J. Enslie

J. Enslie
bron: Gemeentearchief Den Haag

Marineofficier uit een oorspronkelijk Engelse familie, die in 1852 E. Lucas opvolgde als minister van Marine in het eerste kabinet-Thorbecke. Ging na de Aprilbeweging over naar het kabinet-Van Hall/Donker Curtius, maar werd in 1854 door de liberalen, die weinig vertrouwen in zijn beleid hadden, ten val gebracht. Was voor hij minister werd commandant op diverse schepen en korte tijd directeur van de Marine in Den Helder.

technocraat
functie(s) in de periode 1851-1854: minister

Inhoud

  1. Personalia
  2. Hoofdfuncties/beroepen
  3. Opleiding
  4. Activiteiten
  5. Wetenswaardigheden
  6. Publicaties van/over
  7. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

James

titulatuur en naam

J. Enslie James

geboorteplaats en -datum

Dordrecht, 26 december 1795

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 3 juli 1877

levensbeschouwing

Anglicaans

Hoofdfuncties/beroepen

  • marineofficier, vanaf maart 1817 (actief op diverse marineschepen)
  • commandant Zr.Ms. fregat "Ceres", van 1 oktober 1844 tot 1 mei 1851
  • directeur van Marine te Willemsoord, van 1 mei 1851 tot 1 november 1851
  • minister van Marine, van 1 november 1851 tot 16 december 1854
  • gepensioneerd, vanaf 30 juni 1855

officiersrangen

  • luitenant-ter-zee tweede klasse, van 28 maart 1817 tot 1 januari 1822
  • luitenant-ter-zee eerste klasse, van 1 januari 1822 tot 1 mei 1823
  • kapitein-luitenant ter zee, van 1 mei 1823 tot 1 januari 1844
  • kapitein-ter-zee, van 1 januari 1844 tot 1 februari 1851
  • schout-bij-nacht, van 1 februari 1851 tot 29 juli 1854
  • vice-admiraal, van 29 juli 1854 tot 1 juli 1855

Opleiding

hoger beroepsonderwijs

  • opleiding voor de zeedienst
  • adelborst eerste klasse, vanaf 10 januari 1816

Activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)

  • Stelde in 1852 een commissie in om vraagpunten over het zeewezen van de staat te onderzoeken. De commissie kwam onder voorzitterschap van prins Hendrik.
  • Onder het eerste kabinet-Thorbecke en daarna het kabinet-Van Hall/Donker Curtius werd door hem de opleiding der adelborsten aan boord ingesteld, waaruit later het Instituut der Marine te Willemsoord voortkwam.

als bewindspersoon (wetgeving)

  • Bracht in 1854 de wet inzake enige veranderingen in het bestraffen van misdrijven door het krijgsvolk te water gepleegd, waarbij onder meer het kielhalen werd afgeschaft

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Nadat op 11 december 1854 de Tweede Kamer de begroting van Marine met 36 tegen 25 stemmen had verworpen, nam hij ontslag. De Tweede Kamer stelde hem verantwoordelijk voor het verval van de marine. Tot de tegenstemmers behoorden veel liberalen, onder wie Thorbecke, maar ook antirevolutioniaren en conservatieven, zoals Kien, Baud en Taets van Amerongen.

uit de privésfeer

  • De familie Enslie was oorspronkelijk van Engelse afkomst
  • Was betrokken bij gevechtshandelingen in Nederlands-Indië

ridderorden

Ridder vierde klasse, Militaire Willemsorde, 6 december 1846

overige onderscheidingen en prijzen

  • metalenkruis
  • medaille voor de oorlog op Java
  • onderscheidingsteken voor 35-jarige dienst als officier

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel VIII, 487
  • B. Davidson, scriptie basisdoctoraal, RU Leiden (1985)

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Rotterdam, 9 november 1836

echtgeno(o)t(e)/partner

E.H. Ashwell, Elizabeth Harriet

kinderen

2 dochters en 1 zoon

vader

J. Enslie, James

geboorteplaats en/of -datum

Rotterdam, mei 1737 (gedoopt 8 mei)

moeder

H. Bovij, Hermina

geboorteplaats en/of -datum

Zutphen, december 1756 (gedoopt 9 december)