Dr. E. (Edward) Brongersma

foto Dr. E. (Edward) Brongersmavergrootglas

Doorbraak-socialist van katholieken huize. In de jaren veertig en in de periode 1963-1977 justitie-woordvoerder van de PvdA-Eerste Kamerfractie. Had voor de oorlog opvallende belangstelling voor het corporatisme en scheef in 1940 een proefschrift over de corporatistische staat van het Portugal van Salazar. Was directeur van het buurtwerk in Haarlem en werkzaam als advocaat en criminoloog. Bekend voorvechter van de rechten van pedofielen. Publiceerde circa 1200 boeken en artikelen over onder meer straf- en staatsrecht, filosofie, godsdienst en zedelijkheid.

PvdA
in de periode 1946-1977: lid Eerste Kamer

voornaam (roepnaam)

Edward (Edward)

personalia

geboorteplaats en -datum
Haarlem, 31 augustus 1911

overlijdensplaats en -datum
Overveen (gem. Bloemendaal), 22 april 1998

levensbeschouwing
Rooms-Katholiek, van 1930 tot 1968 (einddatum onzeker)

partij/stroming

partij(en)
  • RKSP (Roomsch-Katholieke Staatspartij)
  • PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946

hoofdfuncties en beroepen

  • medewerker advocatenkantoor te Haarlem, van 1935 tot 1937
  • zonder beroep, vanwege studie en wetenschappelijke arbeid, van 1937 tot 1940
  • advocaat, advocatenkantoor (met mr. Muyser, Keizersgracht 412) te Amsterdam, van 1940 tot 1950
  • lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 5 juni 1946 tot 1 maart 1949
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 23 juli 1946 tot 23 juli 1950
  • lid gemeenteraad van Heemstede, van 2 september 1946 tot 12 juli 1950
  • directeur Maatschappelijk Buurtwerk te Haarlem, van 1956 tot 1960
  • advocaat te Haarlem, van 1959 tot 1980
  • wetenschappelijk hoofdambtenaar Criminologisch Instituut, Rijksuniversiteit Utrecht, van 1960 tot 1967 (instituut o.l.v. Prof. Pompe)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 5 februari 1963 tot 20 september 1977

partijpolitieke functies

  • lid bestuur RKSP afdeling Heemstede, vanaf 1935
  • fractiesecretaris PvdA Eerste Kamer der Staten-Generaal, van juli 1948 tot juli 1950
  • lid bestuur PvdA gewest Utrecht, van 1953 tot 1956
  • lid redactie "Opening naar Links", kwartaalblad van de Katholieke Werkgemeenschap in de PvdA, vanaf april 1965

nevenfuncties

  • lid hoofdredactie NJB (Nederlands Juristenblad), van 1946 tot 1950
  • juridisch adviseur werkgroep pedofilie, omstreeks 1978

afgeleide functies, presidia etc.
  • plaatsvervangend voorzitter commissie van rapporteurs voor Justitie (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 13 oktober 1967 tot 12 december 1967
  • plaatsvervangend voorzitter vaste commissie voor Justitie (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 12 december 1967 tot 16 september 1969
  • voorzitter vaste commissie voor Justitie (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 23 september 1969 tot 20 september 1977

opleiding

lager-/basisonderwijs
  • Openbare lagere school te Haarlem, van 1917 tot 1923

voortgezet onderwijs
  • gymnasium-b, "Stedelijk Gymnasium" te Haarlem

academische studie
  • Nederlands recht, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, tot 10 juli 1935

promotie
  • rechtsgeleerdheid, Katholieke Universiteit Nijmegen, 24 september 1940 (cum laude)

activiteiten

als parlementariër
  • Was aanvankelijk woordvoerder voor buitenlandse zaken van de PvdA-Eerste Kamerfractie en later justitie-woordvoerder. Had grote belangstelling voor het gevangeniswezen.
  • Voerde in 1975 het woord bij het debat over de onafhankelijkheid van Suriname

