DEN HAAG ( PDC ) - 'Waar visie ontbreekt, komt het volk om'. De titel van het nieuwe Jaarboek Parlementaire Geschiedenis , een uitspraak van voormalig premier Den Uyl uit 1973, was aanleiding voor Gerdi Verbeet om haar toespraak in het teken van de gevaren en gebreken van de huidige democratie te zetten. De titel vond zij passend, omdat de ongeveer drie uur durende toespraak van Den Uyl volgens haar (en anderen) de laatste visionaire regeringsverklaring was.
Het Jaarboek werd gisteren in de Tweede Kamer gepresenteerd en het eerste exemplaar werd aan de Kamervoorzitter aangeboden.
Het ontbreken van visie kan volgens haar grote gevolgen hebben voor het voortbestaan van de democratie. Volgens Verbeet is het namelijk de vraag of zich een groot deel van de bevolking nog wel vertegenwoordigd voelt door politiek. Om dit argument kracht bij te zetten, verwees zij naar de achtergrond van de leden van de Tweede Kamer.
Negentig procent van de Kamerleden heeft een academisch of HBO achtergrond in tegenstelling tot de bevolking, waar maar dertig procent een dergelijke achtergrond heeft. Verbeet stelde de vraag in hoeverre de meerderheid van de bevolking zich dan nog vertegenwoordigd voelt door het parlement of er geen te grote kloof is tussen politiek en burger.
Uit Twitterberichten en reacties van op internet uitgezonden debatten leidde zij af dat er twee groepen zijn. Sommigen stoorden aan het recentelijk grovere taalgebruik in de Kamer. Anderen daartegen voelden zich daardoor juist aangesproken en vonden het opeens spannend om de debatten te volgen omdat er begrijpelijke taal werd gesproken.
Verbeet ziet dit als een goed teken voor de democratie, want een vitale democratie corrigeert vanzelf. Desalniettemin riep zij de partijen in de Tweede Kamer op om van de Kamer een vertegenwoordiging van het volk te maken aan die ook lager opgeleiden met veel levenservaring mee willen doen. Er moet een gevoel ontstaan dat het parlement er niet alleen voor maar ook van het volk is.
Oud-minister Ernst Hirsch Ballin sprak eveneens over het hoofdthema van het jaarboek, het gebrek aan visie in de politiek. Volgens hem is de politiek gesteriliseerd, wat de politiek niet onmogelijk maakt, de vraag is echter hoe een dergelijke politiek de 'oproepbare achterban' kan bereiken. Visie daartegen kan verenigen en als voorbeeld noemde hij hiervoor de profeet Mozes.
In het politieke debat moet dan ook meer ruimte zijn om een visie te ontwikkelen die vernieuwend is en er taboes moeten doorbroken worden. Hirsch Ballin betreurde het gebrek van het 'midden' geluid in de politiek en verbond dit met het gebrek aan visie en noemde het de prijs van verdeeldheid.
De presentatie werd afgesloten door het uitreiken van een nieuwe druk van de biografie van voormalig premier Piet de Jong aan hem en het jongste Kamerlid, SP'er Farshad Bashir.