Ir. H. (Hein) Vos

foto Ir. H. (Hein) Vos
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Vooraanstaand sociaaldemocratisch politicus en ideoloog. Ontwierp in de jaren dertig samen met Tinbergen het Plan van de Arbeid, het alternatief van SDAP en NVV voor de bestrijding van de crisis. Werd in 1937 SDAP-Kamerlid en in 1945 minister van Handel en Nijverheid in kabinet-Schermerhorn/Drees. Kreeg echter weinig kans zijn ideeën voor socialisatie en ordening uit te voeren. Daarna minister van Verkeer in het kabinet-Beel I. In 1947 als enige minister tegenstander van gewapend ingrijpend in Indonesië. Vanaf 1948 directeur van de 'rode' verzekeringsmaatschappij en daarna senator en staatsraad. Was één van de tien begaafde kinderen uit een oorspronkelijk Drents 'rood' onderwijzersgezin. Na zijn studie elektrotechniek in Delft ontwikkelde hij zich tot een origineel macro-econoom. In zijn tijd één van de weinigen van wie bekend was dat hij homoseksueel was.

PvdA, SDAP
in de periode 1937-1972: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK, minister, lid Raad van State

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Voornaam (roepnaam)

Hendrik (Hein)

2.

Personalia

geboorteplaats en -datum
Tijnje (gem. Opsterland, Frl.), 5 juli 1903

overlijdensplaats en -datum
Wassenaar, 23 april 1972

3.

Partij/stroming

partij(en)
  • SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), tot 9 februari 1946 (reeds lid in studententijd)
  • PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946 (linkervleugel)

4.

Hoofdfuncties/beroepen (11/19)

  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1937 tot 25 juni 1945
  • minister van Handel en Nijverheid, van 25 juni 1945 tot 3 juli 1946
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 juni 1946 tot 9 juli 1946
  • minister van Verkeer, van 3 juli 1946 tot 1 maart 1947 (naam departement bij K.B. van 28 februari 1947 gewijzigd in Verkeer en Waterstaat)
  • waarnemend minister van Openbare Werken en Wederopbouw, van 15 november 1946 tot 1 maart 1947 (na het aftreden van minister Ringers)
  • minister van Verkeer en Waterstaat, van 1 maart 1947 tot 7 augustus 1948
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 27 juli 1948 tot 16 december 1948
  • directeur N.V. Centrale Arbeiders-Verzekeringsbank te 's-Gravenhage, van 1 januari 1949 tot 16 februari 1968
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 6 november 1956 tot 16 februari 1968
  • fractievoorzitter PvdA Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 15 november 1960 tot 4 maart 1968
  • lid Raad van State, van 21 februari 1968 tot 23 april 1972 (benoemd bij K.B. van 17 januari 1968)

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Partijpolitieke functies (0/15)

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Nevenfuncties (2/9)

  • voorzitter Raad van Commissarissen "Weekbladpers"
  • voorzitter Staatscommissie Premiedruk Sociale Verzekering, van maart 1967 tot februari 1970

afgeleide functies, presidia etc. (2/6)
  • lid afdeling Sociale Zaken en Volksgezondheid (Raad van State)
  • lid afdeling geschillen van bestuur (Raad van State)

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activiteiten

als parlementariër
  • Was woordvoerder economische zaken van de SDAP-Tweede Kamerfractie
  • Was financieel woordvoerder van de PvdA-Eerste Kamerfractie. Hield zich ook bezig met landbouw.

opvallend stemgedrag (0/2)

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.


als bewindspersoon (beleidsmatig) (2/5)
  • Was als minister van Verkeer (en Waterstaat) verantwoordelijk voor het naoorlogse herstel van het vervoer van goederen en personen. Vanwege roof en vernielingen tijdens de Bezetting was met name het vervoer per spoor en over de weg ernstig belemmerd. Hij stelde in 1946 de Wet Gebruik Vervoersmiddelen 1939 opnieuw in werking, waarmee de staat het gebruik van vervoersmiddelen kon reguleren. (267)
  • Diende in 1948 een wetsvoorstel tot herziening van de Wet Autovervoer Personen in over de vergunningverlening voor personenvervoer (862)

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Vaardigde in oktober 1945 een KB over winkelsluiting (Stb. F 227) uit, waardoor per 1 november 1945 gemeenten verantwoordelijk werden voor de regeling van winkeltijden. Slijterijen en tabakswinkels mochten niet meer op zondag open zijn.
  • Bracht in 1947 een wet tot stand over het bevorderen van het onderhouden van luchtdiensten door de KLM. De staatsdeelname in de KLM werd verhoogd tot f 100 miljoen. Gestreefd werd verder naar een meerderheidsaandeel van het Rijk in de NV KLM.

U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.

9.

Wetenswaardigheden

algemeen
  • Was samen met J. Tinbergen één van de belangrijkste ontwerpers van het Plan van de Arbeid uit 1935
  • Stemde in juli 1947 als enige minister tegen het besluit om militair op te treden tegen de Republiek Indonesië te beginnen (de eerste 'politionele actie'), maar legde zich wel neer bij dat besluit
  • Was in 1948 tegenstander van het militair optreden (tweede politionele actie) tegen de Republiek Indonesië en diende op het PvdA-congres een motie in waarin werd aangedrongen op herstel van de Republiek en op onderhandelingen over soevereiniteitsoverdracht. Deze motie werd aangenomen.

uit de privésfeer
  • Zijn vader was hoofdonderwijzer te Tijnje, lid van Provinciale Staten van Friesland en raadslid in Bathmen
  • Zijn moeder was onderwijzeres en gemeenteraadslid in Bathmen (Ov.)

verkiezingen
  • Werd in 1956, 1960, 1963 en 1966 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
Hans Wispel (pseudoniem als dichter)

10.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.