L.F. Duymaer van Twist

L.F. Duymaer van Twist
bron: Het Leven/Spaarnestad/HGvN

Vooraanstaand ARP-Tweede Kamerlid uit orthodox-gereformeerde hoek. Langstzittende Kamerlid uit de parlementaire geschiedenis (1901-1946). Vermaard omdat hij tijdens zijn lidmaatschap van luitenant opklom tot generaal en vanwege het feit dat hij het 'Leve de Koningin' aanhief op Prinsjesdag. Kwam in 1901 als afgevaardigde voor Steenwijk in de Tweede Kamer. Defensie-woordvoerder en behartiger van de belangen van de Zuiderzeevissers. Oprichter van de Bond tegen het Vloeken en van de Bijzondere Vrijwillige Landstorm, een tegen revolutionaire woelingen gerichte burgerwacht. Had als koosnaam 'Duympie'.

ARP
functie(s) in de periode 1901-1946: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Lodewijk Franciscus

titulatuur en naam

L.F. Duymaer van Twist Lodewijk Franciscus

geboorteplaats en -datum

's-Gravenhage, 9 november 1865

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 7 augustus 1961

levensbeschouwing

  • Hervormd: orthodox
  • Hervormd (lid Gereformeerde Bond tot verbreiding en verdediging der Waarheid in de Nederlandse Hervormde (Gereformeerde) Kerk), vanaf februari 1906

Partij/stroming

partij(en)

ARP (Anti-Revolutionaire Partij)

Hoofdfuncties/beroepen

  • tweede luitenant, infanteriebataljon te Leiden, van 18 november 1889 tot 1894
  • eerste luitenant, infanteriebataljon te Gouda, van 1894 tot september 1901
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1901 tot 19 juni 1905 (voor het kiesdistrict Steenwijk)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1905 tot 4 juni 1946 (in 1905-1918 voor het kiesdistrict Steenwijk)
  • lid gemeenteraad van 's-Gravenhage, van 7 september 1915 tot 3 september 1935 (in de periode 1915-1919 gekozen in district II)

officiersrangen

  • tweede luitenant der infanterie, van 18 november 1889 tot 13 juni 1894
  • eerste luitenant der infanterie, van 13 juni 1894 tot 15 juni 1905 (sinds 1901 op non-actief)
  • kapitein-titulair der infanterie b.d., van 15 juni 1905 tot 30 april 1915
  • majoor-titulair der infanterie b.d., van 30 april 1915 tot 1920
  • luitenant-kolonel-titulair der infanterie b.d., van 1920 tot 1924
  • kolonel-titulair der infanterie b.d., van 31 augustus 1924 tot 31 augustus 1926
  • generaal-majoor-titulair der infanterie b.d., van 31 augustus 1926 tot 31 augustus 1930
  • luitenant-generaal-titulair der infanterie b.d., vanaf 31 augustus 1930

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid ARP-commissie herziening programma en statuten, van oktober 1907 tot november 1916
  • secretaris A.R.-Kamerclub Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 23 september 1909 tot 28 september 1918
  • lid Centraal Comité van ARP-kiesverenigingen, vanaf april 1909 (nog in 1940)
  • penningmeester Centraal Comité van ARP-kiesverenigingen, omstreeks 1913 en nog in 1940
  • lid commissie tot herziening program en statuten ARP, omstreeks 1916
  • voorzitter ARP kiesvereniging "Nederland en Oranje II" te 's-Gravenhage, omstreeks 1926 (vele jaren)
  • vicefractievoorzitter ARP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 23 september 1937 tot 19 september 1939
  • erelid ARP, van 4 april 1946 tot 7 augustus 1961

lijsttrekkerschappen

  • lijstaanvoerder ARP Tweede Kamerverkiezingen 1929 (in de kieskringen Zwolle en Assen)

