Prof.Dr. D.Th. (Dick) Kuiper

D.Th. Kuiper
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Hoogleraar sociologie in de CDA-Eerste Kamerfractie. Was bestuurlijk actief in de ARJOS en de ARP (vicevoorzitter) en schreef zijn dissertatie over de onderlinge (familie)verbanden tussen de ARP-voormannen in de periode 1820-1930. In de Eerste Kamer woordvoerder hoger onderwijs en media. Scherp en alert liefhebber van het debat. Aanvankelijk christen-radikaal en later een belangrijke wegbereider van de komst van het CDA.

CDA
functie(s) in de periode 1983-1995: lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Dirk Theodoor (Dick)

titulatuur en naam

Prof.Dr. D.Th. Kuiper Dirk Theodoor (Dick)

geboorteplaats en -datum

Amsterdam, 25 december 1938

overlijdensplaats en -datum

Amsterdam, 19 mei 2024

levensbeschouwing

Gereformeerd

Partij/stroming

partij(en)

  • ARP (Anti-Revolutionaire Partij), van 1963 tot 10 oktober 1980
  • CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980

Hoofdfuncties/beroepen

  • wetenschappelijk medewerker sociologie, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1964 tot 1972
  • lector algemene sociologie, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 16 december 1972 tot 1 januari 1980
  • decaan subfaculteit sociaal-culturele wetenschappen, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1976 tot 1979
  • hoogleraar algemene sociologie, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1 januari 1980 tot juni 2002 (na vervallen onderscheid lector/hoogleraar)
  • conrector Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1980 tot 1982
  • lid Eerste Kamer der Staten Generaal, van 13 september 1983 tot 13 juni 1995

Partijpolitieke functies

overzicht

  • adviserend lid hoofdbestuur ARJOS (Anti-Revolutionaire Jongeren Studieclubs), van 1965 tot 1968
  • voorzitter Documentatiecommissie binnenland, ARJOS, van 1965 tot 1968
  • voorzitter organisatiecommissie ARP, van 26 oktober 1968 tot 1971
  • lid commissie gezamenlijk urgentieprogramma KVP, ARP, CHU 1971-1975, van augustus 1970 tot oktober 1970
  • vicevoorzitter ARP, van maart 1971 tot 1980
  • lid coördinatiecommissie KVP, ARP, CHU over opzet Statencampagne 1974, vanaf juli 1973
  • lid dagelijks bestuur CDA, van 1975 tot 1982
  • voorzitter CDA-werkgroep 'Van verzorgingsstaat naar verzorgingsmaatschappij', 1983
  • voorzitter CDA-werkgroep 'De verantwoordelijke samenleving', 1987

Nevenfuncties

  • secretaris Van Coeverden-Adrianistichting, vanaf 1983
  • secretaris Stichting 1991 (opgericht met het oog op de activiteiten rond het eeuwfeest van de Encycliek Rerum Novarum en het Christelijk Sociaal Congres), omstreeks 1990 (nog in 1994)
  • lid Raad van Toezicht NOS (Nederlandse Omroep Stichting), vanaf 1 september 1995 (nog in 2005)

afgeleide functies, presidia etc.

plaatsvervangend voorzitter vaste commissie voor Cultuur (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 23 juni 1987 tot 11 juni 1991

Opleiding

primair onderwijs

  • Prot.Chr. school "Van Loonschool" te Amsterdam, van 1945 tot 1950

voortgezet onderwijs

  • gymnasium-a, "Gereformeerd Gymnasium" te Amsterdam, van 1950 tot 9 juni 1956

academische studie

  • politicologie, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1956 tot 16 december 1963 (cum laude)

promotie

  • sociale wetenschappen, Vrije Universiteit te Amsterdam, 25 augustus 1972

Activiteiten

als parlementariër

  • Was woordvoerder hoger onderwijs, wetenschapsbeleid en mediabeleid van de CDA-Eerste Kamerfractie. Was in 1992 woordvoerder bij het wetsvoorstel Wet bijzondere opneming in psychiatrische ziekenhuizen.

