Mr. Z. (Zadok) van den Bergh

Z. van den Bergh
bron: Stadarchief Amsterdam

Advocaat en vrijzinnig-democratisch Tweede Kamerlid voor het district Den Helder aan het begin van de twintigste eeuw. Maakte weinig werk van zijn Kamerlidmaatschap, omdat hij tegelijkertijd wethouder voor publieke werken, bouw en arbeid van Amsterdam was. Medeoprichter van de Radicale Bond en met Treub en Gerritsen één van de voormannen van de radicaal-liberalen ('salonsocialisten').

VDB
functie(s) in de periode 1905-1909: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Zadok (Zadok)

titulatuur en naam

Mr. Z. van den Bergh Zadok (Zadok)

geboorteplaats en -datum

Oss, 9 augustus 1859

overlijdensplaats en -datum

Nice (Frankrijk), 12 juni 1942

levensbeschouwing

Israëlitisch (Nederlands-Israëlitisch)

Partij/stroming

stroming(en)

liberaal (lid kiesvereniging "Burgerplicht")

partij(en)

  • Radikale Bond, tot 17 maart 1901
  • VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond), vanaf 17 maart 1901

Hoofdfuncties/beroepen

  • advocaat en procureur, advocatenkantoor "D. Simons" te Amsterdam, van 1885 tot september 1891
  • juridisch adviseur "Nederlandsche Gist- & Spiritusfabriek" te Delft, van 1 oktober 1891 tot 1897 (rechtskundig adviseur van J.C. van Marken)
  • advocaat te 's-Gravenhage, van 1892 tot 1898
  • advocaat, advocatenkantoor "Van den Bergh & Fraenkel" te Amsterdam, vanaf 1898
  • lid gemeenteraad van Amsterdam, van 6 september 1899 tot 5 september 1911 (gekozen in district V)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1905 tot 21 september 1909 (voor het kiesdistrict Den Helder)
  • wethouder (van publieke werken, bouwkunde, woningtoezicht, arbeidszaken en handelsinrichtingen) van Amsterdam, van 25 september 1907 tot 5 september 1911
  • lid gemeenteraad van Amsterdam, van 2 september 1919 tot 17 juni 1921

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid bestuur Radikale Bond, vanaf 6 november 1892
  • lid bestuur VDB, vanaf 17 maart 1901

Nevenfuncties

  • secretaris algemene handelsbelangen, "Nederlandsche Gist- & Spiritusfabriek", van 1891 tot 1894
  • lid redactie "De Fabrieksbode"
  • voorzitter Vereniging Maatschappelijke Hervorming te Delft, omstreeks 1891
  • medewerker "Sociaal Weekblad", vanaf 1892
  • medewerker democratisch dagblad "Radikale Hervorming"
  • lid Burgerlijke Instelling voor Maatschappelijke Steun
  • lid Raad van Commissarissen N.V. "Disconto- en Effectenbank"
  • voorzitter subcommissie van bijstand Gemeentelijk handels-entrepôt te Amsterdam, omstreeks 1907
  • voorzitter Raad van Beheer warenhuis N.V. "De Bijenkorf" te Amsterdam, van 1919 tot 1940

Opleiding

primair onderwijs

  • lagere school te Oss

voortgezet onderwijs

  • Hogere Burgerschool te Nijmegen
  • staatsexamen

academische studie

  • rechtswetenschap (gepromoveerd op dissertatie), Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1881 tot 23 juni 1885 (cum laude)

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Tweede Kamer hoofdzakelijk over onderwerpen betreffende zijn kiesdistrict (haven van Texel, stoombootdienst Texel-Nieuwediep, tramweg Schagen-Wieringen en personeel marine-hospitaal)

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was verdediger van de verdachten bij het Palingoproer in 1886
  • Was onder meer verdediger bij het revisieproces in de "Hogerhuis-zaak". In deze zaak rond de uit een anarchistisch arbeidersgezin afkomstige broers Hogerhuis, die veroordeeld werden vanwege diefstal, was volgens velen sprake geweest van klassenjustitie.
  • Aarzelde in 1907 enige weken of hij zijn verkiezing tot wethouder wel zou aannemen, vanwege de combinatie met het Kamerlidmaatschap. Dat deed hij uiteindelijk wel, maar in de praktijk bleek dat moeilijk te combineren. Hij verwaarloosde vooral zijn Kamerlidmaatschap. Voerde in de zitting 1908/1909 bijvoorbeeld niet het woord.
  • Keerde in 1911 niet meer terug als wethouder

uit de privésfeer

  • Ontwierp een idee voor een bureau van sociale adviezen

verkiezingen

  • Werd in 1897 in het district Amsterdam IV na herstemming verslagen door J.G. Gleichman (oud-lib.)
  • Werd in 1901 in het district Amsterdam IV verslagen door H. Goeman Borgesius (l.u.)
  • Werd in 1901 bij een tussentijdse verkiezing in het district Amsterdam III in de eerste stemmingsronde uitgeschakeld door H. Polak (sdap) en C.H. den Hertog (l.u.)
  • Versloeg in 1905 bij een naverkiezing in het district Den Helder A.P. Staalman (cdp)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Oss
  • Amsterdam
  • Delft, van 1891 tot 1893
  • 's-Gravenhage, vanaf 1893
  • Amsterdam, Prinsengracht 716, omstreeks 1898
  • Amsterdam, Roemer Visscherstraat 46, omstreeks 1915
  • Amsterdam, Vossiusstraat 46, tot juni 1929
  • Laren (N.H.), Nieuwe Rijksweg, vanaf juni 1929
  • Frankrijk, vanaf 1929

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 28 augustus 1931

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid liberale kiesvereniging "Burgerplicht", van 1885 tot 1891

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Aanvulling en ruiling van onderpand kort vóór faillissement" (dissertatie, 1885)
  • publiceerde in verschillende tijdschriften artikelen over de Arbeidswet enz.

literatuur/documentatie

  • W. de Vries Wzn., "Bergh, Zadok van den (1859-1942)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 43
  • P. Hofland, "Leden van de raad. De Amsterdamse gemeenteraad 1814-1941"
  • Onze Afgevaardigden, 1905
  • Ned. Patriciaat

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Amsterdam, 25 augustus 1885 (huwelijk ontbonden 13 juni 1921)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Amsterdam, 12 juli 1921

echtgeno(o)t(e)/partner

C. Wolf, Carolina

2e echtgeno(o)t(e)/partner

A.Ch.P. van den Berg, Alexandrine Charlotte Paulowna

kinderen

2 zoons en 1 dochter (uit eerste huwelijk)

vader

S. van den Bergh, Simon

geboorteplaats en/of -datum

Geffen, 26 oktober 1819

moeder

E. van der Wielen, Elisabeth

geboorteplaats en/of -datum

Oss, 17 juni 1821

broers en zusters

6 broers

familierelaties