Dr. D. (Dirk) Bos

foto Dr. D. (Dirk) Bos
Bron: Onze Afgevaardigden

Voorman van de vrijzinnig-democraten en in de jaren 1913-1916 leider van de vrijzinnige concentratie, het samenwerkingsverband met de drie liberale partijen. Onderwijzer, bankier en handelaar uit Oost-Groningen. Actief op velerlei maatschappelijke terreinen (onder andere het onderwijs, de middenstand en de kunsten). Vooraanstaand vrijzinnig-democratisch Tweede Kamerlid. Volgde in 1913 Drucker op als politiek leider van de VDB. Zijn poging in 1913 om een kabinet te vormen, waarvan ook sociaaldemocraten deel uitmaakten, strandde op de weigering van de SDAP. Als voorzitter van de Bevredigingscommissie speelde hij een belangrijke rol bij de wijziging van het onderwijshoofdstuk in de Grondwet. Overleed echter vóór hij de resultaten daarvan kon zien.

VDB
in de periode 1901-1916: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Voornaam (roepnaam)

Dirk (Dirk)

2.

Personalia

geboorteplaats en -datum
Groningen, 13 september 1862

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 6 mei 1916

3.

Partij/stroming

partij(en)
  • Liberale Unie, tot februari 1901
  • VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond), vanaf 17 maart 1901 (medeoprichter)

4.

Hoofdfuncties/beroepen (4/7)

  • lid gemeenteraad van Winschoten, van februari 1893 tot 5 juni 1907
  • schoolopziener, arrondissement Winschoten, van 16 oktober 1895 tot 1 januari 1901
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1901 tot 6 mei 1916 (voor het kiesdistrict Winschoten)
  • fractievoorzitter VDB Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 29 juni 1913 tot 6 mei 1916

(in)formateurschap(pen)
  • kabinetsformateur, van 11 juli 1913 tot 25 juli 1913 (poging mislukt)

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Partijpolitieke functies (0/4)

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Nevenfuncties (2/20)

  • lid Anti-oorlograad, van 1914 tot 1916
  • voorzitter Centrale Commissie voor ontwikkeling en ontspanning der gemobiliseerde troepen, van september 1914 tot 1916

afgeleide functies, presidia etc. (2/12)
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1915 tot november 1915
  • voorzitter Commissie van Rapporteurs voor de ontwerp-Octrooiwet (Tweede Kamer der Staten-Generaal)

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activiteiten

als parlementariër (2/3)
  • Pleitte in 1901 voor het instellen van een onderzoekscommissie die de samenhang tussen de verschillende vormen van onderwijs in kaart moest brengen
  • Diende in 1916 een initiatiefwetsvoorstel in inzake een heffing van een buitengewone belasting ter dekking van oorlogsuitgaven; dit voorstel werd door de Tweede Kamer verworpen

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.

9.

Wetenswaardigheden

algemeen
  • Slaagde in 1913 niet in formatie van een links kabinet door weigering van de SDAP

uit de privésfeer
  • Zijn vader was horlogemaker, later gemeenteambtenaar
  • Was medeoprichter vereniging "Het Vrije Ruilverkeer", 1896

verkiezingen (3/5)
  • Versloeg in 1905 J.F. Heemskerk (arp)
  • Versloeg in 1909 J.F. Heemskerk (arp) na herstemming
  • Werd in 1913 in de districten Winschoten en Groningen gekozen en nam zitting voor Winschoten. Versloeg in Winschoten L.M. Hermans (sdap) na herstemming en in Groningen G.W. Sannes (sdap), eveneens na herstemming.

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.