Liberale Unie, Vrijheidsbond
functie(s) in de periode 1905-1938: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Samuel (Samuel)
titulatuur en naam
S. van den Bergh Samuel (Samuel)
geboorteplaats en -datum
Oss, 6 april 1864
overlijdensplaats en -datum
Nice (Frankrijk), 4 februari 1941
levensbeschouwing
Israëlitisch (Nederlands-Israëlitisch)
Partij/stroming
partij(en)
- Liberale Unie, tot april 1921
- Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", vanaf april 1921 (vanaf februari 1938 zonder de toevoeging "de Vrijheidsbond")
Hoofdfuncties/beroepen
- werkzaam bij margarinefabriek "S. van den Bergh", van 1882 tot 1888
- vennoot firma "Van den Bergh's margarinefabriek", vanaf 1888
- lid gemeenteraad van Rotterdam, van 7 augustus 1897 tot 26 oktober 1905
- lid Raad van Bestuur, margarinefabriek "Van den Bergh's Ltd." te Rotterdam, van 1904 tot 1909
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1905 tot 21 september 1909 (voor het kiesdistrict Rotterdam I)
- voorzitter Raad van Bestuur, margarinefabriek "Van den Bergh's Ltd." te Rotterdam, van 1909 tot 1919
- voorzitter Raad van Bestuur, margarinefabriek N.V. "Van den Bergh's Fabrieken" te Rotterdam, van 1919 tot 15 november 1928
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 18 september 1923 tot 31 mei 1938
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid centraal bestuur, Liberale kiesvereniging Rotterdam, vanaf 1897
- lid bestuur Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", van maart 1922 tot 1926
- fractiesecretaris Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", Eerste Kamer der Staten-Generaal, vanaf 17 september 1923
- penningmeester Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", van 1926 tot 1940
- voorzitter partijcommissie over crisis in de landbouw, van mei 1930 tot juni 1930
Nevenfuncties
- lid Raad van Commissarissen HOVEMA (N.V. Hollandsche Vereeniging tot Exploitatie van Margarinefabrieken), vanaf 1912
- lid Staatscommissie ter voorbereiding van een belasting op oorlogswinst (Staatscommissie-Bos), van oktober 1915 tot 23 februari 1916
- lid Nationaal Steuncomité tot leniging van de nood (stormramp in de Achterhoek), 1925
- Nederlands afgevaardigde van de International Jewish Agency, 1930
- lid Kamer van Koophandel te Rotterdam
- vele functies in joodse organisaties, onder meer lid dagelijks bestuur van het Internationaal Joodsch Emigratie-Comité en lid curatorium Palestina Opbouwfonds
- vele functies in sociaal werk (gezondheid)
afgeleide functies, presidia etc.
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 16 december 1924 tot 17 maart 1925
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 18 maart 1930 tot 9 juli 1930
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 22 maart 1938 tot 28 juni 1938
Opleiding
voortgezet onderwijs
- Stedelijk Gymnasium te Maastricht
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak in de Tweede Kamer slechts enkele malen (met name over handelsaangelegenheden)
- Sprak in de Eerste Kamer met name over financiën, handels- en scheepvaartaangelegenheden en arbeid
opvallend stemgedrag
- Stemde als enige tegen de ontwerp-Boterwet
- Behoorde in 1908 tot de minderheid van de Unie-liberalen die tegen een (verworpen) motie-Bos stemde over staatsexploitatie van spoorwegen
Wetenswaardigheden
algemeen
- Werd in 1937 pas op 21 september beëdigd
- Nam ontslag als Eerste Kamerlid vanwege gezondheidsredenen
verkiezingen
- Werd in 1905 gekozen bij een naverkiezing in het district Rotterdam I, nadat D. Fock zijn benoeming niet had aangenomen vanwege zijn benoeming tot minister. Versloeg D.P.D. Fabius (arp) na herstemming.
- Was in 1909 geen kandidaat
- In 1923, 1929, 1935 en 1937 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep III: Noord-Holland en Friesland
woonplaats(en)/adres(sen)
- Rotterdam, vanaf 1891
- Wassenaar, Villa 'Selvetta', Groot Hazebroekseweg, omstreeks 1915 (nog in 1923)
ridderorden
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw
- Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 15 november 1928 (i.v.m. afscheid bij Unilever)
overige onderscheidingen en prijzen
Officier in de Huisorde van Oranje
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid NVWG (Nederlandsche Vereeniging voor Waardevast Geld), van 1934 tot 1936 (lobbyclub vóór devaluatie van de gulden)
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- Doreen Arnoldus, "Bergh, Samuel (Sam) van den", in: Rena Fuks-Mansfeld (red.), Joden in Nederland in de twintigste eeuw. Een biografisch woordenboek, (Amsterdam 2007) 21
- J. van Oudheusden, e.a. (red.), Brabantse biografieën. Levensbeschrijvingen van bekende en onbekende Noordbrabanders. Deel 3, 27
- Joop Visser, e.a. (red.), Rotterdamse ondernemers 1850-1950 (Rotterdam 2002), 42
- Samuel van den Bergh, "The life of Simon van den Bergh and Elisabeth van der Wielen: portrayed for their descendants" (London 1911)
- F.J.M. van de Ven, "Bergh, Samuel van den (1864-1941)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III
- P. Reinders, "'Steeds voor alle arbeiders aanspreekbaar'. Sam van den Bergh (1864-1941), grootindustrieel" (2016)
- Onze Afgevaardigden, 1905
- Ned. Patriciaat
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Amsterdam, 23 augustus 1887
echtgeno(o)t(e)/partner
R. Willing, Rebecca
vader
S. van den Bergh, Simon (Zadok)
geboorteplaats en/of -datum
Geffen, 26 oktober 1819
moeder
E. van der Wielen, Elisabeth (Betje)
geboorteplaats en/of -datum
Oss, 17 juni 1821
broers en zusters
6 broers
familierelaties
