Prinsjesdag

De derde dinsdag van september is het Prinsjesdag. De koningin rijdt op die dag in de Gouden Koets naar het Binnenhof en leest in de Ridderzaal de troonrede voor. In de troonrede staan de plannen van de regering voor het komende jaar.

Later op de dag gaat de minister van Financiën naar de Tweede Kamer. Daar overhandigt hij de Miljoenennota en de Rijksbegroting voor het volgend jaar aan de voorzitter van de Tweede Kamer. In de Miljoenennota en de Rijksbegroting staat hoe de regering aan het geld denkt te komen om de voorgenomen plannen uit te voeren en hoeveel geld voor elk plan beschikbaar is.

In de week na Prinsjesdag debatteert de Tweede Kamer tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen met de minister-president over de belangrijkste onderwerpen. De politieke partijen in de Kamer zeggen dan waar ze het mee eens zijn of doen zelf andere voorstellen.

Prinsjesdag 2007

De troonrede in de Ridderzaal

Na haar rit in de Gouden Koets stapt de koningin uit voor de deur van de Ridderzaal op het Binnenhof. Begeleid door een 'commissie van in- en uitgeleide', bestaande uit Eerste- en Tweede-Kamerleden, gaat ze de Ridderzaal in en leest daar om 13:15 uur de troonrede voor.

Nadat de koningin de troonrede heeft voorgelezen roept de voorzitter van de Eerste Kamer: 'Leve de koningin!'. Dominee Donner, de overovergrootvader van de huidige minister Donner van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, begon daar in 1897 mee, vermoedelijk omdat het de eerste keer was dat de toen nog minderjarige Koningin Wilhelmina bij het voorlezen van de troonrede aanwezig was.

Sinds 1897 is deze hulde een traditie.

De koningin trekt zich na de hulde even terug in een kamertje en rijdt dan in de Gouden Koets naar Paleis Noordeinde.

Meer over

	de koningin
	de Eerste-Kamervoorzitter
	'Leve de koningin!'

Wie schrijft de troonrede?

De koningin leest de troonrede voor omdat ze staatshoofd is en lid van de regering, maar ze schrijft hem niet zelf. Dat doen de ministers. Opzet is er een begrijpelijk en aansprekend verhaal van te maken.

Iedere minister levert een tekst aan voor zijn of haar beleidsterrein. De minister-president en zijn ambtenaren op het ministerie van Algemene Zaken schrijven dan een concept-troonrede. Dit concept wordt in de weken voor Prinsjesdag in de wekelijkse vergadering van de ministerraad besproken en op basis daarvan zonodig aangepast.

Het is onbekend in hoeverre de Koningin invloed heeft op de tekst.

Meer over

regering, kabinet, koningin, ministers, minister-president en ministerraad

Wie zitten in de Ridderzaal?

In de Ridderzaal zitten de leden van de Eerste en Tweede Kamer. Officieel gebeurt het voorlezen van de troonrede namelijk in een gezamenlijke vergadering van de Eerste en Tweede Kamer. Dit heet de 'Verenigde vergadering'. Er zijn wel eens enkele Kamerleden die expres wegblijven bij het voorlezen van de troonrede omdat ze het er principieel niet mee eens zijn dat Nederland een koningin heeft en geen president of omdat ze vinden dat de minister-president de troonrede zou moeten voorlezen.

De Verenigde vergadering op de derde dinsdag van september vormt tegelijkertijd het begin van het nieuwe parlementaire vergaderjaar. De voorzitter van de Eerste Kamer treedt op als voorzitter van deze vergadering. Daarom is zij ook degene die 'Leve de koningin!' roept.

In de Ridderzaal zitten niet alleen de koningin en de Eerste- en Tweede-Kamerleden. Ook andere leden van de koninklijke familie en natuurlijk de ministers en staatssecretarissen zijn bij de plechtigheid aanwezig. Daarnaast zijn er gasten, zoals leden van de Raad van State en de Algemene Rekenkamer. Er zijn ook enkele plaatsen beschikbaar voor de pers en 'gewone' burgers.

De laatste jaren proberen de aanwezige vrouwelijke politici elkaar te overtreffen in het dragen van opvallende hoeden (en vaak ook met de rest van hun kleding). Jan Pronk baarde ooit als minister van het kabinet-Kok II opzien door voor het oog van de televisiecamera in te dommelen terwijl koningin Beatrix de troonrede voorlas.

