Mr.Dr. G. (Willem) Groen van Prinsterer

foto Mr.Dr. G. (Willem) Groen van Prinsterer
bron: Beeldbank Nationaal Archief

Belangrijk negentiende-eeuws staatsman en geschiedschrijver. Beschouwde zichzelf niet als staatsman, maar als evangeliebelijder. Formuleerde in het boek 'Ongeloof en revolutie' de antirevolutionaire staatsleer. Verzette zich zowel tegen de politiek van Willem II als tegen totstandkoming van de Grondwetsherziening in 1848. Was voorstander van een op bijbelse grondslagen bestuurd protestants Nederland. Streefde in 1850 naar een openbare gezindteschool en verliet (enige jaren) de Tweede Kamer na aanvaarding van de Lager-onderwijswet 1857. Keerde later nog enkele keren terug. Zeer erudiet en ondanks zwakke politieke basis gezaghebbend lid van de Kamer.

antirevolutionair
in de periode 1840-1865: buitengewoon lid Tweede Kamer, lid Tweede Kamer

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Voornaam (roepnaam)

Guillaume (Willem)

2.

Personalia

geboorteplaats en -datum
Voorburg, 21 augustus 1801

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 19 mei 1876

3.

Partij/stroming

stroming(en)
antirevolutionair

4.

Hoofdfuncties/beroepen (9/13)

  • verlof in verband met ziekte, van januari 1834 tot juli 1834
  • ambteloos, vanaf 1836 (wijdde zich met name aan historische studie)
  • buitengewoon lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 5 augustus 1840 tot 5 september 1840 (voor Holland)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 februari 1849 tot 20 augustus 1850 (voor het kiesdistrict Harderwijk)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 oktober 1850 tot 26 april 1853 (voor het kiesdistrict Zwolle)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 juni 1853 tot 18 september 1854 (voor het kiesdistrict Zwolle)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 24 september 1855 tot 17 september 1856 (voor het kiesdistrict 's-Gravenhage)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1856 tot 20 juli 1857 (voor het kiesdistrict Leiden)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 september 1862 tot 6 april 1865 (voor het kiesdistrict Arnhem)

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Nevenfuncties (2/10)

  • lid Staatscommissie afschaffing slavernij, vanaf 29 juli 1853
  • lid Commissie belast met het afnemen der diplomatieke examens, van 13 december 1860 tot 10 februari 1863

afgeleide functies, presidia etc. (2/5)
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1857 tot april 1857
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1863 tot februari 1864

comités van aanbeveling, erefuncties etc.
honorair lid Raad van State, vanaf 1 juli 1862

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

6.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

7.

Activiteiten

als parlementariër (2/7)
  • Diende in 1854 een initiatiefwetsvoorstel in tot opneming van de mogelijkheid tot het instellen van kroonberoep bij weigering om een bijzondere school te mogen oprichten; dit voorstel werd na verwerping van artikel 1 ingetrokken
  • Interpelleerde in 1863 minister Van der Maesen de Sombreff over de nota van de Nederlandse regering aan de gezant te Sint Petersburg betreffende de Poolse kwestie

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.

8.

Wetenswaardigheden

algemeen (3/12)
  • Richtte in 1860 de Vereeniging voor Christelijk-Nationaal Schoolonderwijs op
  • Nam in 1865 ontslag als Tweede Kamerlid vanwege zijn gezondheid
  • Zag in 1866 af van een hernieuwd Kamerlidmaatschap uit teleurstelling over de koers van het kabinet-Van Zuylen van Nijevelt

uit de privésfeer
  • Zijn moeder was zeer vermogend
  • In 2001 is in het gebouw van de Tweede Kamer een borstbeeld van hem onthuld

anekdotes en citaten
  • Toen het SGP-Tweede Kamerlid Mieras bij de behandeling van de begroting van Onderwijs in 1966 verwees naar het onderwijs-standpunt van Groen vroeg de antirevolutionaire (!) minister Diepenhorst welk standpunt werd bedoeld. Groen was volgens Diepenhorst vier keer van standpunt veranderd ten aanzien van het onderwijs.

verkiezingen (3/15)
  • Versloeg in 1866 bij de periodieke verkiezingen in het district Leiden jhr. W.Th. Gevers Deynoot (lib.). Werd in het district Dordrecht verslagen door G.A. de Raadt (lib.).
  • Werd in februari 1868 in het district Arnhem na herstemming verslagen door de liberalen W.H. Dullert en L.A.J.W. baron Sloet van de Beele
  • Werd in 1869 bij de periodieke verkiezingen in het district Dokkum verslagen door jhr. S.H.W.A. van Beyma thoe Slooten (lib.)

niet-aanvaarde politieke functies
  • griffier Staten van Holland, 1824 (geweigerd)
  • lid Tweede Kamer, augustus 1866 (was gekozen in het district Leiden)

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

9.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

10.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.