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1985 tot de zeven leden van zijn fractie die vóór het wetsvoorstel Instelling provincie Flevoland stemden
  • Behoorde in 1992 tot de meerderheid van zijn fractie die tegen een wijziging van de Winkelsluitingswet (verruiming openstelling) stemde

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Behoorde in maart 1967 tot de zogenoemde "spijtstemmers". Dat waren enkele jonge, progressieve ARP-leden die het Centraal Comité per brief liet weten verontrust te zijn over de samenwerking met de VVD in het kabinet-De Jong.

uit de privésfeer

  • Gehuwd (eerste huwelijk) met een advocate
  • Zijn vader was tweede secretaris van de Amsterdamse afdeling van de Vereniging van christelijke handels- en kantoorbedienden.
  • Zijn tweede echtgenote was 16 gemeenteraadslid in Amsterdam en lid van de deelraad Centrum

woonplaats(en)/adres(sen)

Amsterdam, Nieuwmarkt 20a, omstreeks 1971 (nog in 1989)

overige onderscheidingen en prijzen

Willem Hovypenning, Historisch Documentatiecentrum VU

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid jongelingsvereniging "De Heer is onze Koning", vanaf 1954
  • lid VU-Corps
  • lid Américan Groep, van 22 maart 1967 tot februari 1968 (overleg van christen-radicalen uit KVP, ARP en CHU)

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "De Voormannen; sociaal-wetenschappelijke studie over ideologie, konflikt en kerngroepvorming binnen de gereformeerde wereld in Nederland tussen 1820 en 1930" (dissertatie, 1972)
  • "Sociologie in meervoud?" (1974)
  • "'Een kleine eeuw kleine luyden'. Grepen uit de geschiedenis van de ARP" (1975)
  • "Het Calvinisme als politieke beweging" (1977)
  • "Reformatorische Maatschappijkritiek; ontwikkelingen op het gebied van sociale filosofie en sociologie in de kring van het Nederlands protestantisme van de 19e eeuw tot heden" (1980) (in samenwerking met H.E.S. Woldring)
  • "De Afgescheidenen van 1834 en hun nageslacht" (1984)
  • "Tussen observatie en participatie, afscheidsbundel van eigen artikelen" (2002)
  • "Het kabinet-Heemskerk 1908-1913", (red. samen met G.J. Schutte, 2010)

literatuur/documentatie

Wim Slagter, "'Men scheidt zich ook af van geestverwanten, die willen blijven'. Dick Kuiper (1938-2024), in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2024, 153

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Amsterdam, 22 december 1970 (echtgenote overleden 21 maart 1988)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Amsterdam, 1 juli 2005

echtgeno(o)t(e)/partner

Mr. D.F.M. Twaalfhoven, Dorothea Frederika Maria (Thea)

2e echtgeno(o)t(e)/partner

Drs. J. Alkema, Jeltje

beroep echtgeno(o)t(e)/partner

  • advocaat en procureur te 's-Gravenhage, van 1963 tot 1971
  • advocaat en procureur te Amsterdam, van 1971 tot 1980
  • plaatsvervangend rechter Rechtbank te Haarlem, van 1979 en nog in 10 oktober 1983

beroep 2e echtgeno(o)t(e)/partner

docent HBO

kinderen

1 dochter en 1 zoon

vader

J. Kuiper, Jouke

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 24 januari 1908

beroep vader

vertegenwoordiger van een papiergroothandel

moeder

R.M. Verhaele, Rose Melanie

geboorteplaats en/of -datum

Goes, 10 november 1901

beroep moeder

hoofd van een kleuterschool


Bent u als journalist of wetenschapper op zoek naar statistische gegevens over personen uit het biografisch archief, bijvoorbeeld gemiddelde leeftijd, ervaring, herkomst, beroep, m/v of zittingsduur? De redactie van PDC kan deze gegevens onder voorwaarden beschikbaar stellen voor wetenschappelijk onderzoek en journalistieke publicaties. Neem voor meer informatie contact op.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.