitter Raad van Beheer Economisch Instituut voor de Textielindustrie te Rotterdam, vanaf 1930 (mede-initiatiefnemer)
  • president Raad van Commissarissen N.V. "Java Textielmaatschappij" te Tegal
  • lid Raad van Commissarissen N.V. Hollandsche IJzeren-Spoorweg Maatschappij en N.V. Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen, omstreeks 1931 tot 1938
  • lid Committee of management van de International Federation of Master Cotton Spinners and Manufacturers Associations
  • adviseur Nederlandse delegatie bij de Economische Wereldconferentie te Genève, vanaf 1938
  • lid College van Curatoren Nederlandsche Handels-Hoogeschool te Rotterdam, van 1938 tot 1950
  • lid Raad van Commissarissen N.V. Nederlandsche Spoorwegen, vanaf 1938
  • voorzitter Raad van Commissarissen N.V. Nederlandse Spoorwegen
  • voorzitter Raad van Commissarissen N.V. HEEMAF (Hengelosche Electrische En Mechanische Apparaten Fabriek) te Hengelo (Ov.)
  • lid Raad van Commissarissen Koninklijke Nederlandse Katoenspinnerij
  • lid Raad van Commissarissen Tilburgse Katoenspinnerij
  • lid Raad van Commissarissen Centrale Werkgevers-Risicobank
  • economisch commissaris van de provincie Overijssel, vanaf 1945
  • lid commissie noodvoorziening, Militair Gezag, vanaf 1945
  • gedelegeerd commissaris N.V. "H.P. Gelderman en Zonen" te Oldenzaal, van 1960 tot 1963

opleiding

voortgezet onderwijs
  • Latijnse school te Oldenzaal

hoger beroepsonderwijs
  • Nederlandsche School voor Nijverheid en Handel te Enschede

stages e.d.
  • praktijkervaring in textielfabrieken te Lancashire (Eng.)

activiteiten

als parlementariër
  • Was woordvoerder financieel-economische aangelegenheden van de Vrijheidsbond in de Eerste Kamer

wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • Zat samen met twee familieleden in de directie van de textielfabriek
  • Zijn vader was textielfabrikant (firma H.P. Gelderman en Zn.)

verkiezingen
  • In 1926 kandidaat in en in 1932 gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe
  • In 1937 kandidaat in Groep IV: Zuid-Holland

woonplaats(en)/adres(sen)
Oldenzaal, omstreeks 1931

ridderorden
  • Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 28 augustus 1920
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 augustus 1936

relevante buitenlandse reizen
wereldreis ("grand tour" na voltooiing opleiding)

publicaties/bronnen

publicaties
artikelen in: Economisch-Statistische Berichten (1916-1940)

literatuur/documentatie
  • A.L. van Schelven, "Gelderman, Joan (1877-1975)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 190
  • Ned. Patriciaat, 1990

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Streatham bij Londen (G.Br.), 8 februari 1906

echtgeno(o)t(e)/partner
G.E. Fuhrken, Grace Edith

kinderen
3 zoons en 2 dochters

vader
Ch.M. Gelderman, Christiaan Maurits

geboorteplaats en/of -datum
Oldenzaal, 12 september 1841

moeder
C.M. Muller, Clara Maria

geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 20 november 1852

broers en zusters
3 zussen en 1 broer

beroep grootvader (vaderskant)
textielfabrikant

familierelaties
  • Schoonvader van N.S. Blom, staatssecretaris

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.