J.M. (Jan) Krijger Jr.

Uit Zeeland afkomstige waterstaatkundige die tijdens het interbellum voor de CHU in de Tweede Kamer zat. Werd tijdens zijn Kamerlidmaatschap burgemeester van Vriezenveen, maar bleef dat slechts twee jaar. Behoorde tot de CHU'ers die kritisch stonden tegenover de samenwerking met de Katholieken. Was tevens een fel bestrijder van de HGSP van ds. Lingbeek. Besprak vaak nogal uitvoerig en met hoge spreeksnelheid allerlei detailkwesties. Na de oorlog keerde hij zich tegen de samenwerking tussen CHU en ARP en werd hij lijsttrekker van de Protestantse Unie, een partij waarvan ook oud-HGSP'ers deel uitmaakten.

CHU, fractie-Krijger (ex-CHU)
functie(s) in de periode 1922-1946: lid Tweede Kamer

Personalia

voornamen (roepnaam)

Jan Machiel (Jan)

titulatuur en naam

J.M. Krijger jr. Jan Machiel (Jan)

geboorteplaats en -datum

Bruinisse, 12 mei 1874

overlijdensplaats en -datum

Vriezenveen, 1 januari 1951

levensbeschouwing

Hervormd: orthodox

Partij/stroming

partij(en)

CHU (Christelijk-Historische Unie), tot 10 maart 1946
Protestantse Unie, vanaf 1 april 1946

lid tussentijds gevormde fractie(s)

fractie-Krijger, van 26 maart 1946 tot 4 juni 1946

Hoofdfuncties/beroepen

technisch ambtenaar (opzichter), Rijkswaterstaat, van 1898 tot 1 september 1921 (sinds 1914 opzichter tweede klasse)
assistent Technische Hogeschool te Delft, van 1921 tot juli 1922
directeur N.V. "Dagblad 'De Nederlander'", CHU-dagblad, van 1 september 1921 tot 24 november 1931 (was vanaf 1 juli 1931 waarnemend directeur)
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 juli 1922 tot 9 mei 1933
burgemeester van Vriezenveen, van 1 mei 1931 tot 15 september 1933
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 12 mei 1933 tot 4 juni 1946

Partijpolitieke functies

overzicht

voorzitter CHU Statenkring Zuid-Holland, vanaf december 1918
lid hoofdbestuur CHU, 1921
lid hoofdbestuur CHU, van 1933 tot 1939

lijsttrekkerschappen

lijsttrekker Protestantse Unie, Tweede Kamerverkiezingen, 1946

Nevenfuncties

voorzitter Nationale Landstormcommissie, gewest Zuid-Holland-West, van juni 1919 tot 1931
lid Commissie voor de behartiging der stoffelijke belangen van de Nederlandse Hervormde Kerk in de toekomstige Zuiderzeeprovincie, vanaf september 1927
lid Zuiderzeeraad, vanaf 1 november 1929 (nog in 1947)
lid Raad van Toezicht Overijsselse Waterleidingmaatschappij, van 1931 tot 1933
lid hoofdbestuur waterschap "De Regge", vanaf 1933
voorzitter NPCSB (Nederlandsche Protestants-Christelijke Schippersbond), van 27 april 1935 tot 9 januari 1939
lid hoofdbestuur NCRV, vanaf 6 juni 1936
lid Commissie van Toezicht op de Algemeene Landsdrukkerij, vanaf 1 juli 1938
voorzitter Raad van Commissarissen N.V. Nederlandsche Majorcafabriek te 's-Gravenhage, tot 1951

afgeleide functies, presidia etc.

voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk IX (Waterstaat) 1936 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
voorzitter vaste commissie voor Openbare Werken, Verkeers- en Waterstaatsaangelegenheden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 11 december 1945 tot 4 juni 1946

Opleiding

voortgezet onderwijs

h.b.s.

hoger beroepsonderwijs

opleiding tot architect

Activiteiten

als parlementariër

Was woordvoerder verkeers- en waterstaatsaangelegenheden, binnenlandse zaken, radio-aangelegenheden en PTT-aangelegenheden. Hield zich ook bezig met buitenlandse zaken, volksgezondheid en economische zaken.

