J.M. (Marja) van Bijsterveldt-Vliegenthart

foto J.M. (Marja) van Bijsterveldt-Vliegenthartvergrootglas Marja van Bijsterveldt (1961) was van 23 februari 2010 tot 5 november 2012 minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in het kabinet-Balkenende IV en het kabinet-Rutte I. Van 22 februari 2007 tot 23 februari 2010 was zij staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in het kabinet-Balkenende IV. Mevrouw Van Bijsterveldt was van november 2002 tot februari 2007 voorzitter van het CDA. Eerder was zij actief in het CDJA en voorzitter van het CDA-vrouwenberaad. Daarna was zij wethouder van Almere en in de periode 1994-2003 burgemeester van Schipluiden. In 2010 maakte zij deel uit van de Tweede Kamer. Vanaf 15 mei 2013 is mevrouw Van Bijsterveldt directeur/bestuurder van het Ronald McDonald Kinderfonds.

CDA
in de periode 2002-2012: lid Tweede Kamer, staatssecretaris, minister, partijvoorzitter

voornamen (roepnaam)

Janneke Marlene (Marja)

personalia

geboorteplaats en -datum
Rotterdam, 27 juni 1961

levensbeschouwing
Protestants

partij/stroming

partij(en)
CDA (Christen-Democratisch Appèl)

hoofdfuncties

  • werkzaam in de gezondheidszorg, Ikazia-ziekenhuis te Rotterdam, van 1981 tot 1990 
  • lid gemeenteraad van Almere, van 1 mei 1990 tot september 1994 
  • wethouder (van sociale zaken, welzijn en woonruimteverdeling) van Almere, van mei 1990 tot maart 1993 
  • burgemeester van Schipluiden, van 16 september 1994 tot 1 januari 2003 
  • voorzitter CDA, van 2 november 2002 tot 22 februari 2007 
  • staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (staatssecretaris voor voortgezet en beroepsonderwijs), van 22 februari 2007 tot 14 oktober 2010 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 juni 2010 tot 14 oktober 2010 
  • minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, van 14 oktober 2010 tot 5 november 2012 
  • directeur/bestuurder Ronald McDonald Kinderfonds, vanaf 15 mei 2013 

partijpolitieke functies

vorige
  • lid bestuur CDJA (Christen-Democratisch Jongeren Appèl), van 1982 tot 1986 
  • fractievoorzitter CDA in het ROA (Regionaal Orgaan Amsterdam), van 1991 tot 1993 
  • lid (later penningmeester) CDA-bestuurdersvereniging, van 1992 tot 1997 
  • fractievoorzitter CDA gemeenteraad van Almere, van 1993 tot 1994 
  • lid CDA-commissie Modelprogramma Gemeenteraadsverkiezingen 1994, van 1993 tot 1994 
  • voorzitter commissie verkiezingsprogramma 1999-2003 CDA provincie Zuid-Holland, van 1998 tot 1999 
  • voorzitter CDA-Vrouwenberaad, van 2001 tot 2002 

nevenfuncties

huidige
  • voorzitter Midden-Delflandvereniging, vanaf april 2013 
  • voorzitter Stichting Lezen & Schrijven, vanaf 1 januari 2014 

