CDA
functie(s) in de periode 1990-2012: lid Tweede Kamer, minister
Personalia
voornamen (roepnaam)
Gerardus Bernardus Maria (Gerd)
titulatuur en naam
Drs. G.B.M. Leers Gerardus Bernardus Maria (Gerd)
geboorteplaats en -datum
Kerkrade, 12 juli 1951
levensbeschouwing
Rooms-Katholiek
Partij/stroming
partij(en)
- PvdA (Partij van de Arbeid), van 1975 tot 1976
- CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 1979
Hoofdfuncties/beroepen
- wetenschappelijk medewerker, ETIN (Economisch Technologisch Instituut voor Noord-Brabant), van 1976 tot 1980
- regio-manager Zuid, "Polyzathe/Pakhoed" Rotterdam, van 1980 tot 1981
- beleidsmedewerker sociaal-economische zaken, Provincie Noord-Brabant, van 1981 tot 1985
- lid gemeenteraad van Goirle, van 7 september 1982 tot september 1990
- secretaris N.V. BOM (Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij), van 1984 tot 1989
- interim-directeur BOM (Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij), van 1988 tot 1989
- directeur SovCon (Sovjet Consultants) B.V. te Veldhoven, van 1989 tot 1 januari 1991 (oprichter)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 september 1990 tot 1 februari 2002
- burgemeester van Maastricht, van 1 februari 2002 tot 1 maart 2010 (vanaf 14 januari 2010 op non-actief)
- ambteloos, van 1 maart 2010 tot 14 oktober 2010
- minister zonder portefeuille, minister voor Immigratie en Asiel, van 14 oktober 2010 tot 16 december 2011 (wijziging taakomschrijving bij KB 16 december 2011)
- minister zonder portefeuille, minister voor Immigratie, Integratie en Asiel, van 16 december 2011 tot 5 november 2012
- eigenaar "De Vijfde Berg Management B.V.", vanaf maart 2013 (oprichter)
- mede-eigenaar GP-staffing voor government professionals, vanaf oktober 2013 (oprichter)
- waarnemend burgemeester van Brunssum, van 1 januari 2018 tot 11 maart 2020
takenpakket (minister)
- Was als minister voor Immigratie en Asiel belast met belast met de behartiging van de aangelegenheden op het terrein van vreemdelingenzaken, met inbegrip van de Immigratie- en Naturalisatiedienst, het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, de Dienst Terugkeer en Vertrek, de grensbewaking inzake vreemdelingenzaken en de Rijkswet op het Nederlanderschap
- Was vanaf 16 december 2011 tevens belast met aangelegenheden betreffende integratie, inburgering en coördinatie integratie minderheden (Koninklijk Besluit 11.00351)
Partijpolitieke functies
vorige
- lid dagelijks bestuur CDA gewest Noord-Brabant, van 1978 tot 1982
- fractievoorzitter CDA gemeenteraad van Goirle, van 1982 tot mei 1990
- lid fractiebestuur CDA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van november 1996 tot 26 mei 1998
- lid CDA-adviescommissie 'gekozen burgemeester', 2003
Nevenfuncties
huidige
- voorzitter Stichting Natuurpark "De Efteling" te Kaatsheuvel, vanaf 2018
- voorzitter raad van Advies en Bestuur Rechtbank Limburg
- voorzitter Stichting de Knoevel
- voorzitter Stichting Vrienden van de Zuid Limburgse Stoomtrein Maatschappij
- commissaris Assemblee Sprekersbureau
vorige
- lid Samenwerkingsverband Midden-Brabant, van 1984 tot 1990
- lid bestuur Stichting Afwikkeling Onverzekerde Vorderingen op de voormalige Sovjet Unie VNO/NCW, vanaf 1993
- lid bestuur Stichting Afwikkeling Onverzekerde Vorderingen op Iran VNO/NCW, vanaf 1993
- projectleider "Ryazan" in het kader van tafelronde GOS van het SMO, van 1993 tot 1994
- adviseur Oost-Europa-activiteiten Kamer van Koophandel Delft, van 1993 tot 1995
- lid bestuur Stichting "Litouwendesk" van het netwerk van de KvK's in Nederland
- diverse rapporteurschappen/conferentievoorzitter t.b.v. EBRD (Londen 1994)/OESO (Parijs 1996)/Wereldbank (1998 en 1994-2000)
- lid bestuur Stichting "Vrienden van de kerk van Maria Boodschap" te Goirle, vanaf 1994
- voorzitter KATINS, Stichting t.b.v. de huisvesting van schippers- en kermiskinderen, van 1995 tot 2000
- adviseur Bouwbedrijf Van Schijndel te Geffen, van 1997 tot 1999
- adviseur Heuts Automaterialen te Hoensbroek, vanaf 1999