opvallend stemgedrag
  • Behoorde in 1948 tot de drie leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel inzake herinvoering van de totalisator stemden
  • Behoorde in 1967 tot de zes leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel algemene bepalingen omtrent de bestraffing van schending van geheimen stemden
  • Stemde in 1968 als enige van zijn fractie vóór de ontwerp-Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag
  • Behoorde in 1969 tot de vier leden van zijn fractie die tegen de begroting van Defensie stemden
  • Behoorde in 1973 tot de vier leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel stemden over invoering van de bloedproef in het verkeer, vanwege mogelijke aantasting van de lichamelijke integriteit, de bedreiging met gevangenisstraf van weigering en de inbreuk op rechtsbeginselen

wetenswaardigheden

algemeen
  • Werd in 1950 wegens overtreding van artikel 248bis van het Wetboek van Strafrecht (ontucht met minderjarigen) veroordeeld en verbleef elf maanden in de gevangenis. Had ontslag genomen als Eerste Kamerlid na zijn arrestatie.
  • Zette zich in voor schrapping van artikel 248bis WvS en dat gebeurde daadwerkelijk in 1971
  • Was pleitbezorger voor de acceptatie van pedofilie en van het recht op euthanasie.

uit de privésfeer
  • Zijn leven werd op eigen verzoek beëindigd, omdat voor hem het leven ondraaglijk was geworden. De achtergrond van dit euthanasieverzoek leidde tot een proces tot bij de Hoge Raad tegen zijn arts, dr. Sutorius.
  • Zijn vader was oogarts
  • Zijn broer was priester (pater Benedictijn)

verkiezingen
  • In 1946, 1948, 1963 en 1969 gekozen door (en in 1956 kandidaat in) Groep I: Noord-Brabant, Zeeland, Utrecht en Limburg
  • In 1971 gekozen door Groep IV: Zuid-Holland

niet-aanvaarde politieke functies
  • lid Eerste Kamer, 1961 (vacature-De Rijk)

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Haarlem, Wilhelminastraat 32, van 1911 tot 1928
  • Heemstede, Heimanslaan 2, van 1928 tot 1950
  • Utrecht, van 1950 tot 1956
  • Heemstede, Zandvaartkade 3, van 1956 tot 1965
  • Heemstede, Heimanslaan 2, van 1965 tot 1975
  • Overveen, Tetterodeweg 1, van 1975 tot 22 april 1998

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1975

buitenlandse onderscheidingen
Commandeurskruis Chileense Orde van Christus van Portugal

relevante buitenlandse reizen
studiereis naar Marokko, van april 1964 tot juni 1964

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Nederlandse Juristenvereniging

publicaties/bronnen

publicaties
  • "De paardebloemen der gerechtigheid" (1950, ongepubliceerd) (met twee andere auteurs)
  • "De opbouw van een corporatieven staat - staatkundige en maatschappelijke beginselen van de portugeesche grondwet van 19 maart 1933" (dissertatie, 1940)
  • "De juridische constructie van de corporaties in onze rechtsorde" (praeadvies Kath. Wet. Vereniging, 1941)
  • "De bekrompenheid van het katholicisme" (1946)
  • "Overheid en bedrijfsleven" (1947)
  • "Voorproef in spanje 1919-1939" (1947)
  • "Katholicisme en rationele maatschappij- en staatsleer" (1948)
  • "Portret van Portugal" (1954)
  • "Sex en straf" (1970)
  • "Das verfemte geschlecht" (1970)
  • "De onredelijkheid van het geloof" (met Bernard Delfgaauw), 1987
  • "Jongensliefde" (2 delen, 1987 en 1993)
  • artikelen in "Intermediair" (later gebundeld)
  • artikelen in wetenschappelijke tijdschriften, zoals Civis Mundi, Tijdschrift voor strafrecht, Te elfder ure en Tijdschrift voor Criminologie

literatuur/documentatie
  • Ned. Patriciaat, 1937
  • "Edward Brongersma" (lemma in Wikipedia)

archivalia
archief-Brongersma, IISG

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
ongehuwd

vader
G.W. Brongersma, Gerard Wybren

geboorteplaats en/of -datum
Leiderdorp, 20 november 1878

moeder
J.C.J.A. Heyse, Johanna Carolina Josephine Adèle

geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 15 augustus 1876

broers en zusters
1 broer

beroep grootvader (vaderskant)
directeur van een H.B.S. te Haarlem

beroep grootvader (moederskant)
groothandelaar

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.