Dr. J.C. (Jan) Terlouw

Foto Dr. J.C. (Jan) Terlouw Natuurkundige, jeugdboekenschrijver en D66-voorman; na Van Mierlo hét gezicht van D66. In 1971 Tweede Kamerlid en in 1973 fractievoorzitter. Wist in 1976 zijn partij te redden en vervolgens naar electoraal succes te leiden. Vicepremier en minister van Economische Zaken in het tweede kabinet-Van Agt. Botste toen vaak met zijn collega-minister Den Uyl en kwam zowel binnen als buiten zijn partij onder vuur te liggen. Werd in 1982 met tegenzin weer lijsttrekker, maar verdween na de voor D66 teleurstellende verkiezingen enige jaren van het politieke toneel. In 1991 de eerste D66-Commissaris van de Koningin en later nog vier jaar senator. Kalme, vriendelijke domineeszoon, die als de verpersoonlijking van 'het redelijke alternatief' (de slogan van zijn partij) bekendstond en door velen werd getypeerd als 'de ideale schoonzoon'.

D66
in de periode 1971-2003: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, lid Eerste Kamer, minister, viceminister-president, Commissaris van de Koning(in)

voornamen (roepnaam)

Jan Cornelis (Jan)

personalia

geboorteplaats en -datum
Kamperveen (Ov.), 15 november 1931

levensbeschouwing
geen godsdienst

partij/stroming

partij(en)
D66 (Democraten 1966), vanaf januari 1967

hoofdfuncties en beroepen

  • onderzoeker FOM (Fundamenteel Onderzoek der Materie), instituut voor plasmafysica, van 1958 tot 1971
  • onderzoeker MIT (Massachusetts Institute of Technology) te Cambridge, (Mass., VS), van 1960 tot 1962
  • onderzoeker RIT (Royal Institute of Technology) te Stockholm (Zweden), van 1965 tot 1966
  • lid gemeenteraad van Utrecht, van 1 september 1970 tot 11 mei 1971
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 11 mei 1971 tot 11 september 1981
  • fractievoorzitter D'66 Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 september 1973 tot 11 september 1981
  • minister van Economische Zaken en viceminister-president, van 11 september 1981 tot 4 november 1982
  • secretaris-generaal CEMT (Conferentie van Europese Ministers van Vervoer), van mei 1983 tot 1 november 1991
  • Commissaris van de Koningin in Gelderland, van 1 november 1991 tot 1 december 1996
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1999 tot 10 juni 2003

partijpolitieke functies

lijsttrekkerschap etc.
  • lijsttrekker D'66 Tweede Kamerverkiezingen 1977, van 5 februari 1977 tot 25 mei 1977
  • lijsttrekker D66 Tweede Kamerverkiezingen 1981, van 21 februari 1981 tot 26 mei 1981
  • lijsttrekker D66 Tweede Kamerverkiezingen 1982, van 17 juli 1982 tot 8 september 1982

nevenfuncties

afgeleide functies, presidia etc.
  • voorzitter vaste commissie voor Kernenergie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 19 juni 1973 tot 24 januari 1978
  • plaatsvervangend lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 12 december 1974 tot 8 juni 1977
  • ondervoorzitter bijzondere Commissie Onderzoek aanschaffingsbeleid defensiematerieel en de controle daarop (COAC) (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 30 september 1976 tot 16 april 1980 (ingesteld n.a.v. de Lockheed-affaire)
  • voorzitter bijzondere commissie voor de Waddenzee (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 8 februari 1977 tot 11 september 1981
  • voorzitter bijzondere commissie voor het Structuurschema Landinrichting (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 7 april 1981 tot 11 september 1981
  • plaatsvervangend voorzitter vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 15 juni 1999 tot 10 juni 2003

activiteiten

als parlementariër
  • Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met technologie, landbouw, Koninkrijkszaken, economische zaken en milieuhygiëne
  • Interpelleerde op 22 februari 1972 minister Langman over de voorgenomen gasboring in het duingebied "Pirovlak" in de gemeente Schoorl
  • Interpelleerde op 24 januari 1973 minister Langman over een gedeeltelijke overplaatsing van het Centraal Bureau voor de Statistiek
  • Was in de periode 1973-1977 behalve fractievoorzitter tevens woordvoerder hoger onderwijs, wetenschappen, milieu en kernenergie
  • Diende in 1973 samen met Meiny Epema-Brugman (PvdA) een initiatiefwetsvoorstel in over beperking van schadelijke verpakkingen. Dit voorstel werd ingetrokken, nadat de regering zelf een regeling had voorgesteld.
  • Was in de periode 1974-1976 woordvoerder van zijn fractie bij de discussie over de afsluiting van de Oosterschelde
  • Hield zich als Eerste Kamerlid bezig met defensie, verkeer en waterstaat, economische zaken, ontwikkelingssamenwerking en binnenlandse zaken

opvallend stemgedrag
  • Stemde in 2002 als enige van zijn fractie vóór het wetsvoorstel partiële wijziging van de zedelijkheidswetgeving

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Stelde in 1982 de commissie-Beek in, die moest adviseren over sluiting van de kerncentrales in Dodewaard en Borsele
  • Koos er in 1982 voor om vast te houden aan een gentleman's agreement met de oliemaatschappijen Shell en Esso om hun extra aardgaswinsten (door hogere olieprijzen en de koers van de dollar) alleen te gebruiken voor versterking van de economische structuur en niet, zoals regeringspartij PvdA wilde, voor vermindering van het financieringstekort
  • Diende in 1982 samen met minister Van der Stee een wetsvoorstel in over vergroting van het staatsaandeel in de in Nederland en het Nederlandse deel van het continentaal plat geleden aardgasvelden. Dit moest geschieden door een heffing op de door onvoorziene omstandigheden toegenomen opbrengsten. Dit voorstel werd in 1984 ingetrokken. (17.503)
  • Besloot tot verdere overheidssteun aan de in nood verkerende scheepbouwbedrijven RSV (f 300 miljoen) en ADM (f 35 miljoen). Hij kreeg verder te maken met ernstige problemen bij vliegtuigfabriek Fokker en met de ondergang van het OGEM-concern. Dankzij overheidssteun konden twee werkmaatschappijen buiten het faillissement worden gehouden.

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 1982 de Wet tot oprichting van de Stichting maatschappelijke discussie energiebeleid (Stb. 561) tot stand. De Stichting moest, behalve het organiseren van de discussie, subsidies verstrekken voor studies en onderzoek. Na afloop van de brede maatschappelijke discussie (vooral over kernenergie) werd de Stichting ontbonden. (17.415)
  • Bracht in 1982 de Wet inzake de oprichting van de Maatschappij voor Industriële Projecten (Stb. 585) tot stand. Deze N.V. moet bedrijven ondersteunen bij het doen van investeringen in bijzondere projecten. Door deelneming van (institutionele) beleggers en van de staat in de maatschappij komen hiervoor middelen beschikbaar. De MIP moet ook bedrijven ondersteunen bij het vergaren van kennis. (17.418)

wetenswaardigheden

woonplaats
Twello

ridderorden
Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 9 december 1982

buitenlandse onderscheidingen
Commandeur in de Orde van Verdienste van de Republiek Polen, juni 1995

overige onderscheidingen en prijzen
  • Gouden Griffel voor het beste jeugdboek, 1972
  • Gouden Griffel voor het beste jeugdboek, 1973
  • bekroning werk door jeugdjury te Rotterdam
  • bekroning werk door jeugdjury te Den Haag
  • bekroning werk door jeugdjury te Amsterdam

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Study of a highly ionized, steady state cesium plasma" (dissertatie, 1963)
  • "Pjotr" (jeugdboek)
  • "Koning van Katoren" (jeugdboek)
  • "Oom Willibrord" (jeugdboek)
  • "Bij ons in Caddum" (jeugdboek)
  • "Oorlogswinter" (jeugdboek)
  • "De kloof" (jeugdboek)
  • "De derde kamer" (roman, 1978)
  • "Morgen brengen" (roman, samen met W. Zegveld, 1979)
  • "Naar zeventien zetels en terug. Politiek dagboek 9 maart 1981 - 5 november 1982" (1983)
  • "Achter de barricaden" (autobiografie, 2005)
  • "De Charmeur" (detective, geschreven samen met zijn dochter Sanne, 2006)
  • artikelen op wetenschappelijk en politiek gebied
  • "Hoed u voor mensen die iets zeker weten. Gedachten over politiek, wetenschap en kunst" (2011)
  • "De verdwenen menora", (thriller, geschreven samen met zijn dochter Sanne, 2013)

literatuur/documentatie
  • Paul van Engen, "De leegte van Jan Terlouw", Haagse Post, 26 december 1981
  • "'Ik ben steeds bezig, ik tetter het alleen niet van de daken'", De Volkskrant, Het Vervolg, 20 februari 1982
  • Mark Chavannes, "Terlouw in de oppositie. Vindt u dat u het goed heeft gedaan? 'Ja, prima'", NRC Handelsblad, 13 maart 1982
  • "'Ik doe nu leuke dingen voor rechts, zou je kunnen zeggen'", interview met Rob Heukels en Gijs van de Westelaken, Haagse Post, augustus 1982
  • "Ik denk er bijna nooit meer aan dat ik D66 ben'", De Volkskrant, 2 september 1991

uitgebreide versie

uitgebreide versie
Van deze pagina bestaat een uitgebreide versie met een redactioneel profiel, beroepen, partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding, wetenswaardigheden etc. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft. reageer

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.