Dr. A. Vrolik

A. Vrolik
bron: Fotoboek Van Eck, Nationaal Archief

Wis- en scheikundige, die carrière maakte bij de Munt. Zoon van een Amsterdamse hoogleraar. Was minister van Financiën in het kabinet-Van Hall/Donker Curtius en het kabinet-Van der Brugghen. Weigerde als minister de Tweede Kamer een specificatie te geven van de uitgaven voor onvoorziene zaken en werd in 1858 door de Tweede Kamer ten val gebracht. Was na zijn ministerschap als conservatief enkele keren zonder succes kandidaat voor de Tweede Kamer.

conservatief
functie(s) in de periode 1854-1858: minister

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Agnites

titulatuur en naam

Dr. A. Vrolik Agnites

geboorteplaats en -datum

Amsterdam, 28 februari 1810

overlijdensplaats en -datum

Arnhem, 8 juni 1894

levensbeschouwing

Evangelisch-Luthers

Partij/stroming

stroming(en)

conservatief

Hoofdfuncties/beroepen

  • assistent bij Dr. Simons, adviseur voor wis- en scheikundige zaken aan het ministerie van Financiën
  • inspecteur-essayeur-generaal aan 's Rijks munt en lid Muntcollege, van 1840 tot 1 januari 1851
  • voorzitter-lid Muntcollege te Utrecht, van 1 januari 1851 tot 31 maart 1854 (tevens inspecteur-essayeur-generaal der munt)
  • minister van Financiën, van 31 maart 1854 tot 18 maart 1858
  • lid gemeenteraad van 's-Gravenhage, van 20 juni 1860 tot 1 november 1863
  • lid Raad van Bestuur N.V. Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen, van januari 1861 tot 1 januari 1869

Nevenfuncties

  • lid bestuur Maatschappij voor Natuurkunde "Dilligentia" te 's-Gravenhage, vanaf 1854 (nog in 1862)
  • directeur Nederlandsch Bijbelgenootschap, omstreeks 1862
  • lid commissie van beheer der nalatenschap van Z.M. koning Willem II, omstreeks 1874
  • lid College van Curatoren Hogeschool te Leiden, van 1876 tot 1882

afgeleide functies, presidia etc.

tijdelijk voorzitter van de ministerraad, van 2 januari 1857 tot 1 april 1857

Opleiding

academische studie

  • studie Atheneum Illustre te Amsterdam
  • wis- en natuurkunde (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Utrecht, tot 14 juni 1836 (more maiorum)

Activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)

  • Diende in 1857 een wetsvoorstel in om de Wet op de personele belasting te wijzigen, waardoor de lasten in de grote steden zou worden verminderd en over personeel geen rijksopcenten zouden worden geheven. Beoogd werd tevens de gemeentelijke belastingautonomie te vergroten door onder meer invoering van gemeentelijke opcenten op sterke drank. Ter compensatie van de verminderde rijksinkomsten stelde hij voor de successierechten te verhogen.

als bewindspersoon (wetgeving)

  • Bracht in 1855 de wet tot afschaffing van de accijns op het gemaal tot stand. Hierdoor verviel een op onder andere de broodprijzen drukkende belasting.

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Weigerde in 1856 aan de Tweede Kamer een specificatie van uitgaven van het hoofdstuk 'Onvoorziene Uitgaven' over 1856 te overleggen. De Tweede Kamer nam daarna pas in een tweede stemming met twee stemmen verschil de begroting 'Onvoorziene Uitgaven' voor 1857 aan.
  • Diende zijn ontslag in nadat de Tweede Kamer op 17 februari 1858 van artikel 1 van zijn wetsvoorstel tot wijziging van de personele belasting met 38 tegen 28 stemmen had verworpen en na aanneming van een motie-Van Rappard waarin zijn beleid inzake de spoorwegen werd afgekeurd. Korte tijd later trad het gehele kabinet af.

uit de privésfeer

  • Algemeen erkend als ervaren en gezaghebbend specialist in het muntwezen
  • In 1861 medeoprichter van de Maatschappij tot Exploitatie voor Spoorwegmateriaal (later Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen)
  • Een zus van hem was gehuwd met een broer van Floris Adriaan van Hall, minister en Tweede Kamerlid
  • Zijn stiefmoeder was een dochter van J.H. van Swinden, lid Notabelenvergadering
  • Zijn vader was hoogleraar geneeskunde aan het athenaeum te Amsterdam. Zijn broer Willem was dat eveneens.

verkiezingen

  • Was in 1859 en 1860 Tweede Kamerkandidaat in de districten Amsterdam en Amersfoort, maar werd niet gekozen
  • Werd in 1860 bij de periodieke verkiezingen in het district 's-Gravenhage verslagen door jhr. W.Th. Gevers Deynoot (lib.)
  • Werd in 1862 bij de periodieke verkiezingen in het district 's-Gravenhage verslagen door J. Kappeyne van de Coppello (lib.)

ridderorden

  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 1855
  • Grootkruis Orde van de Eikenkroon, 1858

relevante buitenlandse reizen

bezocht tot voltooiing van zijn studie Parijs en Londen

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • directeur Nederlandsche Maatschappij ter bevordering van nijverheid, omstreeks 1862
  • directeur Hollandsche Maatschappij van Wetenschap te Haarlem, omstreeks 1862
  • lid verschillende wetenschappelijke genootschappen

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "De calore telluris infra superficiem augescente" (dissertatie, 1836)
  • "Verslag van al het verrichte tot herstel van het Nederlandsche muntwezen van 1842-1851 (1853)
  • "Moet nederland voor zijn muntwezen de gouden standaard aannemen of de zilveren behouden? (1874)
  • "Feestrede bij het eeuwfeest der maatschappij tot bevordering van nijverheid" (1877)

literatuur/documentatie

  • F.W. van Eeden, in "Eigen Haard" 1894, 404
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel III, 1365
  • H.P.G. Quack, "Herinneringen uit de levensjaren" (1913)
  • "Een honderdjarig jubilé", in "Eigen Haard 1877", 235-37

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

archivalia via site Nationaal Archief

vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te 's-Gravenhage, 8 juli 1837 (echgenote overleden 27 februari 1885)

echtgeno(o)t(e)/partner

A.J. van Gennep, Anna Jacoba

vader

Dr. G. Vrolik, Gerard

geboorteplaats en/of -datum

Leiden, 25 april 1775

moeder

A.S. van Walree, Agneta Susanna

stiefmoeder

A.E. van Swinden, Anna Elisabeth

beroep grootvader (vaderskant)

lakenfabrikant te Leiden

familierelaties