P. (Pieter) Zandt

foto P. (Pieter) Zandt
bron: Beeldbank Nationaal Archief

Orthodox-hervormde predikant, die door zijn kenmerkende zwarte pak en conservatief-protestantse opvattingen jarenlang een opvallende figuur in de Tweede Kamer was. Pleitbezorger van een protestants, volgens bijbelse normen geregeerd Nederland. Antipapistisch. Maakte bijvoorbeeld bezwaar tegen een bankbiljet, omdat daarop een kleine afbeelding van Sint Maarten stond. Als nestor van de Kamer diverse keren waarnemend Kamervoorzitter. Raakte nooit zijn spreekangst kwijt, maar kon wel met Gronings accent scherp uit de hoek komen, bijvoorbeeld over de Indiëpolitiek. Was ook lange tijd gemeenteraadslid in Delft en lid van Provinciale Staten van Zuid-Holland.

SGP
in de periode 1925-1961: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Voornaam (roepnaam)

Pieter (Pieter)

2.

Personalia

geboorteplaats en -datum
Stedum (Gr.), 6 maart 1880

overlijdensplaats en -datum
Delft, 4 maart 1961

begraafplaats en -datum
IJsselmuiden, 9 maart 1961 (na rouwdienst in Kampen op de gemeentelijke begraafplaats van Kampen)

3.

Partij/stroming

partij(en)
SGP (Staatkundig-Gereformeerde Partij), vanaf 1922

4.

Hoofdfuncties/beroepen (4/13)

  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 september 1925 tot 4 maart 1961
  • fractievoorzitter SGP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 september 1945 tot 4 maart 1961
  • lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 20 juni 1946 tot 4 maart 1961
  • lid gemeenteraad van Delft, van 6 september 1946 tot 4 maart 1961

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Partijpolitieke functies (0/4)

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Nevenfuncties

afgeleide functies, presidia etc.
voorzitter begrotingscommissie voor Binnenlandse Zaken (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 29 september 1949 tot 15 september 1950

comités van aanbeveling, erefuncties etc.
  • erevoorzittter Hervormde Evangelisatie "Elim" te Zwolle
  • erevoorzitter Chr. kweekschool "De Driestar" te Gouda

7.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Wetenswaardigheden

algemeen (3/4)
  • Vroeg in oktober 1953 de intrekking van het bankbiljet van vijfentwintig gulden, omdat daar de figuur van Martinus van Tours (het hoofd omgeven door een stralenkrans) op stond. Zag in dit bankbiljet een bewijs voor de toenemende verroomsing van ons land.
  • Bleef ook na zijn emeritaat veelvuldig prediken
  • Op de dag van zijn begrafenis vergaderde de Tweede Kamer niet; dat was nooit eerder voorgekomen

uit de privésfeer
  • Ging altijd gekleed in een zwart pak, met grijze streepjes broek
  • Werd eind december 1929 door het classicaal bestuur van de Hervormde kerk in Den Haag berispt, omdat hij op een beledigende wijze de collecte had afgekondigd. Hij had gesproken van collega's die verraders waren van de gereformeerde zaak in de Nederlandse Hervormde kerk.
  • Zijn vader was boer

anekdotes en citaten
  • Trad als oudste lid enige malen op als waarnemend Tweede Kamervoorzitter. Toen hij in november 1950 de Tweede Kamer tijdens een debat over de wijziging van de Loterijwet waarnemend Kamervoorzitter was, noemde minister Lieftinck dat - gezien het SGP-standpunt over gokken nogal ironisch - "een lot uit de loterij".
  • Op 20 februari 1953 trok hij zich achter de gordijnen terug toen zijn fractiegenoot Van Dis per abuis tegen een motie-Van Rijckevorsel had gestemd. Hij wilde voorkomen dat de indruk ontstond dat de tweemansfractie van de SGP verdeeld was. Omdat de indiener van de motie, de KVP'er Van Rijckevorsel, vergeten was de presentielijst te tekenen, zorgde dit spel der vergissingen ervoor dat de motie niet met 39 tegen 38 stemmen werd aangenomen, maar met 39 tegen 36 stemmen werd verworpen.

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

9.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

10.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.