Staatkundig-Gereformeerde Partij (SGP)

SGP-logo

De SGP is een behoudende christelijke (reformatorische) partij, die strikt volgens bijbelse normen politiek wil bedrijven. Politiek leider van de SGP is Kees van der Staaij. De partij werd opgericht op 24 april 1918.

De SGP haalde bij de Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012 drie zetels. In de jaren 2002, 2003, 2006 en 2010 was dit zeteltal twee. De partij heeft één zetel in de Eerste Kamer. De SGP heeft nog nooit deelgenomen aan de regering.

Kees van der Staaij was lijsttrekker bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2010 en 2012.

Beginselen

Het christelijk karakter van de partij blijkt onder andere uit het beginselprogramma. Daarin staat onder andere dat de partij streeft naar een regering van ons volk op de in de bijbel geopenbaarde ordening van God. Dit betekent geen vermenging van staat en kerk. De SGP is tegen een kerkstaat of een staatskerk. Staat en kerk hebben afzonderlijk hun eigen verantwoordelijkheid. Anderzijds mogen geloof en politiek niet gescheiden worden. Er moet in de politiek ruimte zijn voor argumenten op basis van het geloof.

De partij onderscheidt zich van andere christelijke partijen door vast te houden aan het onverkorte artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis. Dit artikel handelt over de taak van de overheid. In 1905 schrapte de Generale Synode der Gereformeerde Kerken de volgende woorden uit dit artikel: 'om te weren en uit te roeien alle afgoderij en valsen godsdienst, om het rijk des antichrists te gronde te werpen'.

Het weglaten van deze zinsnede betekende het gedogen door de overheid van de katholieke kerk. Dit werd door de oprichters van de SGP onaanvaardbaar geacht.

SGP en Tweede Kamerverkiezingen vanaf 1946

Jaar

Affiches

Lijsttrekker

Kandidaten

Programma (VP)

Zetels

Percentage

2012

Kees van der Staaij

Lijst 2012

Daad bij het woord!

3

2

2010

SGP affiche 2010

Kees van der Staaij

Lijst 2010

Daad bij het woord

2

1,7

2006

SGP affiche 2006

Bas van der Vlies

Lijst 2006

Naar eer en geweten

2

1,6

2003

Vraagteken: afbeelding nog niet beschikbaar

Bas van der Vlies

Lijst 2003

Tot uw dienst

2

1,6

SGP en Eerste Kamerverkiezingen sinds 2003

Jaar

Lijsttrekker

Kandidaten

Zetels

Percentage

2011

Gerrit Holdijk

EK-lijst 2011

1

1,4

2007

Gerrit Holdijk

EK-lijst 2007

2

2,3

2003

Gerrit Holdijk

EK-lijst 2003

2

2,9

verkiezingen Europees parlement

In de periode 2009-2014 wordt de SGP door Bas Belder vertegenwoordigd in het Europees Parlement. Belder is lid van de fractie Europa van Vrijheid en Democratie.

Historische ontwikkeling

De SGP werd in 1918 opgericht door dominee G.H. Kersten uit Yerseke. Orthodoxe protestanten, waarvan sommige afkomstig waren uit de ARP, keerden zich tegen de samenwerking van de ARP met de katholieken en tegen zaken als sociale zekerheid en vrouwenkiesrecht. De partij nam in dat jaar al wel aan de Tweede Kamerverkiezingen deel, maar kon geen zetel bemachtigen. In 1922 lukte dat wel en dominee Kersten deed zijn intrede in de Tweede Kamer. Bij de verkiezingen van 1925 bemachtigde de SGP een tweede zetel.

Na de Tweede Wereldoorlog moest dominee Kersten het veld ruimen. Hij werd wegens zijn gedragingen in de Tweede Wereldoorlog niet meer toegelaten als lid van de Tweede Kamer. Zijn opvolger als fractievoorzitter was de Delftse predikant Zandt. Na zijn overlijden in 1961 werd ingenieur Van Dis voorman van de SGP en nadien volgden dominee Abma en de ingenieurs Van Rossum en Van der Vlies.

Pas in 1956 kwam de SGP in de Eerste Kamer met één zetel. De partij profiteerde van de uitbreiding van het aantal Eerste Kamerleden van 50 naar 75. In 1960 ging deze zetel weer verloren. Maar sinds 1971 is de SGP ook met één of twee zetels onafgebroken in de Eerste Kamer vergenwoordigd.

