Eerste Kamer

De Eerste Kamer is wel een deel van de volksvertegenwoordiging, maar wordt niet rechtstreeks gekozen. De leden van Provinciale Staten kiezen de 75 Eerste-Kamerleden. De Provinciale Staten worden weer wel rechtstreeks gekozen. Men spreekt dan ook wel van 'getrapte' verkiezingen.

De Eerste Kamer is medewetgever. Nadat de Tweede Kamer een wetsvoorstel heeft aangenomen, moet ook de Eerste Kamer het wetsvoorstel nog goedkeuren. In tegenstelling tot de Tweede Kamer kan de Eerste Kamer wetsvoorstellen niet meer wijzigen. Ook ontbeert de Eerste Kamer het recht van initiatief.

De Eerste Kamer beschikt wel over controlerechten (zoals het vragenrecht), maar maakt daar minder gebruik van dan de Tweede Kamer.

De ambtelijke dienst van de Eerste Kamer, met eveneens aan het hoofd de griffier, is veel kleiner dan die van de Tweede Kamer.

De Leden

Eerste-Kamerleden vergaderen als regel slechts één à twee keer per week. Daarom hebben Eerste-Kamerleden vaak een andere (hoofd)functie. In de Eerste Kamer zitten enkele hoogleraren, rechters, advocaten, burgemeesters en voorzitters van adviescolleges.

De gemiddelde leeftijd ligt als regel iets hoger dan in de Tweede Kamer. Er is de afgelopen perioden zowel een heel jong lid (de SP'er Van Vugt) als een lid met een hoge leeftijd (de heer Batenburg, ex-AOV) geweest. Verder maken er de laatste jaren opvallend veel oud-bewindslieden en oud-Tweede-Kamerleden deel uit van de Eerste Kamer.

Net als in de Tweede Kamer is het merendeel van de leden van de Eerste Kamer academisch of in het hoger onderwijs geschoold. Het aantal vrouwen heeft zich sinds de jaren zeventig gestabiliseerd op ongeveer een derde van alle leden.

	Huidige Eerste-Kamerleden
	Bij de verkiezingen van 22 mei 2007 hebben 10 partijen zetels in de Eerste Kamer gekregen. Het CDA werd de grootste partij, gevolgd door PvdA en VVD. De Partij voor de Dieren heeft voor het eerst een zetel gekregen in de Eerste Kamer.
	Eerste-Kamerleden 1815-heden
	Via deze rubriek vraagt u biografische gegevens op uit het biografisch archief van het PDC over alle Eerste-Kamerleden sinds 1815. U kunt een selectie maken aan de hand van door u aan te geven voorwaarden, zoals periode, functie, geslacht, ministerie, politieke stroming.

Functie en positie

	Tweekamerstelsel
	De Eerste Kamer heeft door haar samenstelling en bevoegdheden een eigen plaats en taak in het politieke bestel. Veel landen hebben een parlement dat uit twee kamers bestaat (denk aan het Britse Lagerhuis en Hogerhuis). Ook Nederland heeft sinds 1815 zo'n tweekamerstelsel ('bicameralisme').
	Verhouding tot Tweede Kamer
	Het bestaan van twee Kamers kan tot conflicten tussen beide Kamers leiden. Dat gebeurt echter niet vaak, en dat komt doordat de Eerste Kamer - hoewel er formeel geen rangorde bestaat tussen beide Kamers - zichzelf als regel terughoudend opstelt. Hoe zit het precies met de verhoudingen tussen beide Kamers?
	Dualisme en monisme
	De trias politica vereist scheiding van wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht. In Nederland heeft het parlement, samen met de regering, wetgevende macht. Er is wel sprake van een dualistisch stelsel, want ministers en staatssecretarissen mogen geen lid van het parlement zijn.

Rechten en taken

	(Mede)wetgeving
	De Eerste Kamer speelt, net als de Tweede Kamer, een belangrijke rol bij de wetgeving. De Eerste Kamer stemt als laatste over alle wetsvoorstellen. Bovendien kunnen door de regering tijdens de behandeling van een wetsvoorstel in de Eerste Kamer nog toezeggingen worden gedaan, die van belang zijn voor de uitvoering van de wet.
	Controle
	Eerste-Kamerleden hebben net als hun collega's in de Tweede Kamer recht op inlichtingen. Kamerleden kunnen daarnaast vragen stellen bij de behandeling van wetsvoorstellen en tijdens debatten over begrotingen. Verder zijn in het reglement van orde van de Eerste Kamer bepalingen opgenomen over het vragenrecht en het recht van interpellatie. Bovendien heeft de Eerste Kamer ook het recht van enquête.
	Werkwijze
	De behandeling van een wetsvoorstel door de Eerste Kamer houdt meer in dan alleen een debat en een stemming. Aan het debat gaat een schriftelijke voorbereiding vooraf, waarbij leden commentaar kunnen geven op het voorstel en vragen kunnen stellen.