vorige
  • diverse kerkelijke activiteiten, van 1976 tot 2002 
  • lid Raad van Commissarissen woningbouwvereniging "Groene Stad Almere", van 1993 tot 1998 
  • voorzitter kerkenraad Hervormde/Gereformeerde Federatie Almere-Buiten, van 1993 tot 1994 
  • voorzitter Protestants-Christelijk Onderwijs Almere, van 1993 tot 1994 
  • lid dagelijks bestuur (portefeuille volkshuisvesting), Stadsgewest Haaglanden, van 1995 tot 2002 
  • lid algemeen bestuur, respectievelijk dagelijks bestuur IVN (Instituut voor Natuur- en Milieueducatie), van 1996 tot 2001 
  • lid bestuur CFO Burgemeestersverband, van 1996 tot 2001 
  • voorzitter klankbordgroep Groen-Blauwe Slinger 
  • lid (later voorzitter) Stichting Prinjsesdag Ontbijt, van 1997 tot 2002 
  • lid RFv (Raad voor de Financiële Verhoudingen), van 1998 tot 2002 
  • voorzitter "Ouders en Coo", van 1999 tot 2001 
  • lid bestuur Rotterdams Hellendaal Vioolinstituut, van 1999 tot 2001 
  • lid visitatiecommissie Monitor effecten herindeling gemeenten (BZK), 2001 
  • lid bestuur Cultuurfonds, BNG (Bouwfonds Nederlandse Gemeenten) 
  • voorzitter Stichting Prinsjesdagontbijt 
  • lid Raad voor het Landelijk Gebied, van 19 januari 2006 tot februari 2007 
  • voorzitter Nationale Vereniging "de Zonnebloem", van oktober 2006 tot februari 2007 

erefuncties, comité's van aanbeveling etc.
  • beschermvrouwe Midden-Delfland Vereniging 
  • beschermvrouwe muziekvereniging "Sint Caecilia" te Schipluiden 

opleiding

overige opleidingen
  • verpleegkunde-a te Leiden 
  • opleidingen en trainingen op het gebied van openbaar bestuur, onderhandelen en vakgerichte vaardigheden 

activiteiten

takenpakket (bewindspersoon)
  • Was als staatssecretaris a. voortgezet onderwijs; b. voorbereidend beroepsonderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs; c. bestrijding van schooluitval 12-18 jarigen (in een gezamenlijke verantwoordelijkheid met de minister); d. lerarenopleidingen; e. andere aangelegenheden waarvan de behartiging aan haar werden toevertrouwd. 
  • Vanaf februari 2010 was zij als staatssecretaris tevens belast met f. hoger onderwijs; g. het wetenschapsbeleid; h. emancipatie; i. cultuur en i. media 

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Stelde in mei 2007 de Expertgroep doorlopende leerlijnen taal en rekenen in, die moest adviseren over een betere aansluiting van de niveaus van reken- en taalvaardigheid in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en mbo naar een vervolgopleiding of doorstroming naar de arbeidsmarkt 
  • Bracht in 2007 de Kwaliteitsagenda Voortgezet Onderwijs 'beter voortgezet onderwijs' uit. Als prioriteiten worden onder meer geformuleerd: aantoonbare verbetering van taal- en rekenprestaties, goede en betrouwbare examens, bevorderen van ontwikkeling van toptalent en reductie van het aantal zeer zwakke scholen. Vanaf 2011 moeten alle leerlingen in het voortgezet onderwijs verplicht een maatschappelijke stage volgen. (31.289) 
  • Verzwaarde in 2008 de exameneisen in het voortgezet onderwijs om de doorstroming naar het hoger onderwijs te verbeteren. Vanaf 2012 is gemiddeld voldoende bij het centaal examen vereist voor het halen van een diploma. Voor de vakken Nederlands, Engels en wiskunde mag niet meer dan één vijf worden behaald. 
  • Voerde in 2009 met ingang van het schooljaar 2013/2014 een verplichte rekentoets voor leerlingen in het voortgezet onderwijs (31.289, nr. 44) 
  • Diende in 2010 een wetsvoorstel in tot regeling van de maatschappelijke stage in het voortgezet onderwijs (32.531) 
  • Bracht als minister in 2011 een beleidsbrief uit over passend onderwijs voor zorgbehoevenden kinderen. Scholen krijgen een zorgplicht op grond waarvan zij leerlingen een zo goed mogelijk passend onderwijsaanbod moeten bieden, ouders wordt gevraagd mee te denken over ondersteuning, docenten moeten voldoende in staat zijn om zorgvraag te signaleren en scholen moeten samenwerken met jeugdzorg en gemeenten. Het budget voor passend onderwijs gaat terug naar het niveau van 2005. (31.497) 
  • Diende in 2011 voorstellen in voor hervorming van de publieke omroep. Van de huidige 21 omroeporganisaties moeten er maximaal acht over blijven. Vanaf 2016 worden alleen nog omroepen toegelaten tot het bestel die in de jaren daarvoor zijn gefuseerd. De bekostigingsregels worden aangepast zodat de gefuseerde omroepen op basis van de gecombineerde ledenaantallen het volledige bedrag ontvangen. Naast de hervorming zorgt bezuinigingen bij de Wereldomroep en bij het Muziekcentrum van de Omroep voor een totale bezuigiging van ruim 125 miljoen euro. (32.033, nr. 4) 
  • Diende in 2012 een wetsvoorstel in over een centrale eindtoets en een leerling- en onderwijsvolgsysteem in het primair onderwijs (33.157) 
  • Nam in 2012 in de kerndoelen van het voortgezet onderwijs op 'hoofdzaken van geestelijke stromingen in de Nederlandse multiculturele samenleving' en het respectvol omgaan met seksualiteit en met diversiteit in de samenleving, waaronder seksuele diversiteit. 