In 1984 werd ingenieur Van der Waal de eerste vertegenwoordiger van 'Klein Rechts' in het Europees Parlement, waar hij tot 1997 zetelde. Sinds 1999 is de journalist Bas Belder lid van het EP namens de SGP.

Groepjes theologen beschuldigden de SGP wel eens niet recht in de leer te zijn. Ook jongeren zetten zich zo nu en dan wel eens af tegen de ouderen. Binnen de partij was de rol van de vrouwen lange tijd een discussiepunt. Vrouwen kunnen inmiddels zowel lid worden van de SGP als zich verkiesbaar stellen voor vertegenwoordigende lichamen. Tot dit laatste werd in maart 2013 besloten, nadat eerder het Europees Hof voor de Rechten van de Mens negatief had geoordeeld over het uitsluiten van vrouwen.

Electoraat

Het zetelaantal heeft voortdurend gevarieerd tussen de twee en drie zetels. De partij heeft een nogal stabiele aanhang uit de kring van de 'bevindelijke' gereformeerden (gereformeerden voor wie de persoonlijke geloofsbeleving een belangrijke rol speelt).

De leden en kiezers van de SGP komen uit kerkgenootschappen als de Christelijk-Gereformeerde Kerk, de Gereformeerde Gemeenten en de Oud-Gereformeerde Kerk, alsmede uit de rechtervleugel van de Nederlands Hervormde kerk, de Gereformeerde Bond.

De partij heeft in sommige delen van het land een relatief sterke aanhang. Dat geldt bijvoorbeeld voor delen van Zeeland (Tholen, Sint Philipsland), Zuid-Holland (Goeree-Overflakkee, Alblasserwaard), Gelderland (Veluwe) en Overijssel (omgeving Zwolle, Staphorst, en in Urk). In sommige gemeenten zit de SGP al lange tijd in het college van B&W (bijvoorbeeld in de Overijsselse gemeente Rijssen).

Kerngegevens

Partijleider

Kees van der Staaij

Partijvoorzitter:

ds. A. van Heteren

   

Adres secretariaat:

Dinkel 7 3068 HB Rotterdam

   

Opgericht:

24 april 1918

Oprichter:

ds. G.H. Kersten

   

Bestuursvorm/invloed leden:

onbekend

Afdelingen:

vertegenwoordigd in 98 gemeenteraden en 11 Provinciale Verenigingen (niet in Limburg)

Burgemeesters:

6 van de 349 (1,7%) (3 februari 2014)

Leden:

28.048 (2012); 29.648 (2013)

Contributie:

€22,50 per jaar (excl. partijblad)

Kiezers:

163.562 (15 mei 2002), 150.305 (22 januari 2003), 153.266 (22 november 2006), 163.581 (9 juni 2010), 196.780 (12 september 2012)

Zetels Tweede Kamer:

3 zetels (12 september 2012)

Zetels Eerste Kamer:

1 zetel (23 mei 2011)

Zetels Provinciale Staten:

12 zetels (2 maart 2011)

   

Logo/beeldmerk:

witte letters SGP tegen een achtergrond van een oranje driehoek op een donkerblauwe rechthoek

Bekendste slogan(s):

"Tot Uw Dienst" (2002)

Instituties en Organisaties

Instituten:

 

Scholingsinstituut:

Voorlichting & Vorming

Wetenschappelijk instituut:

Guido de Brès-Stichting

Wetenschappelijk tijdschrift:

'Zicht'

   

Organisaties:

 

Jongerenorganisatie:

SGP-Jongeren (SGPJ)

Vrouwenorganisatie:

geen

Europese organisaties:

Groep van Onafhankelijken voor een Europa van Nationale Staten

Oost-Europa organisatie:

Werkgroep Oost-Europa

Mondiale organisatie:

geen

Bladen

Partijblad:

tweewekelijks orgaan 'De Banier' (1921-)

Jongerenblad:

'Klik, SGP Jeugdblad' en 'Ons Contact, SGP Jongerenblad'

Vrouwenblad:

geen

Europees blad:

geen

Uitgebreide informatie DNPP

Het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen is dé bron voor informatie  van en over de Nederlandse politieke partijen. Rond de SGP is onder meer de volgende informatie online beschikbaar: