Het in 1952 opgerichte Hof van Justitie van de Europese Unie moet ervoor zorgen dat de wetten en regels die in Europa gemaakt worden, goed worden toegepast. De Europese wetten - het gemeenschapsrecht - moeten in alle landen hetzelfde worden uitgevoerd, zodat het niet uitmaakt of je in Nederland of in Polen woont. Het Hof van Justitie kijkt daarom bijvoorbeeld ook of rechters in Nederland de Europese wetten wel goed toepassen.
Het Hof oordeelt over overtredingen van Europese regels, en over het niet nakomen door lidstaten van gemaakte afspraken en verplichtingen die uit de Verdragen voortvloeien. In de loop der jaren heeft het Hof ook steeds meer zaken in behandeling gekregen die specifieke terreinen betroffen, met name op het terrein van mededinging en zaken waar de Europese instellingen als werkgever tegenover hun ambtenaren stonden.
Organisatie
Om de stroom zaken beter te kunnen verwerken en de rechtsbescherming van de burgers te verbeteren, zijn naast het Hof van Justitie nieuwe rechtsprekende instanties in het leven geroepen. Het Hof van Justitie van de Europese Unie omvat drie rechtsprekende instanties:
-
Het Hof van Justitie (opgericht 1952)
Het Hof ziet toe op de de eerbiediging en de toepassing van de regelgeving en de oprichtingsverdragen van de Europese Unie. Het Hof doet uitspraak in geschillen tussen lidstaten, EU-instellingen, bedrijven en individuen waarbij EU-wetgeving aan de orde is. Belanghebbenden kunnen zich tot het Hof wenden als Europese regels worden overtreden.
-
Het Gerecht (opgericht in 1988)
Het Gerecht behandelt beroepszaken ingesteld tegen instellingen, organen en instanties van de Europese Unie, met name op het gebied van het merkenrecht, kartelvorming, ongeoorloofde staatssteun en concentraties.
-
Het Gerecht voor ambtenarenzaken (opgericht in 2004)
Het Gerecht voor ambtenarenzaken behandelt geschillen tussen de Europese Unie en haar personeelsleden.
Zowel in het Hof van Justitie als het Gerecht zit een Nederlands lid.