F.W.N. Hugenholtz

Predikant van de moderne richting, die werd opgeleid in de Verenigde Staten en daar enige tijd voorganger was bij geïmmigreerde Nederlanders. Kwam in 1901 als afgevaardigde van het Fries/Drentse district Weststellingwerf in de Tweede Kamer en ontpopte zich als strijdlustige marinewoordvoerder van de SDAP. Zette zich ook in voor het reclasseringswerk. Kon prikkelend spreken, maar hield wel gedegen betogen. Speelde in 1923 een prominente rol in het debat over de omstreden Vlootwet. Na de spoorwegstaking van 1903 zat hij een maand in de gevangenis wegens opruiing.

SDAP
functie(s) in de periode 1901-1924: lid Tweede Kamer

Personalia

voornamen (roepnaam)

Frederik Willem Nicolaas

titulatuur en naam

F.W.N. Hugenholtz Frederik Willem Nicolaas

wijziging in naam en/of titulatuur

Ook wel: Hugenholtz jr.

geboorteplaats en -datum

Zierikzee, 24 juni 1868

overlijdensplaats en -datum

Utrecht, 13 mei 1924

levensbeschouwing

vrijzinnig-protestants (lid Protestantenbond)

Partij/stroming

partij(en)

SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), vanaf februari 1899

Hoofdfuncties/beroepen

predikant vrije gemeente Hillside, Muskegon (Michigan, VS), van 1891 tot augustus 1895
predikant Nederlandse Protestantenbond te Schiedam, van oktober 1895 tot februari 1899
propagandist SDAP te Voorburg, van februari 1899 tot september 1901
lid gemeenteraad van Haarlem, van 3 september 1901 tot 3 september 1907
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1901 tot 30 december 1915 (voor het kiesdistrict Weststellingwerf)
lid gemeenteraad van 's-Gravenhage, van 2 september 1913 tot 2 september 1919 (gekozen in district I)
ambtenaar der reklassering te 's-Gravenhage, vanaf 1 januari 1916
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 januari 1916 tot 13 mei 1924 (1916-1918 voor het kiesdistrict Weststellingwerf)

Partijpolitieke functies

lijsttrekkerschappen

lijstaanvoerder SDAP Tweede Kamerverkiezingen 1918 (kieskring Utrecht)
lijstaanvoerder SDAP Tweede Kamerverkiezingen 1922 (kieskring Utrecht)

Nevenfuncties

redacteur "Onze Kring", van 1898 tot 1899
inspecteur "De Centrale Arbeiders Verzekerings- en Depositobank
lid Algemeen College van Toezicht, Bijstand en Advies voor het Rijkstucht- en opvoedingswezen, vanaf 1913
lid Staatscommissie inzake het Bioscoopvraagstuk (Staatscommissie-Ledeboer), vanaf november 1918
lid Vlootcommissie, van 24 januari 1922 tot 13 mei 1924

afgeleide functies, presidia etc.

lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van januari 1919 tot maart 1919
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1922 tot juni 1922

Opleiding

primair onderwijs

lagere school te Zierikzee

voortgezet onderwijs

gymnasium te Haarlem

academische studie

studie theologie, Meadville Theological School te Meadville (Pennsylvania, VS)
studie theologie, Rijksuniversiteit Leiden (proponentsexamen 1891)
studie (radicaal der unitariërs), Harvard University te Cambridge (Massachussetts, VS), van 1891 tot 1895

Activiteiten

als parlementariër

Was marine- en justitie-woordvoerder van de SDAP-Tweede Kamerfractie. Hield zich ook bezig met visserijaangelegenheden.

Wetenswaardigheden

algemeen

Speelde in Haarlem een leidende rol bij de spoorwegstaking van 1903. Werd op 14 mei 1903 vanwege opruiing tijdens een bijeenkomst van de bond van miliciens en oud-miliciens veroordeeld tot een maand gevangenisstraf. Die straf zat hij in juli 1903 uit.
Was in 1913 voorstander van regeringsdeelname door de SDAP
Werd in 1924 na herstemmingen bij de verkiezing van een lid van de Commissie voor huishoudelijke aangelegenheden met één stem verschil verslagen door H.C. Dresselhuys

uit de privésfeer

Stamde uit een oorspronkelijk Duitse familie
Zijn vader was letterkundige en redacteur van "de Hervorming"
Hij trad in 1899 na een conflict tussen arbeiders en de bourgeoisie als predikant af en sloot zich toen aan bij de SDAP
Sinds oktober 1923 vanwege ziekte regelmatig afwezig als Tweede Kamerlid

verkiezingen

Versloeg in 1901 en 1905 J. van der Molen (arp) na herstemming. Eindigde in 1905 in het district Haarlem als derde achter jhr. F.K. van Lennep (ch) en jhr. F.W. van Styrum (o.l.)
Versloeg in 1909 H.C. Hogerzeil (arp) na herstemming
Versloeg in 1913 Ph. Kohnstamm (vdb) na herstemming
Versloeg in 1917 J.W. Kruyt (bcs)

woonplaats(en)/adres(sen)

Haarlem, tot 1886
Grand Rapids (VS), van 1886 tot 1891
Muskegon (VS), van 1891 tot augustus 1895
Schiedam, van 1 september 1895 tot 1899
Voorburg, van 1899 tot 1901
Haarlem, vanaf 1901
Zandvoort, omstreeks 1909 tot september 1910
's-Gravenhage, Valeriusstraat 102, vanaf september 1910
's-Gravenhage, Beveringkstraat 158, omstreeks 1918 tot 1920
Utrecht, Gerard Doustraat 7, vanaf juli 1920

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

Mr. Antonio, "Melchers en Hugenholtz", Parlementaire Portretten, Nieuwe Reeks LXX, De Telegraaf, 4 januari 1902
W.H. Vliegen, "Die onze kracht ontwaken deed", deel I, 440
J.J. Kalma, "Hugenholtz, Frederik Willem Nicolaas", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel IV, 95
H. Noordegraaf, "Hugenholtz, Frederik Willem Nicolaas", in: Biografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands protestantisme, deel 4, 222
Onze Afgevaardigden, 1901, 1905, 1909 en 1913
Wie is dat? 1902
Ned. Patriciaat, 1924

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands Protestantisme
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Arnhem, 6 juni 1891

echtgeno(o)t(e)/partner

M. Zeeven, Magdalena

kinderen

1 dochter en 2 zoons

vader

F.W.N. Hugenholtz, Frederik Willem Nicolaas

geboorteplaats en/of -datum

Rotterdam, 1 augustus 1839

beroep vader

predikant in Delden, Zierikzee (1867), Santpoort en te Grand Rapids (1886-1900)

moeder

H.C.F. van Gogh, Henderica Cornelia Francina

geboorteplaats en/of -datum

's-Gravenhage, 10 april 1838

beroep grootvader (vaderskant)

predikant