- adviseur Loom-furniture Uden, vanaf 2000
- lid bestuur Stichting "Kasteel Heeswijk", vanaf 2001
- lid bestuur Stichting Brabant Cultureel, vanaf 2001
- korpsbeheerder Regionale Politie Zuid-Limburg, vanaf 2002
- voorzitter dagelijks en algemeen Veiligheidsbestuur Limburg-Zuid, vanaf 2002
- lid 5-steden-overleg Euregio (Aken, Luik, Hasselt, Heerlen en Maastricht), vanaf 2002
- voorzitter Vereniging van Limburgse Gemeenten, vanaf 2002
- voorzitter Burgemeesterskring Zuid-Limburg, vanaf 2002
- onafhankelijk voorzitter Locov (Landelijk overleg consumentenbelangen openbaar vervoer), van 1 januari 2003 tot oktober 2010
- voorzitter stuurgroep Evaluatie en Herziening, Budgetverdeelsysteem Nederlandse Politie, van mei 2004 tot oktober 2010
- lid bestuur Stichting Euregio Maas-Rijn, van 2004 tot 2010
- voorzitter MECC advisory Board, van 2005 tot 2010
- lid Critical Review Team Zuiderzeespoorlijn, vanaf 2005
- voorzitter NPS (Nederlandse Programma Stichting), van 1 augustus 2005 tot oktober 2010
- voorzitter commissie onderzoek naar diplomafraude bij Hogeschool "InHolland", 2010
- voorzitter Regieraad Bouw, regio Limburg, van 2006 tot 2010
- lid Advisory Board, United World College, van 2006 tot 2010
- lid bestuur Stichting Natuurpark "De Efteling", van 2007 tot 2010
- lid Raad van Toezicht Stichting Montesquieu, van juli 2008 tot oktober 2010
- voorzitter onafhankelijke commissie OV-chipkaart (benoemd, niet uitgeoefend)
afgeleide functies, presidia etc.
- lid Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad, van 1990 tot 1992
- plaatsvervangend lid Raadgevende Vergadering van de Raad van Europa en de West-Europese Unie, van 24 januari 1994 tot 21 september 1998
- lid Raadgevende Vergadering van de Raad van Europa en de West-Europese Unie, van 21 september 1998 tot 20 september 1999
- ondervoorzitter vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 22 september 1998 tot 1 februari 2002
- plaatsvervangend lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 9 februari 2000 tot 1 februari 2002
comités van aanbeveling, erefuncties etc.
honorary citizenship, Marshall (Missouri)
Opleiding
voortgezet onderwijs
- m.u.l.o.-a, pensionaat "Saint Louis" te Weert, van 1963 tot 1967
- h.b.s.-a, "Bisschoppelijk College" te Roermond, van 1967 tot 1969
academische studie
- planologie/ruimtelijke economie, Katholieke Universiteit Nijmegen, van 1969 tot 1975
opleidingen
- LVV register vertrouwenspersoon, Landelijke Vereniging van Vertrouwenspersonen, juni 2023
cursussen
- basisopleiding mediation, Merlijn Groep, 2019
eredoctoraten
- eredoctoraat University of Central Missouri, 2008
Activiteiten
als parlementariër
- Hield zich als Tweede Kamerlid vooral bezig met economische zaken (handelsbeleid), verkeer en waterstaat en ruimtelijke ordening (met name grote infrastructurele werken). Sprak ook bij de behandeling van het wetsvoorstel herindeling Zeeland
- Interpelleerde op 13 november 2001 de ministers Netelenbos en Jorritsma over bouwfraude en corruptie van ambtenaren (28.093)
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Bracht in 2011 een discussiestuk ('position paper') uit voor zijn EU-collega's over het Nederlandse immigratiebeleid. Doel van de Nederlandse voorstellen op het gebied van immigratie is te komen tot een sterker, welvarender Nederland binnen een sterke Europese Unie. Uitgangspunt van Nederland is dat illegale immigratie moet worden voorkomen en legale migratie in goede banen moet worden geleid. Nederland staat daarbij voor een streng en rechtvaardig asielbeleid en een selectief immigratiemodel dat kansen biedt aan migranten die een positieve bijdrage leveren aan de samenleving. De inzet is om hun positie in de samenleving te versterken.
- Bepleitte in de EU de invoering van strengere regels voor gezinsmigratie, zoals scherpere leeftijds- en inkomenseisen. In maart 2012 bleek dat er in de 27 EU-lidstaten onvoldoende steun was voor de Nederlandse wensen en in juni 2012 maakte Eurocommissaris Malmström bekend dat de regels niet zouden worden veranderd.
