De voorbereiding van beleid, wetten en regelingen vindt plaats op een ministerie (ook wel: departement). Ook bij het uitvoeren en controleren hiervan hebben ministeries een belangrijke taak, maar soms gebeurt dat ook door intern of extern verzelfstandigde organisaties of door rechtspersonen met een wettelijke taak.
Sommige ministeries bestaan al sinds 1815, maar andere kwamen pas later. In 1918 kwam er bijvoorbeeld een apart ministerie van Onderwijs. Momenteel zijn er 12 ministeries.
De regering is het centrale bestuur van ons land en bestaat uit de Koning en de ministers. Omdat de Koning onschendbaar is en de ministers verantwoordelijk zijn, wordt het kabinet, (ministers en de staatssecretarissen) in de praktijk ook vaak regering genoemd, bijvoorbeeld de regering-Rutte. Staatsrechtelijk gezien is dat onjuist.
Nederland is een koninkrijk. Dat betekent dat een koning het staatshoofd is of eigenlijk: het 'onschendbare deel' van de regering. Het Statuut voor het Koninkrijk bepaalt dat de Kroon van het Koninkrijk wordt gedragen door de erfgenamen van koningin Juliana. Sinds 30 april 2013 is Willem-Alexander koning der Nederlanden.
Ministers zijn politiek verantwoordelijk voor een bepaald beleidsterrein. Met uitzondering van ministers zonder portefeuille geven zij politieke leiding aan een departement. Daarbij kunnen zij terzijde worden gestaan door staatssecretarissen. Een minister, meestal lid van één van de partijen die in de Tweede Kamer het kabinet steunen, moet het vertrouwen van de Tweede Kamer hebben om de functie te kunnen vervullen.
De leden van het Europees Parlement zijn rechtstreeks gekozen volksvertegenwoordigers die de belangen behartigen van de bevolking van de 27 lidstaten van de Unie. Het Europees Parlement telt 720 leden, onder wie de voorzitter.
De parlementsleden organiseren zich in fracties; op basis van een gemeenschappelijke politieke overtuiging en niet op basis van hun land van herkomst. Momenteel zijn er in het Europees Parlement acht fracties en een aantal 'niet-ingeschreven' leden. De fracties komen voort uit meer dan honderd nationale politieke partijen.
Alle Nederlanders van 18 jaar en ouder mogen Tweede Kamerleden, Statenleden en raadsleden kiezen. Alles rond de verkiezingen is geregeld in de Kieswet. De wijze waarop de verkiezingen plaatsvinden, noemen we het kiesstelsel.
Beslissingen lijken te worden genomen in een klein gebied in Den Haag, het Binnenhof. Dat wordt wel de Haagse 'kaasstolp' genoemd. In feite zijn er ook buiten het Binnenhof vele plekken van waaruit wordt bestuurd.
Naast regeringsmacht is bovendien controle van die macht onmisbaar. Beslissingen en wetten dienen te worden uitgevoerd en daarop is toezicht nodig. Besluitvorming kan evenmin zonder inspraak en advisering.
De politiek kent daarom vele 'spelers', elk met een eigen rol en verantwoordelijkheid.
In de Haagse politiek zijn en waren veel personen actief: ministers, staatssecretarissen, Tweede en Eerste Kamerleden, staatraden, leden van de Rekenkamer, maar ook (top)ambtenaren zoals secretarissen-generaal en de griffiers van beide Kamers en partijvoorzitters. Van al deze personen is een biografie opgenomen in het biografisch archief van PDC.
Volt Nederland is sinds 2024 met twee leden vertegenwoordigd in het Europees Parlement. Zij maken daar deel uit van de fractie van De Groenen/Europese Vrije Alliantie.
BBB is sinds 2024 met twee leden vertegenwoordigd in het Europees Parlement. Zij maken daar deel uit van de fractie van de ECR (conservatieven). Tot 10 maart 2026 maakte de BBB deel uit van de fractie van EVP (christendemocraten).