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 2007 een wet (Stb. 203) tot wijziging van de Leerplichtwet en de Wet inburgering tot stand waarmee wordt beoogd schooluitval van minderjarige jongeren tegen te gaan door invoering van een kwalificatieplicht tot het 18e jaar. Het wetsvoorstel was in 2006 ingediend door minister Van der Hoeven. (30.901) 
  • Bracht in 2008 een wijziging (Stb. 203) van de Wet educatie en beroepsonderwijs tot stand, waardoor een tweede teldatum voor de bekostiging van het middelbaar beroepsonderwijs wordt ingevoerd. Hiermee moeten onderwijsinstellingen worden gestimuleerd voortijdig schoolverlaten tegen te gaan. Het wetsvoorstel was in 2007 ingediend door staatssecretaris Bruins. (31.315) 
  • Bracht in 2008 een wet (Stb. 206) tot stand over het door scholen gratis ter beschikking stellen van lesmateriaal (schoolboeken, toegangskosten voor digitaal lesmateriaal etc.) aan de leerlingen in het voortgezet onderwijs. Vanaf 1 augustus 2009 krijgen scholen hierover van het rijk de middelen. Als overgangsmaatregelen kopen of huren ouders voor het schooljaar 2008-2009 nog zelf de schoolboeken. De ouders krijgen in dat schooljaar daarvoor een financiële tegemoetkoming. (31.325) 
  • Bracht in 2010 de Wet medezeggenschap educatie en beroepsonderwijs (Stb. 8) tot stand. De bestaande medezeggenschapsraad, waarin zowel het personeel als de deelnemers/ouders vertegenwoordigd zijn, wordt vervangen door gedeelde medezeggenschap. Er komt een ondernemingsraad voor het personeel en een deelnemersraad voor de deelnemers/ouders. Daarnaast worden de raden verplicht om een statuut vast te stellen en krijgt de ondernemingsraad adviesrecht bij de vaststelling van het medezeggenschapsstatuut. (31.266) 
  • Bracht in 2010 de Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen (Stb. 194) tot stand. De wet legt vast wat leerlingen/studenten in het primair-, voortgezet- en middelbaar beroepsonderwijs op vaste momenten moeten kennen en kunnen op het gebied van taal en rekenen. Het referentiekader moet de taal- en rekenvaardigheden van leerlingen versterken. Er komt een afzonderlijke verplichte rekentoets voor alle middelbare scholieren. (32.290) 
  • Bracht in 2010 een wet (Stb. 296) tot stand tot wijziging van de Wet kinderopvang, de Wet op het onderwijstoezicht, de Wet op het primair onderwijs en enkele andere wetten in verband met wijzigingen in het onderwijsachterstandenbeleid. De wet moet jonge kinderen in peuterspeelzalen en kindercentra een veilige, stimulerende omgeving geven waarbij medewerkers in staat zijn om een risico op een taalachterstand in het Nederlands te signaleren en dat effectief aan te pakken. Met het oog op de kwaliteit van de voorschoolse educatie wordt de regierol van de gemeenten versterkt en wordt voorzien in een stelsel van handhaving en toezicht door de Onderwijsinspectie. De titel van de Wet op de kinderopvang wordt Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen (Wko). (31.989) 
  • Bracht in 2012 een wijziging (Stb. 118) van de Wet op het onderwijstoezicht tot stand inzake de rol van de Inspectie van het onderwijs bij het procestoezicht. Het toezicht zal zich vooral concentreren op die scholen waar het risico op onvoldoende kwaliteit het grootst is. Daarnaast wordt in de wet vastgelegd dat bij algemene maatregel van bestuur kan worden bepaald dat de Inspectie bevoegdheden van de minister om sancties op te leggen in mandaat kan uitoefenen. De Inspectie krijgt verder meer toezicht op financieel beheer en op de kwaliteit van het onderwijspersoneel. (32.193) 
