Op 5 mei 2025 herdenkt Nederland tachtig jaar bevrijding van de Duitse bezetting. Dit moment biedt gelegenheid om stil te staan bij de politieke ontwikkelingen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog, een periode die bepalend was voor het herstel van de parlementaire democratie en de wederopbouw van het land.
In 1967 werd een burgemeester door het kabinet ontslagen vanwege ongeregeldheden in juni 1966, een vrij uitzonderlijke gebeurtenis. Een onderzoekscommissie had geconcludeerd dat de Amsterdamse burgemeester Gijs van Hall onvoldoende gehandeld had om het gezag te herstellen. Nadat hij geweigerd had zelf op te stappen, besloot het kabinet-De Jong hem te ontslaan.
Dit is een artikel in de serie Wandelingen door de Handelingen, een kijkje in de Nederlandse parlementaire geschiedenis aan de hand van spraakmakende debatten.
Dit is een artikel in de serie Wandelingen door de Handelingen, een kijkje in de Nederlandse parlementaire geschiedenis aan de hand van spraakmakende debatten.
De meeste ambtenaren van de Rijksoverheid mogen niet zomaar contact hebben met Kamerleden. Zij moeten hiervoor toestemming hebben van de verantwoordelijke minister en staatssecretaris vanwege de ministeriële verantwoordelijkheid voor het gedrag en uitlatingen van ambtenaren. De regels hiervoor zijn vastgelegd in de Aanwijzingen inzake externe contacten van rijksambtenaren.
Het kabinet-Rutte III kende aanvankelijk een economische hoogconjunctuur die ze meenam uit de laatste jaren van het kabinet-Rutte II. De eerste jaren kenmerkten de Rijksfinanciën zich door begrotingsoverschotten en een afnemende staatsschuld. Daarna gooide de coronacrisis voor de schatkist roet in het eten – voornamelijk in 2020. In de daaropvolgende jaren trok de economie echter weer vrij snel aan.
Na de Tweede Wereldoorlog werden in Nederland meer dan 150 oorlogsmisdadigers ter dood veroordeeld. Daarnaast werden tienduizenden celstraffen opgelegd voor onder meer collaboratie. Het gratiebeleid dat hierop volgde, was in de daaropvolgende veertig jaar regelmatig onderwerp van debat. Dit debat concentreerde zich uiteindelijk voornamelijk op de 'Vier van Breda'. Dit waren de vier Duitse oorlogsmisdadigers die het langst vastzaten in Nederland vanwege oorlogsmisdaden begaan tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1922 verkreeg het zittende kabinet-Ruijs de Beerenbrouck I een meerderheid. Desalniettemin stuurden de coalitiepartijen (Katholieken, ARP en CHU) aan op een nieuwe formatie.