Nevenfuncties

  • lid hoofdbestuur NCOV (Nationale Christen-Officierenvereeniging), vanaf januari 1901 (medeoprichter)
  • medewerker "Christelijk Militair Blad", orgaan van de NCOV, vanaf januari 1901
  • lid Staatscommissie voor de binnenschipperij (Staatscommissie-Van Dedem), van 28 mei 1905 tot januari 1912
  • vicevoorzitter Gereformeerde Bond tot verbreiding en verdediging der Waarheid in de Nederlandse Hervormde (Gereformeerde) Kerk, vanaf 1906
  • lid Legercommissie, vanaf 1 januari 1911 (nog in 1937)
  • voozitter Vereeniging tot bevordering van de belangen der Zuiderzeevisscherij (vanaf 1914 Zuiderzee-Visschersbond), omstreeks 1913 (nog in 1916)
  • lid Raad van Beheer Homepatisch Ziekenhuis te Utrecht, omstreeks 1913
  • lid hoofdbestuur Vereniging tot bevordering van homeopathie in Nederland
  • voorzitter Nederlandsche Protestantsch-Christelijke Visschersbond
  • lid Zuiderzeeraad, vanaf 31 maart 1919 (nog in 1938)
  • voorzitter BVL (Bijzondere Vrijwillige Landstorm), van mei 1919 tot 1946 (oprichter)
  • lid Staatscommissie inzake mond- en klauwzeer (Staatscommissie-Zaaijer), van mei 1919 tot januari 1922
  • lid Staatscommissie inzake de visserij-inspectie (Staatscommissie-De Gijselaar), vanaf mei 1919
  • voorzitter NCOV (Nationale Christen-Officierenvereeniging), van 1921 tot 1950
  • voorzitter NPCSB (Nederlandsche Protestants Christelijke Schippersbond), van 26 januari 1924 tot 16 januari 1935 (trad met het bestuur af na afwijzing van een voorgedragen kandidaat-bestuurder)
  • lid Commissie tot uitvoering van de Zuiderzeesteunwet
  • lid (later voorzitter) Nationale Landstormcommissie
  • lid Raad van Toezicht Vereeniging voor Luchtbescherming, vanaf januari 1937
  • lid bestuur Vereeniging voor onderwijs aan schipperskinderen

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter Commissie voor de Verzoekschriften (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1909 tot september 1910
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1916 tot november 1916
  • voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk VIII (Oorlog), (Tweede Kamer der Staten-Generaal) (voor 1921 t/m 1928)
  • voorzitter Commissie van Rapporteurs voor de ontwerp-Dienstplichtwet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1921 tot december 1921
  • voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk VIII (Oorlog), (Tweede Kamer der Staten-Generaal) (voor 1929 t/m 1940)
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juni 1937 tot september 1937
  • voorzitter begrotingscommissie voor Oorlog en Marine (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 12 december 1945 tot 3 juni 1946

comités van aanbeveling, erefuncties etc.

erevoorzitter Nationaal Christen-Officierenvereeniging, vanaf 1950

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • vijfjarige h.b.s. te 's-Gravenhage, tot 1883 (einddiploma)

cursussen

  • officiersopleiding, Hoofdcursus te Kampen, van september 1887 tot 1889
  • aspirant-onderofficier vierde regiment infanterie te Leiden, van 1883 tot september 1887

Activiteiten

als parlementariër

  • Hield zich in de Kamer vooral bezig met militaire onderwerpen en zaken betreffende de visserij. Sprak over over binnenvaart-aangelegenheden en volksgezondheid.
  • Een door hem in december 1910 ingediende (en aangenomen) motie, waarin werd gevraagd om niet alleen de officierstraktementen maar ook de pensioenen te verhogen, was voor minister Cool reden om ontslag te nemen
  • Mede op zijn voorstel kwam er in 1918 een regeling voor steun aan vissers die werden getroffen door de afsluiting van de Zuiderzee
  • Interpelleerde op 5 november 1918 de ministers Ruijs de Beerenbrouck en Alting von Geusau over het militaire beleid (de interpellatie werd gecombineerd met die van Troelstra, K. ter Laan en Kruyt over het zelfde onderwerp).
  • Onttrok zich in 1925 aan de stemming over het amendement-Kersten over de afschaffing van het gezantschap bij de Paus; de rest van de ARP-fractie (m.u.v. Visscher) stemde tegen
  • Onttrok zich in 1926 samen met zijn fractiegenoot Visscher aan de stemming over het (nieuwe) begrotingsartikel over gelden voor het gezantschap bij de Paus. Ook Scheurer was afwezig. De verwerping van het artikel met 48 tegen 41 stemmen maakte een einde aan dat gezantschap.

opvallend stemgedrag

  • Stemde in 1909 vóór een motie-Aalberse waarin om een 10-urige werkdag werd gevraagd
  • Behoorde in 1919 tot de zes leden van zijn fractie die tegen de begroting van Marine van ARP-minister Bijleveld stemden. Verwerping van de begroting leidde tot het aftreden van de minister.
  • Stemde in 1921 als enige van zijn fractie tegen artikel 7 van de ontwerp-Wet op de grondbelasting. De verwerping van dit artikel was voor minister De Vries reden schorsing van de behandeling te vragen.
  • Behoorde in 1922 tot de minderheid van zijn fractie die bij de tweede lezing van grondwetsherziening tegen hoofdstuk III (Staten-Generaal) stemde.
  • Behoorde in 1925 tot de drie leden van zijn fractie die tegen het initiatiefwetsvoorstel-Westerman over Franse les in het lager onderwijs stemden
  • Stemde in 1925 als enige van zijn fractie tegen een wijziging van de Zuiderzeewet (voorzieningen in het belang van de landsverdediging). Hij was verbolgen dat er wel geld voor defensiewerken was, maar geen geld voor een betere schadeloosstelling van de Zuiderzeevissers.
  • In 1925 stemden hij en Visscher als enigen van hun fractie tegen de ontwerp-Zuiderzeesteunwet
  • Behoorde in 1928 tot de vijf leden van zijn fractie die tegen een wijziging van de Wet op de Indische Staatsregeling stemden, waardoor er een gelijk aantal inheemse en Europese leden kwam in de Volksraad
  • Stemde in 1933 als enige van zijn fractie tegen een wetsvoorstel over naasting van de spoorwegen Utrecht-Zwolle, Zwolle-Kampen en Den Dolder-Baarn
  • Behoorde in 1939 tot de zes leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel Vaststellen nieuwe bepalingen betreffende de inenting tegen pokken stemden

