Mr. A.J. Duymaer van Twist

foto Mr. A.J. Duymaer van Twist
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Hoogleraarszoon en advocaat uit Deventer met zachte stem, die als verzoenende liberaal zeer invloedrijk was. Leidde in het midden van de negentiende eeuw de gematigde liberalen (moderaten) in de Tweede Kamer. Hield als Kamerlid goed doorwrochte redevoeringen. In 1850 Tweede Kamervoorzitter. Als Gouverneur-Generaal weigerde hij Douwes Dekker te ontvangen toen die wilde klagen over de corruptie en wantoestanden. Keerde nadat hij GG was geweest terug in het parlement, eerst vier jaar als afgevaardigde voor Amsterdam en daarna als senator voor Zuid-Holland. Speelde in laatstgenoemde functie in 1875 een belangrijke rol bij een korte kabinetscrisis.

'pragmatisch' liberaal, liberaal, moderaat of gematigd liberaal
in de periode 1843-1881: lid Tweede Kamer, voorzitter Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Voornamen

Albertus Jacobus

2.

Personalia

geboorteplaats en -datum
Deventer, 20 februari 1809

overlijdensplaats en -datum
Diepenveen (Ov.), 3 december 1887

3.

Partij/stroming

stroming(en)
  • moderaat of gematigd liberaal
  • 'pragmatisch' liberaal (vanaf 1849)

4.

Hoofdfuncties/beroepen (7/12)

  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 oktober 1843 tot 13 februari 1849 (voor Overijssel)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 februari 1849 tot 20 augustus 1850 (voor het kiesdistrict Kampen)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 oktober 1850 tot 22 januari 1851 (voor het kiesdistrict Steenwijk)
  • Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië, van 15 mei 1851 tot 22 mei 1856 (benoemd bij K.B. van 21 januari 1851 in plaats van de nog voor zijn vertrek overleden tot Gouverneur-Generaal benoemde mr. George Isaäc Bruce)
  • ambteloos, van mei 1856 tot 20 september 1858
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1858 tot 15 september 1862 (voor het kiesdistrict Amsterdam)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1865 tot 13 oktober 1881 (voor Zuid-Holland)

ambtstitel
  • minister van staat, van 1 augustus 1857 tot 3 december 1887

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Nevenfuncties

  • lid Staatscommissie tot regeling van het Hoger Onderwijs, vanaf 1849
  • enkele locale bestuursfuncties

afgeleide functies, presidia etc. (2/25)
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van april 1880 tot september 1880
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van november 1880 tot augustus 1881

comités van aanbeveling, erefuncties etc. (2/3)
  • honorair beschermheer Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederlandsch-Indië, omstreeks 1882
  • honorair beschermheer Vereeniging tot bevordering der geneeskundige wetenschappen in Nederlandsch-Indië, omstreeks 1882

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

6.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

7.

Activiteiten

als parlementariër (2/13)
  • Interpelleerde in september 1875 in de Eerste Kamer minister Heemskerk over een door de Staat gesloten overeenkomst met de Rhijnspoorweg over een verbinding met Rotterdam. Een door hem ingediende en door de Eerste Kamer met 23 tegen 12 stemmen aangenomen motie hierover leidde tot een (korte) kabinetscrisis, die uiteindelijk overigens niet de val van het kabinet-Heemskerk tot gevolg had.
  • Interpelleerde op 19 juni 1879 minister Kappeyne van de Coppello over de ministeriële crisis

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.

8.

Wetenswaardigheden

algemeen
  • Nam in 1856 een benoeming tot lid van de Tweede Kamer voor Steenwijk niet aan, vanwege zijn gezondheid

uit de privésfeer
  • Zijn vader was advocaat, hoogleraar rechten aan het Atheneum Illustre te Deventer (1797-1802) en aan de Hogeschool te Groningen (vanaf 1802)
  • Zijn broer was hoogleraar rechtswetenschap in Deventer

verkiezingen (3/4)
  • Werd in 1850 in het district Steenwijk met ruim 80 procent van de stemmen gekozen. Werd in het district Deventer verslagen door jhr. C.M. Storm van 's-Gravesande en in Zwolle door B.W.A.E. baron Sloet tot Oldhuis.
  • Versloeg in 1856 in het district Steenwijk J. van Lennep en J.A. de Fremery. Werd in het district Almelo verslagen door W.R. baron van Höevell
  • Werd in 1858 in het district Amsterdam in de eerste stemmingsronde gekozen

niet-aanvaarde politieke functies
  • Weigerde een ministers-portefeuille (o.a. van Financiën en Koloniën) in 1849 en 1868
  • Weigerde in 1857 het ministerschap van Binnenlandse Zaken

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

9.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

10.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.