Dr. W. (Willem) Banning

foto Dr. W. (Willem) Banningvergrootglas

Gezaghebbend religieus-socialist, partijbestuurder en medeoprichter van de PvdA. Was aanvankelijk onderwijzer, maar kreeg later gelegenheid om theologie te gaan studeren. Kwam toen in aanraking met het marxisme. Na zijn studie vrijzinnig-hervormd predikant en vanaf eind jaren'20 voorman van de religieus-socialistische beweging in Nederland. Tevens hoogleraar in Leiden. Partijbestuurder van de SDAP en vooraanstaand pacifist. Na de bevrijding actief in de Nederlandse Volksbeweging en voorzitter van het oprichtingscongres van de PvdA.

in de periode 1945-1946: opiniemakers/erflaters

Voornaam (roepnaam)

Willem (Willem)

Personalia

geboorteplaats en -datum
Makkum (gem. Wonseradeel, Frl.), 21 februari 1888

overlijdensplaats en -datum
Driebergen (gem. Driebergen-Rijsenburg), 7 januari 1971

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd: vrijzinnig

Partij/stroming

partij(en)
  • SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1916 tot 9 februari 1946
  • PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946

Hoofdfuncties/beroepen

hoofdfuncties/beroepen
  • huisonderwijzer te Hoorn, van 1907 tot 1909 (van een notariszoon)
  • onderwijzer te Sloten (N.H.), 1909
  • onderwijzer Openbare lagere school te Nieuwendam (N.H.), van september 1909 tot september 1911
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Haarlo en Waterhoek (Gld.), van november 1917 tot januari 1921
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Sneek, van 16 januari 1921 tot 1 april 1928
  • directeur Centrum van Arbeidersgemeenschap der Woodbrookers te Barchem, van 1 april 1928 tot 1940
  • cursusleider Centrum van Arbeidersgemeenschap der Woodbrookers te Bentveld, van 1931 tot 1940
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Haarlem, van 1940 tot 1942
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Naaldwijk, van 1943 tot 1945
  • belast met de leiding van Instituut 'Kerk en Wereld' te Driebergen, van 1945 tot 1953
  • buitengewoon hoogleraar kerkelijke sociologie (sinds 1952 tevens wijsgerige sociologie), Rijksuniversiteit Leiden, van 31 december 1945 tot 14 mei 1958

gevangenschap/internering
geïnterneerd gijzelaarskamp te Sint-Michielsgestel, van mei 1942 tot december 1943

Activiteiten

op het gebied van de EU
  • Pacifist

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • Kon theologie gaan studeren dankzij de financiële steun van een notaris in Hoorn
  • Actief in de "Vereniging der Woodbrookers". Gaf lezingen in het centrum van deze vereniging in Barchem (Gld.)
  • Maakte vanaf juli 1942 in het gijzelaarskamp deel uit van de 'Heren XVII', een uit diverse stromingen bestaande groep intellectuelen die nadachten over het naoorlogse Nederland. Tot de groep behoorden onder anderen A.A.M. Struycken en E.M.J.A. Sassen (RKSP), P. Lieftinck (CHU), M. van der Goes van Naters (SDAP), A.M. Joekes en W. Schermerhorn (VDB), J.H.A Logemann en de historicus P. Geyl.
  • Was in 1945 betrokken bij de oprichting van het instituut 'Kerk en Wereld' in Driebergen
  • Was in 1945 oprichter van het Sociologisch Instituut van de Nederlandse Hervormde Kerk in Utrecht en daarna betrokken bij activiteiten van dit instituut.
  • Zijn echtgenote was onderwijzeres
  • Zijn vader was haringvisser

Publicaties/bronnen

lijst van publicaties
  • "Om de groei der gemeenschap" (1926)
  • "Jean Jaurès" (dissertatie, 1931)
  • "Hedendaagse sociale bewegingen" (1938, herdr. 1964)
  • "Een weg opwaarts" (brochure, 1940)
  • "Geloofsstrijd (brochure, 1940)
  • "Gelovig wachten" (brochure, 1941)
  • "De dag van morgen. Schets van een personalistisch socialisme, richtpunt voor de vernieuwing van ons volksleven" (1945)
  • "Karl Marx, Leven, leeren betekenis" (1960)

Uitgebreide versie

uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.