A.S. (Syb) Talma

foto A.S. (Syb) Talma
bron: Onze Afgevaardigden

Als minister in het kabinet-Heemskerk één van de grondleggers van de sociale wetgeving in Nederland. Sociaal voelende Friese predikant die in 1901 Troelstra versloeg in het district Tietjerksteradeel. Grote stevig gebouwde man met een jeugdig aanzien en een rustige spreektrant zonder preektoon (al vonden sommigen hem een 'langspreker'). Werd bij het totstandbrengen van zijn wetgeving vooral tegengewerkt door conservatieve geloofsgenoten in ARP en CHU. Bracht wel de Invaliditeitswet en de Ziektewet tot stand, maar deze werden pas na enkele jaren ingevoerd. Harde werker die zowel onder de zwaarte van het ambt als onder de tegenwerking bij zijn wetgevende arbeid leed. Werd na zijn ministerschap weer predikant, maar overleed al na enkele jaren.

ARP
in de periode 1901-1913: lid Tweede Kamer, minister

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Voornamen (roepnaam)

Aritius Sybrandus (Syb)

2.

Personalia

geboorteplaats en -datum
Angeren (gem. Bemmel, Gld.), 17 februari 1864

overlijdensplaats en -datum
Haarlem, 12 juli 1916

begraafplaats en -datum
Bennebroek (N.H.), 15 juli 1916

3.

Partij/stroming

partij(en)
ARP (Anti-Revolutionaire Partij)

4.

Hoofdfuncties/beroepen (5/8)

  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1901 tot 12 februari 1908 (voor het kiesdistrict Tietjerksteradeel)
  • minister van Landbouw, Nijverheid en Handel, van 12 februari 1908 tot 29 augustus 1913
  • minister van Waterstaat ad interim, van 7 januari 1909 tot 21 januari 1909 (na het overlijden van minister Bevers)
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Bennebroek (N.H.), van 19 juli 1914 tot 12 juli 1916
  • veldprediker in algemene dienst bij het leger, van 27 oktober 1914 tot 9 september 1915

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Partijpolitieke functies (0/2)

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Nevenfuncties (2/9)

  • lid Werkloosheidsraad, omstreeks 1914
  • lid commissie van uitvoering Koninklijk Nationaal Steuncomité, van 22 augustus 1914 tot 12 juli 1916

afgeleide functies, presidia etc. (2/3)
  • voorzitter Commissie van Rapporteurs begroting van Oorlog voor 1908 (Tweede Kamer der Staten-Generaal) (deze begroting werd in december 1907 door de Tweede Kamer verworpen)
  • tijdelijk secretaris van de ministerraad (kabinet-Heemskerk), januari 1909 (na het overlijden van minister Bevers)

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activiteiten

als parlementariër
  • Sprak in de Tweede Kamer over uiteenlopende zaken, waaronder arbeid (sociale wetgeving), militaire zaken, visserij en bij de behandeling van de ontwerp-Drankwet

opvallend stemgedrag (0/1)

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.


als bewindspersoon (beleidsmatig) (2/3)
  • De tegelijkertijd met de ontwerp-Bakkerswet ingediende ontwerp-Bakkersradenwet werd in februari 1911 ingetrokken, nadat gebleken was dat er geen meerderheid voor was
  • Onder druk van de Tweede Kamer moest hij de verordenende bevoegdheid van de raden van arbeid uit zijn Radenwet laten vervallen

als bewindspersoon (wetgeving) (2/11)
  • Bracht in 1913 de Ziektewet (Stb. 204) tot stand. Deze voerde een verplichte verzekering in van werknemers in loondienst tegen ziekte en ziektebehandeling. Kleine zelfstandigen konden zich vrijwillig aansluiten bij de verzekering. De premies werden zowel door werkgevers als werknemers opgebracht. De Ziektewet zou pas in 1930 worden ingevoerd.
  • Bracht in 1913 de Invaliditeits- en oudersdomswet (Stb. 205) tot stand. Deze voerde een verzekering in tegen geldelijke gevolgen van invaliditeit, ouderdom (70 jaar en ouder) en overlijden van arbeiders. Er kwam een verplichte verzekering via de Raden van Arbeid voor arbeiders in loondienst. Premiebetaling geschiedde door de werkgever door het plakken van rentezegels op een rentekaart. Er was geen waardevaste of welvaartsvaste uitkering. De (herziene) wet trad 3 december 1919 in werking.

U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.

9.

Wetenswaardigheden

algemeen
  • De behandeling van zijn Ouderdoms- en invaliditeitswet duurde van 15 mei 1912 tot 15 mei 1913.

uit de privésfeer (3/5)
  • Zijn schoonvader, J.G. van Schaardenburg, was in 1889 antirevolutionair kandidaat voor de Tweede Kamer in het district Dordrecht. Hij werd met 200 stemmen verschil verslagen door de liberaal S.M.H. van Gijn.
  • Van hem staat in Bergum een borstbeeld
  • Op de begraafplaats in Bennebroek is een grafmonument voor hem opgericht

verkiezingen
  • Versloeg in 1901 in het district Tietjerksteradeel P.J. Troelstra (sdap). Werd in 1901 in het kiesdistrict Weststellingwerf na herstemming verslagen door G.L. van der Zwaag (soc.).
  • Versloeg in 1905 H. Goeman Borgesius (ul) en P.J. Troelstra (sdap) in de eerste verkiezingsronde
  • Werd in 1905 in het district Zutphen na herstemming verslagen door H. Goeman Borgesius (ul) en in het kiesdistrict Dordrecht na herstemming door S.M.H. van Gijn (lib.). Eindigde in het district Amsterdam III als derde achter Troelstra en Eland (ul).

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
  • "De Leeuw van Patrimonium"
  • "De rode dominee"

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.