Mr. P.J. (Pieter Jelles) Troelstra

foto Mr. P.J. (Pieter Jelles) Troelstravergrootglas

De grote voorman van de sociaaldemocraten aan het einde van de negentiende en begin van de twintigste eeuw. Was advocaat in Leeuwarden en richtte in 1894 met 11 anderen de SDAP op. Kwam in 1897 met Van Kol in de Tweede Kamer en werd, ondanks de afkeer die anderen van zijn denkbeelden hadden, al snel erkend als goed politiek debater. In 1901 niet herkozen, maar in 1902 teruggekeerd via een Amsterdams district. Was een goed spreker zowel in het parlement als bij massabijeenkomsten. Soms kregen zijn emoties - hij had een tamelijk zwak zenuwgestel - de overhand, waardoor hij onbezonnen reageerde. Het beste voorbeeld daarvan is zijn revolutiepoging in november 1918 . Bleef desondanks zeer populair bij zijn achterban. Was ook Fries dichter.

SDAP
in de periode 1897-1925: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK

Voornamen (roepnaam)

Pieter Jelles (Pieter Jelles)

Personalia

geboorteplaats en -datum
Leeuwarden, 20 april 1860

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 12 mei 1930

Hoofdfuncties/beroepen (4/14)

  • hoofdredacteur dagblad "Het Volk", van januari 1920 tot 1 februari 1925 (samen met Jan de Roode)
  • advocaat te Scheveningen, vanaf 1903
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 december 1902 tot 15 september 1925 (1902-1913 voor het kiesdistrict Amsterdam III, 1913-1918 voor het kiesdistrict Leeuwarden)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 24 september 1897 tot 17 september 1901 (voor het kiesdistrict Tietjerksteradeel)

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

Partijpolitieke functies (0/4)

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

Nevenfuncties (2/8)

  • lid Staatscommissie voor het Onderwijs (Staatscommissie-Bos), van 31 december 1913 tot 11 maart 1916
  • lid Staatscommissie inzake de Grondwetsherziening (Staatscommissie-Heemskerk), van 2 mei 1910 tot 15 mei 1912

afgeleide functies, presidia etc.
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1913 tot november 1913
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1916 tot januari 1917

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

Activiteiten

als parlementariër (2/15)
  • Diende in het debat over de regeringsverklaring na de Vlootwetcrisis van 1923 op 22 januari 1924 een motie in waarin gevraagd werd om onverwijlde Kamerontbinding. Deze motie werd met 66 tegen 19 stemmen verworpen.
  • Interpelleerde in 1923 minister-president Ruijs de Beerenbrouck over de ministeriële crisis

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer (3/18)
  • In 1891 was zijn vader liberaal Tweede Kamerkandidaat in het district Leeuwarden
  • Zijn vader was vrijmetselaar (bestuurslid van de loge "De Friesche Trouw")
  • Zijn vader was taxateur voor de turf, ontvanger der directe belastingen te Stiens, gemeenteraadslid en wethouder van Leeuwarden en lid van Provinciale Staten van Friesland

anekdotes en citaten
  • Raakte in 1916 bij het indicident-Nierstrasz geheel buiten zinnen. Het liberale Kamerlid Nierstrasz, een welgestelde reder, hekelde bij het debat over de Grondwetsherziening de voorgestelde vergoedingsregeling voor Tweede Kamerleden. Nadat Troelstra op zijn Kamerbankje was geklomen, riep hij tegen Nierstrasz: "Eruit! eruit!". Andere leden moesten hem kalmeren.

verkiezingen (3/10)
  • Versloeg in 1917 A.R. de Jong (csp)
  • Werd in 1913 gekozen in de districten Amsterdam III en Leeuwarden en nam zitting voor Leeuwarden. Versloeg in Leeuwarden L.W.J.K. Thomson (ul) na herstemming en in Amsterdam III P.J. Reymer (rk) en B.E. Asscher (lib.). Eindigde in het district Haarlem als derde achter jhr. D.E. van Lennep (chu) en D. Fock (lu).
  • Versloeg in 1909 G.A. van Hamel (ul) na herstemming

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.