Het hoofdlijnenakkoord 'Hoop, lef en trots' omvat de afspraken die zijn gemaakt tussen PVV, VVD, NSC en BBB en vormt de basis voor het kabinet-Schoof. In plaats van een traditioneel regeerakkoord kozen de partijen voor een 26 pagina’s tellend hoofdlijnenakkoord.
Het kabinet wordt aangeduid als extra-parlementair: de band tussen het kabinet en de Tweede Kamerfracties van de coalitiepartijen is losser dan bij eerdere kabinetten. Het kabinet werkte het hoofdlijnenakkoord vervolgens uit in een regeerprogramma.
Na een informatieproces werd het hoofdlijnenakkoord op 16 mei 2024 gepresenteerd. Hieronder volgen de belangrijkste beleidsafspraken uit het akkoord:
Inhoud
Asiel en Migratie
- Strengste toelatingsregime asiel ooit; omvangrijkste migratiepakket.
- Asielcrisiswet: registratie afgedwongen, behandeling opgeschort, opvang beperkt.
- Tweestatusstelsel: beperkte gezinshereniging, beperking na-reizigers.
- Opt-out Europees asiel- en migratiebeleid; grenscontroles intensivering.
- Arbeidsmigratie kritisch beoordeeld: salariseis, huisvestingseis, max. drie jaar.
- Inburgering verplicht; naturalisatie-termijn 10 jaar.
- Kennis- en studiemigratie selectiever.
Wonen en Volkshuisvesting
- Woningtekort topprioriteit; structureel doel 100.000 woningen per jaar.
- Woontop: afdwingbare afspraken rijksoverheid, corporaties, gemeenten, provincies.
- Procedures versneld; meer beschikbare bouwgrond.
- 30% sociale huur, 2/3 betaalbare woningen.
- Huurbeleid: betaalbaarheid versterkt; CAO -0,5% tot 2026, daarna CPI +0%.
- Eigen woning fiscale positie ongewijzigd; hypotheekrenteaftrek behouden.
Bestaanszekerheid en Koopkracht
- Lastenverlichting 2025 voor hardwerkende Nederlanders en middeninkomens.
- Meer dan halveren eigen risico zorg tot 165 euro 2027.
- Meer vaste contracten werknemers.
- Schuldhulpverlening en toeslagenstelsels verbeterd.
- Kinderopvang bijna gratis werkende ouders.
Landbouw, Natuur en Visserij
- Geen gedwongen veestapelkrimping; boer als professional.
- Mestcrisis urgent aandacht; niet heel Nederland kwetsbaar gebied.
- Innovatie breed; rode diesel terug.
- Pulsvisserij in Europa toegestaan.
Energietransitie en Klimaat
- Energieonafhankelijkheid en duurzame energieproductie prioriteit.
- Kerncentrale Borssele open; twee kerncentrales gebouwd; twee extra kerncentrales.
- Netcongestie oplossing; leveringszekerheid veiliggesteld.
- Geen Gronings gas; gaswinning Noordzee opgeschaald.
- Windmolens vooral op zee.
Zorg
- Eigen risico gehalveerd tot 165 euro 2027.
- Eerstelijnszorg versterkt; personeelskrapte prioriteit.
- Streekziekenhuizen behouden.
- Betere ouderenzorg; gesloten jeugdzorg afgebouwd.
Onderwijs
- Herstelplan Kwaliteit Onderwijs; basisvaardigheden absolute prioriteit.
- Zijinstroom en voltijdse leraarsbanen bevorderd.
- Hoger onderwijs: deels capaciteitsbekostiging; studiebeurs behouden.
- Nederlandse taal kerntaak; 'verengelsing' teruggedrongen.
Goed Bestuur en Rechtsstaat
- Vertrouwen herstel urgent (Toeslagen, Groningen).
- Toetsingsverbod artikel 120 geschrapt; grondwettelijk (constitutioneel) hof ingevoerd voor rechtsbescherming.
- Nieuw kiesstelsel Tweede Kamer.
- Bereikbaarheid overheid omhoog; klokkenluiders bescherming.
Veiligheid
- Georganiseerde criminaliteit versterkt aangepakt; confiscatie vermogen.
- Meer politie zichtbare aanwezigheid wijken/buurten.
- Jeugdstrafrecht aangescherpt; terrorisme strafmaat 20 jaar.
- Digitale dreigingen/cybercriminaliteit aanpak versterkt.
Internationale Veiligheid
- NAVO-samenwerking prioriteit; Oekraïne steun voortgezet.
- Defensie 2% bbp; wettelijk vastgelegd.
- Digitale slagkracht en cyberveiligheid prioriteit.
Infrastructuur
- 17 gepauzeerde infrastructuurprojecten opgepakt (A1/A30, A67, etc.).
- Spoorverbindingen per regio; Lelylijn voortgezet.
- Basiskwaliteit bestaande weg-, waterweg-, OV-infrastructuur.
Overheidsfinanciën
- EMU-saldo maximaal 2,8% BBP; schuld onder 60%.
- Trendmatig beleid; tegenvallers eerst budgetdiscipline.
- Meevallers saldoverbetering.