Welke prinsen en prinsessen zijn erbij op Prinsjesdag? Lees meer hierover

Meer over

	de Eerste Kamer
	de Tweede Kamer
	de Verenigde vergadering
	het voorzitterschap van de Verenigde vergadering
	de Raad van State
	de Algemene Rekenkamer

Hoe rijdt de Gouden Koets?

De koninklijke stoet met de Gouden Koets vertrekt op Prinjesdag om ongeveer 13:00 uur in optocht vanuit het Haagse paleis Noordeinde via het Lange Voorhout en de Korte Vijverberg naar het Binnenhof.

Rond 14:00 uur keert de koninklijke stoet terug naar het paleis Noordeinde. De koninklijke familie verschijnt daar op het balkon.

Langs de route van de Gouden Koets, op het Binnenhof en voor het paleis Noordeinde komen ieder jaar weer veel mensen het spektakel bekijken.

Het koffertje

Halverwege de middag op Prinsjesdag biedt de minister van Financiën de Rijksbegroting aan in de Tweede Kamer. De minister doet dat door de stukken mee te nemen in een speciaal koffertje.

Op het koffertje staat aan één kant de tekst 'derde dinsdag in september'. Op de andere kant staat 'Je maintiendrai' (Frans voor 'ik zal handhaven'), de lijfspreuk van Nederland. Het koffertje is een geschenk van de Staatsdrukkerij. Het is gemaakt van geitenperkament. Van binnen is het bekleed met blauwe zijde.

Omdat de Rijksbegroting zo groot is dat niet alle stukken in het koffertje passen, zitten er in werkelijkheid maar een paar stukken in. De rest krijgt de Tweede Kamer per post toegestuurd. Minister Zalm heeft een aantal jaren geleden in de Tweede Kamer voor de grap ook wel eens een CD-rom met begrotingen uit het koffertje gehaald.

Minister Lieftinck was in 1946 de eerste die het koffertje gebruikte, maar minister Hofstra schafte dat in 1956 af en nam de stukken gewoon in een aktentas mee. In 1965 herstelde minister Witteveen de traditie in ere en sindsdien nemen alle ministers van Financiën het koffertje op Prinsjesdag mee naar de Tweede Kamer.

Meer over de begroting

Geschiedenis van Prinsjesdag

Het voorlezen van de troonrede op Prinsjesdag gebeurt sinds 1814, maar dat vond de eerste jaren niet op de derde dinsdag in september plaats. Dat is 'pas' sinds 1887 het geval. De Gouden Koets is er sinds 1903 maar is ook niet ieder jaar gebruikt.

Er zijn ook jaren geweest dat de troonrede niet door de koning(in) werd voorgelezen, maar door de minister-president. Dat was voor het laatst het geval in 1947.

Meer over

	de geschiedenis van Prinsjesdag
	100 jaar troonrede in de Ridderzaal

Prinsjesdag in...

	2007
	2006
	De Koningin las de troonrede voor in de pas gerestaureerde Ridderzaal. Bijzonder aan deze Prinsjesdag was het vervallen van de embargo-regeling. Dit betekende dat, anders dan in voorgaande jaren, Kamerleden en pers niet al voor het weekend over de troonrede en de begrotingsstukken konden beschikkan.
	2005
	In 2005 sprak voor het traditionele huldeblijk aan de Koningin de voorzitter van de vergadering, mevrouw Timmerman-Buck, woorden van respect voor de wijze waarop de Koningin de haar toevertrouwde functie uitoefende.
	2004
	In 2004 is het honderd jaar geleden dat Prinjesdag voor het eerst in de Ridderzaal werd voorgelezen.
	2003
	In 2003 werd de Verenigde vergadering bij het voorlezen van de troonrede voor het eerst door een vrouw voorgezeten, namelijk door Eerste-Kamervoorzitter Yvonne Timmerman-Buck.
	2002
	In 2002 woonde prinses Máxima voor het eerst het voorlezen van de troonrede bij. Het was ook de eerste en enige troonrede onder het kabinet-Balkenende I.
	2001
	Prinsjesdag had in 2001 een sober en ingetogen karakter in verband met de aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten.




	De troonrede in de Ridderzaal

	Wie schrijft de troonrede?

	Wie zitten in de Ridderzaal?

	Hoe rijdt de Gouden Koets?

	Het koffertje

	Geschiedenis van Prinsjesdag

	Prinsjesdag in...



Home Route