Wijze van verkiezen

	Wijze van verkiezen
	De 75 leden van de Eerste Kamer worden gekozen door de leden van de twaalf Provinciale Staten. De vorm is die van getrapte verkiezingen: de burgers kiezen Provinciale Staten en de leden van Provinciale Staten kiezen op hun beurt de leden van de Eerste Kamer.

Eerste-Kamerverkiezingen 2003

Op 26 mei 2003 kozen de Provinciale Staten een nieuwe Eerste Kamer. Door de verkiezingsuitslag kon het nieuwe kabinet-Balkenende II rekenen op een meerderheid van 41 van de 75 Eerste Kamerzetels: 23 van het CDA, 15 van de VVD en 3 van D66. De populaire Johan Stekelenburg was lijsttrekker voor de PvdA. Bij de VVD kwamen op basis van voorkeursstemen 6 kandidaten in de senaat, die op basis van de lijstvolgorde geen zetel verworven zouden hebben.

Organisatie

	Leden
	De Eerste Kamer bestaat uit 75 parlementariërs: volksvertegenwoordigers die op basis van evenredige vertegenwoordiging voor een periode van vier jaar worden gekozen via de kieslijst van een politieke partij. De leden worden indirect gekozen: eerst kiezen burgers leden van de Provinciale Staten. Zij kiezen daarna de Eerste-Kamerleden.
	Fracties
	Een groep partijleden die via de kandidatenlijst van een partij verkozen zijn, noemen we een fractie. Een fractie coördineert de activiteiten van zo'n groep politici en tijdens de wekelijkse fractievergadering bepalen de leden gezamenlijk standpunten over onderwerpen die in de Kamer worden behandeld.
	Fractievoorzitters
	De fractievoorzitter geeft leiding aan een fractie. Hij zit de fractievergaderingen voor en treedt op als woordvoerder bij de algemene politieke beschouwingen over de rijksbegroting en bij belangrijke debatten.
	Commissies
	In de Eerste Kamer zijn alle fracties vertegenwoordigd in de commissies. De Kamervoorzitter benoemt de (plaatsvervangende) commissieleden. Hij overlegt daarbij met de fracties in de Kamer.
	College van senioren
	Het College van Senioren van de Eerste Kamer adviseert de Eerste-Kamervoorzitter over besluiten die hij op basis van het Reglement van Orde moet nemen en over de agenda van de plenaire vergadering.
	Voorzitter
	De Kamervoorzitter heeft een aantal vaste taken. Hij zit de vergadering van de Eerste Kamer voor en is tevens voorzitter van het College van Senioren en van de Huishoudelijke Commissie, die onder andere over de interne organisatie gaat.
	Interne organisatie
	De Eerste Kamer kent feitelijk twee soorten organisaties: een politieke en een ambtelijke. De ambtelijke organisatie dient ter ondersteuning van de Eerste-Kamerleden. Aan het hoofd van deze organisatie staat de Griffier. De dienst zorgt onder meer voor verslaglegging, informatievoorziening, documentatie, archivering, beheer van het gebouw, personeelszaken en externe voorlichting.

Soorten vergaderingen

	Plenair
	De plenaire vergadering is de vergadering van de voltallige Eerste Kamer. Deze vergaderingen worden geleid door de Eerste-Kamervoorzitter en worden gehouden in de historische plenaire vergaderzaal, de voormalige vergaderzaal van de Staten van Holland.
	Commissievergaderingen
	Vaste Eerste-Kamercommissies vergaderen (als regel) op dinsdagen. De voornaamste taak is de voorbereiding van debatten over wetsvoorstellen. Dat gebeurt inhoudelijk grotendeels schriftelijk, waarbij namens de fracties schriftelijk inbreng wordt geleverd voor een verslag.
	Stemmingen
	Aan het einde van de openbare behandeling, nadat het debat afgerond is, stelt de Voorzitter voor tot stemming over te gaan.
	Verenigde vergadering
	De gezamenlijke vergadering van beide Kamers van de Staten-Generaal (de Tweede en Eerste Kamer) heet Verenigde Vergadering. De voorzitter van de Eerste Kamer leidt deze vergadering.

Wordt verwacht...

	Agenda
	Een selectie van de belangrijkste activiteiten voor de Eerste Kamer voor de komende tijd. De vergaderdata en -tijden van de Eerste Kamer worden soms (op het laatste moment) gewijzigd en zijn daarom onder voorbehoud. Zie voor meer informatie de website van de Eerste Kamer.

Eigen website

Eerste-Kamersite




	De Leden

	Functie en positie

	Rechten en taken

	Wijze van verkiezen

	Eerste-Kamerverkiezingen 2003

	Organisatie

	Soorten vergaderingen

	Wordt verwacht...

	Eigen website

	Agenda



Home Route