Drs. A. (Ayaan) Hirsi Ali

foto Drs. A. (Ayaan) Hirsi Alivergrootglas Intelligente, moedige, maar ook controversiële in Somalië geboren politica. Kwam na uitgehuwelijkt te zijn als asielzoekster uit Kenia naar Nederland. Studeerde politicologie in Leiden en werkte daarna bij het wetenschappelijk bureau van de PvdA. Toen die partij haar in 2002 geen kandidaat stelde voor de Tweede Kamer stapte zij over naar de VVD. Werd voor die partij een spraakmakend Kamerlid, dat zich bezighield met integratie en emancipatie. Had soms moeite met de fractiediscipline. Als opinieleidster zocht zij het debat met moslims, waarbij zij 'heilige huisjes' niet spaarde. Met name de film 'Submission' zorgde voor veel weerstand. Na de moord op Theo van Gogh, regisseur van de film, werd zij permanent bewaakt. In 2006 besloot zij zich in de VS te vestigen. Door een controverse rond haar nationaliteit werd dat vertrek bespoedigd. Werkt nu bij het American Enterprise Institute for Public Policy Research in Washington.

VVD
in de periode 2003-2006: lid Tweede Kamer

voornaam (roepnaam)

Ayaan (Ayaan)

personalia

geboorteplaats en -datum
Mogadishu (Somalië), 13 november 1969

levensbeschouwing
Islamitisch (opgevoed)

opmerkingen over de naam en/of titel
Haar naam was tot zij in Nederland kwam: Ayaan Hirsi Magan. Ali is de naam van haar grootvader

partij/stroming

partij(en)
  • PvdA (Partij van de Arbeid), van 1997 tot 31 oktober 2002 
  • VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), vanaf oktober 2002 

loopbaan

  • secretaresse en tolk UNDP (United Nations Development Program) in Somalië en Kenia, van 1989 tot 1991 
  • diverse baantjes (onder meer schoonmaakster en postsorteerder), van 1992 tot 1995 
  • vrijwilligster AZC (Asielzoekers Centrum) te Lunteren, van 1992 tot 1993 (onder meer tolkwerkzaamheden, activiteiten organisatie en huishoudelijke taken) 
  • tolk/vertaalster Somalisch-Nederlands bij onder andere de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst), de rechterlijke macht, abortusklinieken en diverse onderwijs- en gezondheidsinstellingen, van 1995 tot 2001 
  • onderzoeker Stichting Stade (advies- en onderzoeksbureau) te Utrecht, van 1999 tot 2000 (onderzoek naar achterstand in onderwijs en arbeid onder Somaliërs in Amersfoort) 
  • medewerker (onderzoek emancipatie en integratie van islamitische vrouwen in Nederland), WBS (Wiardi Beckman Stichting), van 1 september 2001 tot november 2002 
  • medewerker VVD-fractie Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 november 2002 tot januari 2003 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 30 januari 2003 tot 17 mei 2006 
  • medewerker AEI (American Enterprise Institute for Public Policy Research) te Washington (D.C.), vanaf 1 september 2006 

nevenfuncties

erefuncties, comité's van aanbeveling etc.
beschermvrouwe Stichting Ethica te Amsterdam, omstreeks april 2006

opleiding

lager onderwijs
  • lager onderwijs te Nairobi (Kenia), van 1980 tot 1984 

voortgezet onderwijs
  • Moslim Girls School te Nairobi (Kenia), van 17 januari 1984 tot 1987 

hoger beroepsonderwijs
  • HBO-opleiding maatschappelijk werk en dienstverlening (propedeuse), Hogeschool "De Horst" te Driebergen, van 1994 tot 1995 

academische studie
  • politicologie, (Rijks)universiteit Leiden, van 1995 tot 2000 

overige opleidingen
  • bedrijfscommunicatie, Valley Secretarial College te Nairobi (Kenia), van 1988 tot 1989 
  • intensieve cursus Nederlands als tweede taal (NT2) (staatsexamen), Midlands College te Ede, van 1993 tot 1994 
  • cursus Inleiding in het Recht, Vreemdelingenrecht en Vluchtelingenrecht, Opleidingsinstituut Sociaal Recht te Utrecht, 1996 

