M.V.E.H.J.M. (Max) graaf de Marchant et d'Ansembourg

foto M.V.E.H.J.M. (Max) graaf de Marchant et d'Ansembourg
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Zeer Duits geöriënteerde Limburgse edelman, die sinds 1933 bij de NSB in het voorste gelid stond. Trad in 1914 als Fahnen Junker in het Duitse leger en diende daarin tot het einde van de Eerste Wereldoorlog als officier. Burgemeester in een kleine Limburgse gemeente, tot zijn NSB-lidmaatschap tot zijn ontslag leidde. Omschreef zichzelf als een antiparlementaire voorstander van de corporatistische staat, maar was voor de oorlog niettemin lid van het parlement. Liet zich daar geregeld antisemitisch uit. Was belast met de buitenlandse contacten van de NSB en tijdens de bezetting Commissaris der Provincie Limburg. In 1946 veroordeeld tot vijftien jaar gevangenisstraf wegens het helpen van de vijand in tijd van oorlog.

NSB
in de periode 1935-1941: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK, Commissaris der Provincie (NSB)

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Voornamen (roepnaam)

Maximilien Victor Eugène Hubert Joseph Marie (Max)

2.

Personalia

geboorteplaats en -datum
Gulpen, 18 januari 1894

overlijdensplaats en -datum
Heerlen, 24 januari 1975

begraafplaats en -datum
Amstenrade, 28 januari 1975

3.

Partij/stroming

partij(en)
  • RKSP (Roomsch-Katholieke Staatspartij)
  • NSB (Nationaal-Socialistische Beweging), van 15 december 1933 tot september 1944 (stamboeknummer 20.000. Nadat hij begin september 1944 met vrouw en kinderen naar Duitsland was gevlucht (kasteel Herdingen in Westfalen) royeerde Mussert hem als lid)

4.

Hoofdfuncties/beroepen (6/11)

  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 18 december 1935 tot 8 juni 1937
  • fractievoorzitter NSB Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 18 december 1935 tot 1 juni 1937
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1937 tot 1 februari 1941
  • fractievoorzitter NSB Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 juni 1937 tot 10 mei 1940
  • Commissaris der Provincie Limburg, van 1 februari 1941 tot 6 september 1944 (benoemd 5 januari 1941)
  • ambteloos

gevangenschap/internering
gevangenisstraf, van mei 1946 tot 1 juli 1954 (in 1946 tot 15 jaar veroordeeld)

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Partijpolitieke functies (0/2)

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Nevenfuncties

  • voorzitter Kamer van Koophandel voor de Zuidelijk Mijnstreek te Heerlen, van 1933 tot 1935
  • gedelegeerd commissaris Rheinische Parasinfabrieken A.G., omstreeks 1940

7.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activiteiten

als parlementariër (2/4)
  • Wilde in 1938 een motie indienen waarin het beleid van minister Patijn inzake de erkenning van de Italiaanse soevereiniteit over Abessinnië werd goedgekeurd. De motie kwam niet in behandeling, omdat deze onvoldoende werd ondersteund.
  • Vroeg op 9 mei 1940 een interpellatie aan over de internering van met name Rost van Tonningen. Een besluit over dat verzoek kon door het uitbreken van de oorlog de volgende dag niet meer worden genomen.

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.

9.

Wetenswaardigheden

algemeen (3/7)
  • In juli 1938 besloten de Staten van Limburg hem niet toe te laten als lid (in de vacature-De Bock), omdat hij, zoals de wet vereiste, de twaalf maanden ervoor geen ingezetene van Limburg was geweest
  • Werd in 1940 belast met de contacten van de NSB met de bezettingsmachten
  • Voerde als Commissaris der Provincie in 1941 in Limburg het leidersbeginsel in voor de besturen van gemeenten, waarop 44 burgemeesters ontslag namen

uit de privésfeer (3/12)
  • Door de marechaussee werd in april 1940 op zijn kasteel in Amstenrade - zonder resultaat - huiszoeking gedaan naar illegale wapens
  • Nadat de doodstraf tegen hem was geëist, veroordeelde het Bijzonder Gerechtshof te 's-Hertogenbosch hem op 13 mei 1946 tot vijftien jaar gevangenisstraf en levenslange ontzetting uit de beide kiesrechten, wegens het in tijd van oorlog opzettelijk hulp verlenen aan de vijand. Nadat wederom de doodstraf tegen hem was geëist, is dit vonnis op 9 oktober 1946 bevestigd door de Bijzondere Raad van Cassatie.
  • Werd op 1 juli 1954 na tweederde van zijn straf vrijgelaten

anekdotes en citaten
  • Hij hield veel van het uniform van de NSB dat hij bij allerlei gelegenheden droeg

verkiezingen
  • Werd in 1935 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep I: Noord-Brabant, Zeeland, Utrecht en Limburg

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.