- Bracht in 2011 een beleidsbrief uit over de aanpak van illegaal verblijf. Illegale migratie en illegaal verblijf worden nadrukkelijk ontmoedigd. Illegaal verblijf door meerderjarige vreemdelingen wordt strafbaar gesteld (als overtreding) en beboet. Illegale vreemdelingen krijgen een terugkeerbesluit en worden in bewaring gesteld. Hulpverlening aan illegalen, wordt - anders dan actieve bevordering van illegaliteit - niet strafbaar. Aanpak van mensenhandel wordt een speerpunt van beleid; bestrijding van illegale tewerkstelling en huisvesting van illegalen krijgen meer aandacht. (19.637, nr. 1435)
als bewindspersoon (wetgeving)
- Bracht in 2011 een wet (Stb. 663) tot wijziging van de Vreemdelingenwet tot stand ter implementatie van de EG-richtlijn over gemeenschappelijke normen en procedures in de lidstaten voor de terugkeer van onderdanen van derde landen die illegaal op hun grondgebied verblijven. Voor iedere illegale vreemdeling moet een terugkeerbesluit worden uitgevaardigd. Het wetsvoorstel was in 2010 ingediend door minister Hirsch Ballin. (32.340)
- Bracht in 2012 een wet (Stb. 430) tot wijziging van de Wet inburgering tot stand, waardoor de verantwoordelijkheid voor de inburgering bij de inburgeringsplichtige zelf komt te liggen. De inburgeringsplichtige moet voortaan de deelname en financiering van de inburgering regelen. Minder draagkrachtige nieuwkomers kunnen gebruik maken van een sociaal leenstelsel. (33.086)
Wetenswaardigheden
algemeen
- Werd benoemd tot burgemeester van Maastricht, nadat mr. K. Dittrich (PvdA), die door de gemeenteraad als eerste op de voordracht was gezet, zich als kandidaat had teruggetrokken
- Trad als burgemeester van Maastricht krachtig op tegen criminele activiteiten die vanuit het woonwagenkamp Vinkenslag plaatsvonden en pakte de overlast aan die coffeeshops veroorzaakten.
- Was in 2008 kandidaat voor het burgemeesterschap van Rotterdam, maar werd niet benoemd
- Verloor in 2010 het vertrouwen van de meerderheid van de gemeenteraad van Maastricht omdat coalitiepartijen PvdA en GroenLinks en oppositiepartijen VVD en SP meenden dat er een onwerkbare situatie was ontstaan door een affaire. In 2006 had hij een nog te bouwen vakantievilla gekocht aan de Zwarte Zee in het Bulgaarse Byala (de woning was deel van een toeristisch project) van een bedrijf waarvan een Maastrichtse topambtenaar mede-eigenaar was. Het project kwam echter nauwelijks van de grond en hij probeerde daarna zijn geld veilig te stellen. Daarbij had hij in zijn functie van burgemeester contacten met Bulgaarse bestuurders en politici en zocht hij bemiddeling door de Bulgaarse ambassadeur. Het Bureau Integriteit Nederlandse Gemeenten (BING) constateerde dat hij de geldende gedragscode voor de burgemeester van Maastricht had overtreden en dat er sprake was van de schijn van belangenverstrengeling. Van bewust overtreden van de gedragscode was volgens BING echter geen sprake. Door de deal met de ambtenaar was zijn onafhankelijkheid als burgemeester in gevaar gekomen. Hij zou evenwel niet zijn positie hebben misbruikt om privévoordeel te behalen. Nog voor het in de gemeenteraad in stemming brengen van een motie van afkeuring, besloot hij zelf terug te treden.
- Nadat hij zijn aftreden in de raad bekend had gemaakt, beloonde diezelfde raad hem met een staande ovatie.
- Nam op 26 februari 2010 tijdens een zogenoemd 'volksadieu' op de markt van Maastricht afscheid van de bevolking van zijn stad. Daarbij waren duizenden inwoners aanwezig.
uit de privésfeer
- Werd in 2004 gekozen tot beste burgemeester van Nederland
- Zijn vader was mededirecteur en eigenaar van wasmachinefabriek 'Victoria' in Brunssum (familiebedrijf). Hij stierf in 1965 op 40-jarige leeftijd (Gerd was toen veertien jaar), ten gevolge van een ongeluk met een pistool waarmee haken voor het ophangen van plafonds werden afgeschoten.
- Zijn echtgenote was lid van Provinciale Staten van Limburg en van de gemeenteraad in Maastricht. Zij was onderwijzeres en lerares Frans en is psycholoog.
ridderorden
- Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, 30 januari 2002
- Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 7 december 2012
overige onderscheidingen en prijzen
- ereteken gemeente Gorile, 2002
- erelid Raad van Europa, 2002
- Machiavelliprijs voor overheidscommunicatie, 2004
- eremedaille van verdienste in goud, gemeente Maastricht, 2010
- ereburger van Brunssum, 4 maart 2020
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- publicaties in dagbladen en vaktijdschriften (o.a. Cobouw, Vastgoed)
- "Inspirerend leiderschap in de risicomaatschappij" (samen met prof. Arno Korsten, 2005)
redevoeringen
"Leiderschap in bange tijden", Thorbeckelezing, 12 oktober 2005
literatuur/documentatie
- Jan Hoedeman, "Kom op, Jan Peter, Kom op!, De Volkskrant, 2 juli 2005
- Toof Brader en Marja Vuijsje, "Haagse portretten. Tweede-Kamerleden, ministers, staatssecretarissen" (1995, 1999)
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd
kinderen
3 kinderen