activiteiten

als parlementariër
  • Hield zich als Tweede Kamerlid vooral bezig met integratiebeleid en vrouwenemancipatie 
  • Interpelleerde op 7 september 2004 minister Verdonk over het achterlaten van vrouwen in Marokko 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Haar vader zat als politieke tegenstander van dictator Mohamed Siad Barre in de gevangenis, en zij zag hem pas toen zij zes was. In 1976 vluchtte haar vader naar het buitenland. Het gezin reisde hem achterna. Via Saudi-Arabië en Ethiopië kwamen zij in 1980 in Kenia. 
  • Had in Kenia een status als vluchtelinge en volgde dankzij een toelage van de UNHCR middelbaar onderwijs 
  • Werd uitgehuwelijkt aan een verre neef in Canada. In 1992 vluchtte zij vanuit Kenia via Duitsland naar Nederland. Daar kwam zij in juli 1992 aan. Het huwelijk werd in de zomer van 2003 ontbonden. 
  • Bij haar asielaanvrage veranderde zij de door haar tot dan gevoerde naam van Ayaan Hirsi Magan in Ayaan Hirsi Ali, gaf zij 1967 in plaats van 1969 op als geboortejaar en verzon zij een verhaal om voor asiel in aanmerking te komen. 
  • Werd in 1997 genaturaliseerd tot Nederlandse 
  • Dook in 2002 onder en vertrok enige tijd naar de Verenigde Staten, nadat zij zich in een discussieprogramma op tv negatief had uitgelaten over de moeizame integratie van moslimvrouwen en de rol van de islam daarbij. Woonde later in een beveiligde omgeving op het marinecomplex in Amsterdam. 
  • Ging in oktober 2002 in op een aanbod van Neelie Kroes om Tweede Kamerkandidaat voor de VVD te worden. PvdA-voorzitter Koole en directeur Kalma van de Wiardi Beckman Stichting, het wetenschappelijk instituut waar zij werkzaam was, werden beiden pas nadat zij had toegestemd in kennis gesteld van die stap. 
  • Schreef in 2004 het scenario van een door Theo van Gogh gemaakte korte film ("Submission"), waarin werd geageerd tegen vrouwonvriendelijke Koranteksten. Deze film was aanleiding tot bedreigingen aan haar adres. 
  • Dook na de op moord op Van Gogh (2 november 2004) onder (vermoedelijk in het buitenland). Op het lichaam van Van Gogh was met een mes een brief bevestigd, waarop een doodsbedreiging aan haar adres was te lezen. 
  • Keerde op 18 januari 2005 terug in de Kamer 
  • Het Amerikaanse blad 'Time' rekende haar in 2005 tot de honderd meest invloedrijke mensen ter wereld 
  • In een uitzending van Zembla (11 mei 2006) stelden enkele familieleden van haar dat er geen sprake was van een gedwongen huwelijk en dat zij - anders dan zij zelf had beweerd - bij haar huwelijk aanwezig was geweest. Zijzelf ontkende deze beweringen en hield vast aan de eerdere lezing over haar gedwongen huwelijk. 
  • Op 15 mei 2006 deelde minister Verdonk haar mee op grond van de bestaande jurisprudentie te moeten constateren dat het in 1997 verleende Nederlanderschap nietig was. Uit die jurisprudentie kon worden afgeleid dat als tijdens de asiel- en naturalisatieprocedure onjuiste gegevens (met name over de naam) zijn verstrekt, het verleende Nederlanderschap nietig is. Uit nader onderzoek, waarvan het resultaat op 27 juni bekend werd, bleek echter dat de naam 'Ali' volgens het Somalische recht wel mocht worden gevoerd. Aangezien er daardoor geen onduidelijkheid meer was over de identiteit, verviel de grond om het Nederlanderschap nietig te verklaren. Hirsi Ali verklaarde dat zijzelf, door ten onrechte de indruk te wekken dat zij had gelogen, mede schuld had aan het ontstaan van de commotie. Op 28 juni deelde zij echter via de media mee dat de verklaring onder tijdsdruk en 'om van het gedoe af te zijn' was ondertekend. 