opvallend stemgedrag

Behoorde in 1923 tot de minderheid van de rechterzijde die tegen een wetsvoorstel tot opheffing van de rechtbank in Zierikzee stemde
In 1924 stemden hij en Lovink als enigen van hun fractie vóór het (verworpen) initiatiefwetsvoorstel-Braat/De Boer over afschaffing van de zomertijd
Behoorde in 1927 tot de drie leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel wijziging van bepalingen omtrent de naamloze vennootschap stemden
Behoorde in 1927 tot de vier leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel stemden inzake toelating van vrouwen als getuigen bij akten
In 1928 stemden hij en De Visser als enigen van hun fractie tegen een wijziging van de Wet op de Indische Staatsregeling, waardoor er een gelijk aantal inheemse en Europese leden kwam in de Volksraad
Behoorde in 1929 tot de vijf leden van zijn fractie die vóór het initiatiefwetsvoorstel-Van den Heuvel stemden over steunverlening aan de suikerindustrie
In 1930 stemden hij en Tilanus als enigen van hun fractie tegen het wetsontwerp Wijziging van de Gemeentewet vanwege de bepaling over de benoembaarheid van vrouwen tot burgemeester en gemeentesecretaris
Stemde in 1933 als enige van zijn fractie tegen een wetsvoorstel over naasting van de spoorwegen Utrecht-Zwolle, Zwolle-Kampen en Den Dolder-Baarn
Behoorde in 1933 tot de vier leden van zijn fractie die tegen een wetsvoorstel over korting op pensioenen van voormalige Indische ambtenaren stemden
In 1934 stemden hij en Weitkamp als enigen van hun fractie tegen artikel 1 van het wetsvoorstel Instelling van een Verkeersfonds
Behoorde in 1935 tot de minderheid van zijn fractie die zich tegen inpoldering van de Noordoostpolder uitsprak
Stemde in 1946 vóór een motie-Van Poll over het houden van een rijksconferentie over een nieuwe structuur van het Koninkrijk met uit autonome delen bestaande Indonesische Federatie. Zijn voormalige geestverwanten van de CHU stemden tegen.

Wetenswaardigheden

algemeen

Was vóór 1922 betrokken bij de oprichting van diverse Christelijk-Historische kiesverenigingen
Met Tilanus en Bakker in 1925 de voornaamste tegenstander in de CHU-fractie van een plan van De Visser (CHU-fractievoorzitter en formateur) om als oplossing voor de kabinetscrisis het gezantschap bij de Paus te combineren met een ander gezantschap.
Werd in mei 1933 alsnog opnieuw Tweede Kamerlid, omdat jhr. F. Beelaerts van Blokland zijn benoeming niet had aanvaard. In september 1933 nam hij daarom ontslag als burgemeester.
Ondertekende in december 1945 met 48 partijgenoten een verklaring tegen samenwerking tussen CHU en ARP (het zgn. Comité van 49). Werd daarna actief in de vereniging van Vrij-Christelijk-Historischen. In maart 1946 verliet hij de CHU om met een groep voormalige HGSP'ers de Protestantse Unie op te richten.

uit de privésfeer

Was bij rijkswaterstaat onder meer opzichter bij onderhoud van rijkszeeweringen op Schokland, bij verbetering van werken langs de Overijsselse Vecht en van rijkswegen in Zuid-Holland
Een zoon van hem was burgemeester van Lemsterland
Overleed om 01.00 uur in de Nieuwjaarsnacht van 1951

woonplaats(en)/adres(sen)

West-Terschelling, omstreeks 1906
Geertruidenberg, omstreeks 1908 (nog in 1915)
Wissenkerke, omstreeks 1913 (tijdelijk)
Delft, Kanaalweg 26, omstreeks 1920
's-Gravenhage, Batjanstraat 16, omstreeks 1923 tot 1930
s-Gravenhage, Balistraat 104, 1931
Vriezenveen, vanaf 1931 (nog in 1937)

ridderorden

Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 31 augustus 1923
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1930

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Een protest. Open brief aan de redactie van 'Staat en Kerk', officieel orgaan van de Herv. (Geref.) Staatspartij" (Rotterdam, 1924)
"Artikel 36 van de Nederlandsche Geloofsbelijdenis" (Den Haag, 1936)

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Middelburg, 25 september 1901 (echtgenote overleden 26 november 1940)

echtgeno(o)t(e)/partner

J.H. Hupscher, Johanna Huberdina

vader

M. Krijger, Marinus

geboorteplaats en/of -datum

Bruinisse, 25 mei 1844

beroep vader

timmerman-aannemer

moeder

J. van den Berge, Janna

geboorteplaats en/of -datum

Bruinisse, 11 november 1844