A. van Es

Correcte marineofficier, die enige tijd adjudant was van de minister van Defensie en het daarna zoals gebruikelijk bij adjudanten ver schopte. Was o.m. commandant van het vliegkampschip Karel Doorman. Werd staatssecretaris voor marinezaken in het kabinet-Marijnen, wat hij in zes achtereenvolgende kabinetten zou blijven. Trad af in tweede kabinet-Biesheuvel na een conflict met minister De Koster. Was geporteerd voor de aanschaf van een nucleaire onderzeeër. Verweet in 1970 de regering onduidelijkheid over gezag en tolerantie. Zou minister zijn geworden in kabinet-De Jong als hij doortastender was geweest.

ARP
in de periode 1963-1972: staatssecretaris

voornaam (roepnaam)

Adrianus (Adri)

personalia

geboorteplaats en -datum
Amersfoort, 28 april 1913

overlijdensplaats en -datum
Wassenaar, 6 januari 1994

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd

partij/stroming

partij(en)
ARP (Anti-Revolutionaire Partij), vanaf 1959

loopbaan

-		marineofficier, vanaf 1933
-		commandant kustbatterij op Vlieland, 1940
-		krijgsgevangene, van 1942 tot 1945
-		commandant korvet Hr.Ms. "Boeroe" en onderzeebootbstrijdingsjager in Nederlands-Indië, van 1947 tot 1956
-		hoofd bureau bewapening, afdeling materieel, ministerie van Marine, 1956
-		commandant Hr.Ms. jager "Friesland", van 1956 tot 1957
-		hoofd Bureau Operatieën, hoofdafdeling Marinestaf, van 1957 tot 1960 (belast met de organisatie van de verdeding van Nederlands Nieuw-Guinea)
-		commandant kapitein-ter-zee (tijdelijk) smaldeel 5, van 1961 tot 1962 (onder andere bij Nieuw-Guinea)
-		plaatsvervangend vlagofficier materieel, van 10 december 1962 tot augustus 1963
-		staatssecretaris van Defensie (belast met de aangelegenheden betreffende de Koninklijke Marine), van 14 augustus 1963 tot 6 juli 1971
-		staatssecretaris van Defensie (belast met personeels- en materieelbeleid), van 14 juli 1971 tot 16 september 1972

officiersrangen

-		luitenant-ter-zee derde klasse, van 5 september 1933 tot 4 september 1935
-		luitenant-ter-zee tweede klasse, van 5 september 1935 tot 1940
-		luitenant-ter-zee eerste klasse, vanaf 1940
-		kapitein-luitenant-ter-zee
-		kapitein-ter-zee, omstreeks 1959
-		schout-bij-nacht, van 1962 tot 1966
-		vice-admiraal, vanaf 1967

nevenfuncties

-		lid raad Staatsbedrijf Artillerie-Inrichtingen, omstreeks 1959
-		toegevoegd aan de Nederlandse delegatie bij VN, 1962 (vanwege de onderhandelingen over Nieuw-Guinea)
-		voorzitter Koningin Wilhelminafonds
-		lid Adviesraad Defensie Aangelegenheden, vanaf 1975
-		lid bestuur Nederlands Instituut voor Vredesvraagstukken
-		vicevoorzitter Vereniging van Haagse Ziekenhuizen en omstreken
-		lid en voorzitter Raad van Commissarissen Olie-Scheepvaart B.V.

opleiding

voortgezet onderwijs

h.b.s.-b te Amersfoort, tot 1930

hogerberoepsonderwijs

-		officiersopleiding KIM (Koninklijk Instituut voor de Marine) te Den Helder, van 1930 tot 1933
-		adelborst, van 3 september 1930 tot 5 september 1933

activiteiten

takenpakket (bewindspersoon)

Was als staatssecretaris in de periode 1971-1972 belast met 1. personeelsbeleid, 2. materieelvoorziening, -beheer en -verzorging, research, bedrijven en werkplaatsen, de Topografische Dienst en Artillerie-Inrichting, 3. ruimtelijke ordening en 4. het loodswezen

als bewindspersoon (beleidsmatig)

-		Nam in 1968 het besluit tot het in 1970 uit de vaart nemen van vliegdekschip "Karel Doorman"
-		Besloot in 1968 tot aanschaf van negen lange-afstandspatrouillevliegtuigen van het consortium "Brequet Atlantic", waarin behalve de Franse firma Brequet ook Fokker deelnam
-		Was in 1969 als samen met minister Bakker verantwoordelijk voor het besluit om Nederlandse mariniers op Curaçao te stationeren, om daar de rust te herstellen

als bewindspersoon (wetgeving)

Bracht in 1972 de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening militairen (Stb. 313) tot stand. Hierdoor komt er een afzonderlijke regeling voor militairen die tijdens werkelijke dienst arbeidsongeschikt worden.

wetenswaardigheden

algemeen

Nam ontslag wegens een meningsverschil met de minister over de structurele opbouw van het departement van Defensie. Hij was voorstander van het handhaven van een verticale opbouw, waarbij de drie krijgsmachtonderdelen een grote mate van zelfstandigheid hadden. Minister De Koster nam het advies van de Commissie-Van Rijckevorsel over de defensiestructuur over.

uit de privé-sfeer
Zijn vader was fietsenfabrikant in Amersfoort

verkiezingen

-		Was in 1967 18e op de ARP-kandidatenlijst voor de Tweede Kamer
-		Was in 1971 15e op de ARP-kandidatenlijst voor de Tweede Kamer

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen

-		"IJzeren Adriaan" (bijnaam in marinekringen)
-		"De Sfinx" (bijnaam)

woonplaats(en)/adres(sen)

-		's-Gravenhage, omstreeks 1967
-		Wassenaar, Ridderlaan 20, omstreeks 1983 tot 1994

ridderorden

-		Officier in de Orde van Oranje-Nassau
-		Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 20 oktober 1972

overige onderscheidingen en prijzen

-		Oorlogsherinneringskruis
-		Ereteken voor Orde en Vrede met 2 gespen

hobby's
zeilen

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
"Staatssecretaris op Defensie", dubbelportret Van Es en Haex in "Het Parool", 15 augustus 1963

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd

naam echtgeno(o)t(e)/partner
Mw. A.H. Kat

kinderen
4 zoons en 1 dochter

naam vader
A. van Es, Adrianus

geboorteplaats en/of -datum vader
Amersfoort, 23 juni 1883

naam moeder
A. van Straten, Adriana

geboorteplaats en/of -datum moeder
Utrecht (omstreeks 1885)

Gegevens hebben - zeker voor wat het recente verleden betreft - vooral betrekking op de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief was. (Gemotiveerde) aanvullingen of correcties ontvangen wij graag. U kunt hiervoor de "reageer-knop" gebruiken.




	personalia

	partij/stroming

	loopbaan

	nevenfuncties

	opleiding

	activiteiten

	wetenswaardigheden

	publicaties/bronnen

	familie/gezin



Home Route