uit de privésfeer
  • Verkreeg op 25 april 2013 de nationaliteit van de VS 
  • Hoewel het gezin waarin zij opgroeide islamitisch was, zat haar broer op een christelijke middelbare school 
  • Haar vader was onderwijzer en startte een alfabetiseringscampagne 

woonplaats
Verenigde Staten

overige onderscheidingen en prijzen
  • Harriët Freezerring 2005, 25 februari 2005 (emancipatieprijs) 
  • Axel Springerprijs, 10 mei 2012 

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
  • lid Leesclub Nederlandse Politiek, Rijksuniversiteit Leiden, van 1995 tot 2000 
  • lid politieke studievereniging "SPIL" (Studievereniging voor Politicologen in Leiden), Rijksuniversiteit Leiden, van 1995 tot 2000 

hobby's
  • lezen, schrijven 
  • sport 
  • culturele activiteiten 
  • reizen 

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Schurende normen. Over integratie als inwijding in de moderniteit", in: 23ste jaarboek voor het democratisch-socialisme (2002) 
  • "De zoontjesfabriek - over vrouwen, islam en integratie" (Amsterdam, 2002) 
  • "De Maagdenkooi" (Amsterdam, 2004) 
  • "Mijn vrijheid" (autobiografie, 2006) 
  • "Adan & Eva" (kinderboek, 2008) 
  • "Nomade" (autobiografie, 2010) 
  • diverse artikelen over onderwijs, vrouwen en integratie 

literatuur/documentatie
  • Jutta Chorus, "Ze zullen zien dat ik gelijk heb", NRC Handelsblad, Zaterdags Bijvoegsel, 28 augustus 2004 
  • "'Iedereen wil aan de oude werkelijkheid vasthouden, maar dat is Utopia'", interview door Anne Bos en Willem Breedveld, in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2005, 122-129 
  • Esther Hageman, "De koele schoonheid", Trouw, 23 februari 2006 
  • "De heilige Ayaan" (uitzending tv-programma 'Zembla', 11 mei 2006) 
  • "'Het parlement is gewetenloos'. Ayaan Hirsi Ali neemt afscheid van Nederland", interview met Frank Vermeulen, NRC Handelsblad Zaterdags Bijvoegsel, 30 september/1 oktober 2006 
  • S. Berkeljon en H. Wansink, "De orkaan Ayaan. Verslag van een politieke carrière" (2006) 
  • Yolanda van Tilborgh, "Wij zijn Nederland. Moslima's over Ayaan Hirsi Ali" (2006) 
  • Deborah Scroggins, "Wanted Women. Faith, Lies and the War on Terror: The lives of Ayaan Hirsi Ali and Aafia Siddiqui" (2012) 

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd (tweede huwelijk) te Boston, 10 september 2011

2e echtgeno(o)t(e)/partner
N. Ferguson, Niall

kinderen
1 zoon (uit tweede huwelijk)

woordvoerder bij dossiers

2004-04-08 28689 - Onderzoek integratiebeleid
2003-12-17 29234 - Ontwikkelingssamenwerkingsbeleid voor de komende jaren

amendementen

2005-10-28 30300 VI, nr. 74 - Amendement om signalering en registratie van eerwraak te verbeteren - Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2006
2003-12-22 29200 V, nr. 52 - Amendement voor extra middelen ter bestrijding van slavernij van vrouwen en kinderen - Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2004

moties

2005-12-15 30300 VI, nr. 90 - Motie over opstellen ethische code waarmee bedrijven aangeven gelijke kansen voor iedereen te garanderen - Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2006
2005-12-15 30300 VI, nr. 82 - Motie om de participatie van allochtonen in besturen, commissies en ondernemingsraden te bevorderen - Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2006
2005-12-15 30300 VI, nr. 84 - Motie om de onderwijsinspectie handelen in strijd met kernwaarden van de rechtsstaat te laten onderzoeken - Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2006

Kamervragen

2005-12-12 Vragen VVD over de subsidiëring van de SGP (2050604810)
2005-10-10 Vragen VVD over de opvang van slachtoffers van eergerelateerd geweld zonder verblijfsvergunning die meer dan drie jaar in Nederland verblijven
2005-09-29 Vragen VVD over basisschool As Saddieq in Amsterdam (2050600540)

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.