GPV
functie(s) in de periode 1963-1977: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK
Personalia
voornamen (roepnaam)
Pieter (Piet)
titulatuur en naam
P. Jongeling Pieter (Piet)
geboorteplaats en -datum
Broek onder Akkerwoude (gem. Dantumadeel), 31 maart 1909
overlijdensplaats en -datum
Amersfoort, 26 augustus 1985
levensbeschouwing
- Gereformeerd, tot 1944
- Gereformeerd (Vrijgemaakt), vanaf 1944
Partij/stroming
partij(en)
- ARP (Anti-Revolutionaire Partij), omstreeks 1935 tot 1948
- GPV (Gereformeerd Politiek Verbond), vanaf 1 april 1948
Hoofdfuncties/beroepen
- medewerker kwekerij van grootvader te Winschoten en Hoogezand, van 1926 tot 1930
- redacteur buitenland, "Nieuwe Provinciale Groninger Courant", van 1937 tot oktober 1941
- hoofdredacteur "Nieuwe Provinciale Groninger Courant", van mei 1945 tot april 1948 (ontslag naar aanleiding van conflict met directie over hoofdartikel)
- hoofdredacteur dagblad "De Vrije Kerk" (later: "Gereformeerd Gezinsblad"), van april 1948 tot 1 januari 1968
- fractievoorzitter GPV Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 mei 1963 tot 25 mei 1977 (tot 1971 eenmansfractie)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 5 juni 1963 tot 8 juni 1977
- hoofdredacteur "Nederlands Dagblad", van 1 januari 1968 tot 1 april 1974 (voortzetting "Gereformeerd Gezinsblad")
gevangenschap/internering
- geïnterneerd polizeiliches durchgangslager te Amersfoort, vanaf 21 april 1942
- geïnterneerd concentratiekamp Sachsenhausen-Oraniënburg (Dld.), van april 1942 tot mei 1945
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid bestuur ARJA (Anti-revolutionaire Jongerenactie) afdeling Winschoten
- lid provinciaal comité Groningen ARP
- functies in plaatselijk, provinciaal en landelijk bestuur GPV
- lid bestuur Groen van Prinsterer-stichting
- politiek leider GPV, van 9 januari 1963 tot 25 mei 1977
lijsttrekkerschappen
- lijsttrekker GPV Tweede Kamerverkiezingen 1963
- lijsttrekker GPV Tweede Kamerverkiezingen 1967
- lijsttrekker GPV Tweede Kamerverkiezingen 1971
- lijsttrekker GPV Tweede Kamerverkiezingen 1972
Nevenfuncties
- voorzitter Gereformeerde Jongelings Vereniging te Winschoten
- schrijver wekelijkse rubriek in "Nederlands Dagblad"
- publicist "Nieuwe Provinciale Groninger Courant"
- lid hoofdbestuur NZW (Nederlands-Zuidafrikaanse Werkgemeenschap)
- lid hoofdbestuur Bond van Christelijke Oranjeverenigingen
Opleiding
primair onderwijs
- Gereformeerde lagere school te Winschoten, van 1915 tot 1920
voortgezet onderwijs
- Gereformeerde ULO-school te Winschoten, van 1920 tot 1924 (vanwege ziekte beëindigd na de tweede klas)
hoger beroepsonderwijs
- Kweekschool voor onderwijzers, tot 1932 (akte L.O.)
- hoofdakte, tot 1935
Activiteiten
als parlementariër
- Diende in 1968 een motie in waarin om erkenning van het van Nigeria afgescheiden Biafra werd gevraagd. De motie kreeg steun van Boerenpartij, PSP en Joekes (VVD).
