Internetconsultatie

Internetconsultatie is een vorm van consultatie waarbij burgers, bedrijven en instellingen via het internet informatie krijgen over wetsvoorstellen en hier suggesties over kunnen doen. De concepten van wetten waarop gereageerd kan worden staan op Internetconsultatie.nl. In 2011 werd een rijksbreed experiment met internetconsultatie afgerond. Sindsdien maakt het structureel deel uit van het wetgevingsproces. In de afgelopen jaren is de inzet van internetconsultatie toegenomen. Tegenwoordig wordt er alleen in uitzonderlijke gevallen geen gebruik van gemaakt.

Procedure

De op Internetconsultatie.nl gepubliceerde wetsvoorstellen behoren gedurende een periode van vier tot twaalf weken open voor reactie te staan. In de praktijk is dit zelden langer dan zes weken. Reacties worden met naam en woonplaats van de inzender openbaar gemaakt op de website, tenzij hier bezwaar tegen wordt gemaakt. Alle reacties worden benut bij het eventueel verbeteren van het wetsvoorstel. Inzenders kunnen via email aangeven dat ze updates over de voortgang van wetgevingsproces wensen te ontvangen.

Functie

Via internetconsultatie hoopt het kabinet de inspraak van burgers, bedrijven en instellingen in het wetgevingsproces te vergroten. Hierdoor wordt de transparantie van het proces verbeterd en wordt een bijdrage geleverd aan de kwaliteit van de wetgeving. De in 2016 gepubliceerde Doelrealisatie Internetconsultatie van het WODC geeft echter aan dat het nog te vaak onvoldoende zichtbaar is wat met de reacties gedaan wordt. Daarom is als doel gesteld om een vorm van terugkoppeling aan de insprekers tot standaard onderdeel van het proces te maken.

Gebruik

Niet bij alle wetsvoorstellen wordt gebruik gemaakt van internetconsultatie. Dit gebeurt voornamelijk bij aanpassingen in wet- en regelgeving die invloed uitoefenen op de rechten en plichten van burgers, bedrijven en instellingen. Zowel wetsvoorstellen als Algemene Maatregelen van Bestuur (AmvB's), ministeriële regelingen, initiatiefvoorstellen van de Tweede Kamer en beleidsnotities van ministeries kunnen gepubliceerd worden op Internetconsultatie.nl. De ministeries besluiten over het wel of niet inzetten van internetconsultatie.

Bekendheid

Hoewel in de afgelopen jaren zowel het aantal keren dat internetconsultatie is ingezet als het totaal aantal reacties op consultaties is toegenomen, blijft het aantal inzendingen per consultatie gelijk. In de meeste gevallen zijn dit er niet meer dan vijf. Uit een internet panelonderzoek van het WODC blijkt dat slechts 18% van burgers met internetconsultatie bekend zijn. Toch zijn er ook voorbeelden van consultaties waarbij grote aantallen reacties werden gegeven, zoals het wetsvoorstel Taal en Toegankelijkheid, waarover vijftig reacties binnenkwamen.

Actuele voorbeelden

Op 3 september 2019 zijn drie nieuwe consultaties gepubliceerd, waarin vier voorstellen worden gedaan de Grondwet te wijzigen:

  • leden van de Eerste Kamer worden voor een periode van zes jaar verkozen (in plaats van vier). Om de drie jaar wordt dan de helft van de de leden van de Eerste Kamer verkozen.
  • potentiële wijzigingen van de Grondwet in de tweede lezing worden behandeld door een Verenigde Vergadering van zowel de Tweede als de Eerste Kamer, in plaats van door de Tweede en Eerste Kamer afzonderlijk.
  • de Tweede Kamer die aansluitend op de eerste lezing wordt gekozen, moet de tweede lezing ook daadwerkelijk afronden. Anders vervalt het voorstel van rechtswege.
  • voor kiesgerechtigden in het buitenland komt er een kiescollege voor de verkiezingen van de Eerste Kamer.

Meer over