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Werd in 1905 bijna verslagen door de liberaal J.H. Tromp Meesters (29 stemmen verschil). Omdat de uitslag van Staphort de doorslag in zijn voordeel zou hebben gegeven, werd hij ook wel eens de "afgevaardigde van Staphorst" genoemd
  • Behoorde in 1918 in zijn fractie tot de minderheid die zich tegen de komst van het kabinet-Ruijs de Beerenbrouck keerde
  • Was in de jaren 1921-1939 en in 1945 degene die na afloop van de Troonrede het "Lang leve de Koningin" aanhief
  • Na een conflict werd in 1935 de Prot.Chr. Schippersbond "Duymaer van Twist" opgericht
  • Oprichter van de Bond tegen het Vloeken
  • Pleitbezorger van de homeopatie
  • Werd op 19 september 1961 herdacht in de Tweede Kamer. Namens het kabinet sprak daarbij minister-president De Quay.

uit de privésfeer

  • Was in 1914-1919 medeorganisator van het Tweede Sociaal Congres
  • Raakte in mei 1920 gewond bij een auto-ongeluk in Overveen

anekdotes en citaten

  • Onder zijn leiding hief de rechterzijde op 11 juli 1919 het Wilhelmus aan, nadat de sociaaldemocraten na aanvaarding van de Arbeidswet van Aalberse, waarmee onder meer de acht-urige werkdag werd ingevoerd, de 'Achturenmars' hadden gezongen.
  • Vanwege zijn stentorstem noemde men hem ook wel de trombone van Steenwijk

verkiezingen

  • Werd in 1897 in het district Gouda na herstemming verslagen door C.J.E. graaf van Bylandt (lib.)
  • Versloeg in 1901 in het district Steenwijk J. Meesters (o.l.)
  • Versloeg in 1905 J.H. Tromp Meesters (lib.)
  • Versloeg in 1909 J. van Gilse (lib.)
  • Versloeg in 1913 E. van Ketwich Verschuur (lib.)
  • Werd in 1917 bij enkelvoudige kandidaatstelling gekozen

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen

  • "Duympie" (koosnaam in de volksmond)
  • "de Generaal"

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Gouda, tot juli 1903
  • 's-Gravenhage, Raamweg 7, vanaf juli 1903
  • 's-Gravenhage, Kanaalweg 11, omstreeks 1910 (woonde naast Dr. Kuyper)
  • 's-Gravenhage, Dr. Kuyperstraat 11, omstreeks 1923 (nog in 1927)
  • 's-Gravenhage, Raamweg 7, omstreeks 1929 tot 7 augustus 1961

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1926
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 9 november 1935 (t.g.v. 70ste verjaardag)

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • C.K. Elout, "De Heeren in Den Haag" (2e reeks, 1909), p.7
  • D. Hans, "Duympie", in: "Parlementsfilm" (z.j.)
  • J.W. van Frankenhuyzen, "L.F. Duymaer van Twist: De levensgang van een goed vaderlander; 1865-9 november - 1935" (Amsterdam, 1935)
  • J.A. de Wilde en C. Smeenk, "Het volk ten baat. De geschiedenis van de AR Partij", 347-348
  • "Duymaer van Twist: een stijdbaar Calvinist", Trouw, 7 augustus 1961
  • W. Slagter, "Duymaer van Twist, Lodewijk Franciscus (1865-1961)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 150
  • Ned. Patriciaat, 1912

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia

archief-Duymaer van Twist, Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Gouda, 24 juli 1903

echtgeno(o)t(e)/partner

N. Dortland, Neeltje

kinderen

kinderloos

vader

W.L.F. Duymaer van Twist, Willem Lodewijk Franciscus

geboorteplaats en/of -datum

's-Gravenhage, 22 april 1837

beroep vader

apotheker

moeder

M.H. Hermanie, Maria Hendrika

geboorteplaats en/of -datum

's-Gravenhage, 3 mei 1837

broers en zusters

2 broers en 2 zussen

beroep grootvader (vaderskant)

apotheker