- Interpelleerde op 27 november 1969 minister Luns over West-Irian (voormalig Nederlands Nieuw-Guinea)
Wetenswaardigheden
algemeen
- Was in december 1963 medeondertekenaar van een verzoekschrift aan de regering om overleg met de regering van 'het broedervolk' in Zuid-Afrika te gaan voeren om de vriendschapsbanden te verstevigen
- Pleitbezorger voor de rechten van de Papoea's en Zuid-Molukkers
- Werd op 27 augustus 1985 herdacht in de Tweede Kamer. Namens het kabinet sprak daarbij minister Van den Broek.
uit de privésfeer
- Werd in april 1942 gearresteerd vanwege illegaal werk
- Schrijver van ca. 60 jeugdboeken, onder het pseudoniem Piet Prins
- Zijn schoonzoon, J.P. de Vries, was parlementair redacteur (later hoofdredacteur) van het Nederlands Dagblad en fractiemedewerker van het GPV
- Zijn vader overleed 7 juli 1914. Zijn moeder was na het overlijden van haar echtgenoot eigenaar van een kruidenierswinkel.
anekdotes en citaten
- Toen politieke tegenstanders hem vanwege verzet tegen een wetsvoorstel tot de 'achtergebleven mensen' leken te rekenen, zei hij: "Een mens is nooit te oud om te leren, zeker niet zolang hij nog jongeling is."
pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
- P. van Akkerwoude (pseudoniem als journalist)
- Piet Prins (pseudoniem als schrijver van jeugdboeken)
woonplaats(en)/adres(sen)
- Akkerwoude (Frl.), van 1909 tot 1912
- Sappemeer, vanaf 1912
- Berkel (Z.H.), tot 1914
- Winschoten, vanaf 1914
- Groningen, Jan Lutmastraat 27, omstreeks 1940
- Groningen, Jozef Israëlsstraat 86, omstreeks 1963 (nog in 1966)
- Amersfoort, Jan van der Heijdenstraat 13, omstreeks 1969 (nog in 1977)
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 27 april 1973
relevante buitenlandse reizen
reis naar Zuid-Afrika, 1972
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid illegale antirevolutionaire kadergroep, van oktober 1941 tot 21 april 1942 (door Duitse bezetter gearresteerd)
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Snuf de hond" (jeugdboek, later serie, 1954)
- "Terwille van het koninkrijk" (1956)
- "Woord en wandel" (1958)
- "Christus en de volken" (1959)
- "Wambo de jonge Papoea" (jeugdboek, 1961)
- "Beproeft de geesten" (1963)
- "Bij de tweesprong" (1967)
- "Het vlammend schrift" (1971)
- "Veertien jaar in de Tweede Kamer" (1977)
- "Het vuur blijft branden", geschiedenis van de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt (1979) (samen met J.P. de Vries en J. Douma)
literatuur/documentatie
- G. Puchinger, "Hergroepering der partijen?" (1968), 287
- R. Valkenburg, "Jongeling ten voeten uit" (1971)
- J.P. de Vries, "Elf jaar lang journalist én parlementariër", Nederlands Dagblad, 30 maart 1974
- A.Th. van Deursen, "Jongeling, Pieter (1909-1985)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 310
- P. Bergwerff en Tj.S. de Vries, "Geroepen en gegaan. In gesprek met P. Jongeling" (1983)
- H. Veenhof, "Zonder twijfel, Pieter Jongeling (1909-1985). Journalist, politicus en Prins" (2009)
- G. Harinck, "Pieter Jongeling. Boegbeeld van de vrijgemaakte wereld" (2010)
- F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970)
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Groningen, 1 februari 1940
echtgeno(o)t(e)/partner
K. Heerema, Klaassina
kinderen
4 zoons en 6 dochters (1 zoon jong overleden)
vader
H. Jongeling, Hermann
geboorteplaats en/of -datum
Bunde (Dld.), 4 september 1872
beroep vader
onderwijzer
moeder
H. Niemeijer, Hindrikje
geboorteplaats en/of -datum
Winschoten, 18 oktober 1884
broers en zusters
2 zussen (was zelf het middelste kind)
beroep grootvader (vaderskant)
draaier
beroep grootvader (moederskant)
arbeider
familierelaties
