Plenaire vergadering Tweede Kamer

De vergadering van alle 150 Tweede Kamerleden noemen we de plenaire vergadering. Deze wordt geleid door de Tweede Kamervoorzitter en wordt gehouden in de grote vergaderzaal.

De vergaderzaal bevat een publieke tribune. Daarnaast zijn de plenaire vergaderingen live op internet te volgen. Alle plenaire vergaderingen zijn dus openbaar.

Plenaire vergaderingen worden in de regel gehouden op dinsdagen, woensdagen en donderdagen. Er wordt onder meer gesproken over:

De plenaire vergadering wordt bijeengeroepen door de Voorzitter of op (gemotiveerd) verzoek van ten minste dertig leden. Om te mogen vergaderen, moeten ten minste 76 leden de presentielijst hebben getekend (het quorum). Een stemming kan alleen plaatsvinden als ten minste 76 leden aanwezig zijn.

Behandeling

Belangrijke documenten bij plenaire vergaderingen in de Tweede Kamer zijn, onder andere:

Tijdens plenaire vergaderingen kunnen Tweede Kamerleden wijzigingen voorstellen op een wetsvoorstel, het zogenaamde recht van amendement. Na het indienen van een amendement kan de regring het amendement overnemen. Ook kunnen Kamerleden moties indienen.

Nadat een wetsvoorstel door de plenaire vergadering is behandeld, volgt de stemming hierover.

Stemmen

De Tweede Kamer neemt besluiten door na discussie over een onderwerp te stemmen. Bij het stemmen velt iedere volksvertegenwoordiger op basis van eigen inzicht en overtuiging een oordeel. In artikel 67, lid 3 van de Grondwet staat namelijk dat Kamerleden stemmen zonder last. Dat betekent dat volksvertegenwoordigers zich niet mogen laten beïnvloeden om voor of tegen een voorstel te stemmen: formeel hebben zij dus een onafhankelijke positie. Uiteraard mogen Kamerleden wel het oordeel van anderen (bijvoorbeeld van de eigen partij of van een maatschappelijke organisatie) laten meewegen in hun besluit. Bovendien moeten leden zweren of beloven dat zij geen geld zullen aannemen om hun stemgedrag te laten beïnvloeden.

Het verouderde begrip 'zonder last of ruggespraak' dat tot 1983 in de Grondwet stond, kwam daar al in 1815 in. Daarmee werd aangegeven dat, anders dan vóór 1795 (ten tijde van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden), de Kamerleden niet langer afgevaardigden van de provincies waren, en dus ook niet meer in opdracht van de provincies stemden. Tot dat moment waren volksvertegenwoordigers namelijk genoodzaakt om bij elk te nemen besluit te overleggen met hun provinciale achterban.

De onafhankelijkheid van de volksvertegenwoordiger wordt tegenwoordig overigens versterkt door artikel 71 van de Grondwet, waarin bepaald wordt dat Tweede Kamerleden niet kunnen worden vervolgd of voor de rechter kunnen worden aangesproken voor wat zij in vergaderingen van de Staten-Generaal hebben gezegd of in commissieverband hebben gezegd of geschreven.

Reglement van orde

Voor de gang van zaken in de plenaire vergadering (spreken, wijze van stemmen, de orde) gelden vaste regels. Die staan in het Reglement van Orde.

Reces

De Tweede Kamer kent een aantal (vaste) recesperiodes: rond de Kerst, in het voorjaar, in de zomer en rond verkiezingen. Reces betekent dat Kamer en Kamercommissies niet vergaderen. Dat gebeurt dan alleen in spoedgevallen.

Vergaderdagen

Tot 1875 vergaderde de Tweede Kamer (plenair) ook op zaterdagen en tot 1888 tevens op maandagen. Na reglementswijzigingen in genoemde jaren gebeurde dat alleen nog incidenteel. Sinds 1954 werd als regel evenmin op vrijdagen vergaderd, vanwege de vergadering van de ministerraad op die dag. In de jaren zestig kwamen vrijdagvergaderingen echter alleen nog incidenteel voor tijdens de begrotingsbehandeling.

Vanaf 1875 begonnen de vergaderingen op maandag niet voor één uur 's middags. Later werd elf uur het aanvangstijdstip. Sinds 1974 beginnen de vergaderingen als regel op dinsdag om 14.00 uur en op woens- en donderdagen om 10.15 uur (na voltooiing van de begroting op woensdagen vaak ook vanaf 13.00 uur).

Tot mei 1994 was voor voortzetting van de vergadering in de avond of voor het houden van een avondvergadering een besluit van de Kamer vereist. Dat geldt nu alleen nog voor voortzetting van de vergadering na 23.00 uur. In 1974 was al besloten dat in principe niet na 23.00 uur wordt vergaderd, met name vanwege bezwaren van de stenografische dienst. Nachtelijke vergaderingen komen niettemin nog sporadisch voor.

Lange vergaderingen

Vergaderingen in de Tweede Kamer die lang doorgingen:

5:38 uur 28/29 juni 2006 (kabinetsbesluit inzake de nationaliteit van A. Hirsi Ali)

5:35 uur 21/22 december 1922 (o.a. begrotingen en wijziging Lager-onderwijswet)

5:17 uur 30 nov./1 dec. 2016 (wetsvoorstel stelsel van fosfaatrechten)

5:17 uur 26/27 juni 1980 (olie-embargo Zuid-Afrika)

4:50 uur 11/12 oktober 1979 (algemene beschouwingen)

4:40 uur 13/14 oktober 1966 (Nacht van Schmelzer)

4:28 uur 2/3 juni 1999 (rapport enquête Bijlmerramp)

4:20 uur 27/28 juni 1979 (diverse onderwerpen)

4.12 uur 22/23 december 1976 (jaarlijkse huurverhoging)

4:08 uur 26/27 november 1970 (belastingplan 1971, de freule zegt: "Dit is gekkenwerk")

4:00 uur 24/25 juni 1976 (1%-procentoperatie)

3.56 uur 18/19 december 2014 (over verwerping zorgwetten door Eerste Kamer)

3.51 uur 19/20 december 1974 (wet huurprijzen, huurbeleid)

3:35 uur 21/22 september 1978 (VN-burgerrechtverdragen)


Meer over