Een fractievoorzitter is de leider van een fractie in de Tweede Kamer. Hij of zij voert namens de fractie het woord bij belangrijke debatten, zoals over de regeringsverklaring en bij de algemene politieke beschouwingen over de rijksbegroting.
Bij partijen die niet deelnemen aan de regering, is de fractievoorzitter doorgaans tevens de politiek leider. Bij regeringspartijen kan het politiek leiderschap zowel bij een minister als bij de fractievoorzitter in de Tweede Kamer liggen.
Bij een kabinetsformatie spelen fractievoorzitters doorgaans een centrale rol. Zij onderhandelen namens de partijen die een kabinet willen vormen over de inhoudelijke afspraken en de verdeling van de kabinetsposten.
Inhoud
De huidige fractievoorzitters
Fractievoorzitters die minister werden
Sommige fractievoorzitters werden zelf lid van het kabinet dat zij mede tot stand hadden gebracht. De volgende tabel geeft recente voorbeelden van fractievoorzitters die als politiek leider over de kabinetsvorming onderhandelden en vervolgens tot dat kabinet toetraden.
| Kabinet | Persoon | Partij |
|---|---|---|
| Jetten | Rob Jetten | D66 |
| Dilan Yeşilgöz | VVD | |
| Rutte IV | Mark Rutte | VVD |
| Sigrid Kaag | D66 | |
| Wopke Hoekstra | CDA | |
| Rutte III | Mark Rutte | VVD |
| Rutte II | Mark Rutte | VVD |
| Rutte I | Mark Rutte | VVD |
| Maxime Verhagen | CDA | |
| Balkenende IV | Jan Peter Balkenende | CDA |
| Wouter Bos | PvdA | |
| André Rouvoet | CU |
Bij de vorming van het kabinet-Schoof in 2024 bleven de vier onderhandelende fractievoorzitters van PVV, VVD, NSC en BBB in de Tweede Kamer. Zij traden zelf niet tot het kabinet toe.
Langdurige voorzitterschappen
Wie waren in de parlementaire geschiedenis het langst fractievoorzitter in de Tweede Kamer? Een recent Kamerlid dat het lang volhield als fractievoorzitter was Jan Marijnissen. Hij was 14 jaar fractievoorzitter van de SP, net zolang als onder anderen Romme (KVP) en Jongeling (GPV).
| Foto | Naam | Partij | Periode | Duur |
|---|---|---|---|---|
| Troelstra | SDAP | 1887-1901/1902-1925 | 27 jaar |
| De Savornin Lohman | VAR/CH | 1896-1921 | 24 jaar |
| Tilanus sr. | CHU | 1939-1963 | 24 jaar |
| Van der Vlies | SGP | 1986-2010 | 24 jaar |
Meer over