  • Bracht in 2012 een wijziging (Stb. 339) van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs tot stand in verband met onderwijskwaliteit, onderwijstijd en vakanties. Ouders en leerlingen in de medezeggenschapsraad krijgen instemmingsrecht op de kwantitatieve en kwalitatieve invulling van de onderwijstijd en op de vaststelling of wijziging van de data (maximaal negen dagen) waarop geen onderwijs behoeft te worden verzorgd. De Onderwijsinspectie controleert of de voorwaarden voor inspraak en verantwoording in orde zijn. (32.640) 
  • Bracht in 2012 een wet (Stb. 533) tot stand waardoor de leerlinggebonden financiering in het basisonderwijs, speciaal en voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs wordt afgeschaft. Een deel van de bekostiging wordt voortaan uitgekeerd aan samenwerkingsverbanden, die het geld over de scholen verdelen. Er komt verder een zorgplicht voor leerlingen met een specifieke onderwijsbehoefte ('passend onderwijs') voor de bevoegde gezagsorganen in het (fungerend) onderwijs. (33.106) 
  • Bracht in 2012 een wet (Stb. 545) tot stand tot wijziging van onder meer de Wet op de expertisecentra in verband met de kwaliteit van het speciaal en voortgezet speciaal onderwijs. De opbrengstgerichtheid van het speciaal onderwijs wordt vergroot en er komen drie op de uitstroombestemming van verschillende groepen leerlingen afgestemde uitstroomprofielen in het voortgezet speciaal onderwijs. Leerlingen in het speciaal onderwijs moeten daardoor na hun opleiding grotere kans krijgen op doorstroming naar regulier vervolgonderwijs of (betaald) werk. (32.812) 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Trad af als wethouder naar aanleiding van onderzoek naar de onkostenvergoedingen van burgemeester De Cloe. Zij keurde het optreden van haar collega's van PvdA en VVD in deze zaak af. Zij verweet hen geen recht te hebben gedaan aan het beginsel van hoor en wederhoor. Na een verhitte raadsvergadering en een motie van wantrouwen (van VVD en PvdA) stapte zij op. 
  • Op het moment dat zij tot burgemeester werd benoemd, was zij met 33 jaar de jongste burgemeester van het land 
  • Was de eerste CDA-voorzitter die door de leden werd gekozen 

uit de privésfeer
  • Zij groeide op in Rhoon 
  • Haar echtgenoot is financieel adviseur bij Delta Lloyd 
  • Haar vader was eigenaar van een toeleveringsbedrijf voor de scheepvaart en wegenbouw 

woonplaats
Schipluiden

ridderorden
Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 7 december 2012

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Gereformeerde Jongerenvereniging (in jeugd)

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
  • Derk Walters, "Een slimme meid is op alles voorbereid", NRC Handelsblad, 3 september 2007 
  • Bart Funnikotten en Freek Staps, "De terriër van het kabinet, machtig én geliefd", NRC Weekend, 3 en 4 maart 2012 

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd

echtgeno(o)t(e)/partner
A. van Bijsterveldt, Antoine

kinderen
2 zoons

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.