Mr. B. (Betsy) Bakker-Nort

Vrijzinnig-democratische feministe en politica. Na de vroege dood van haar vader door haar moeder opgevoed in een gezin met alleen vrouwen. Werd al snel actief in de vrouwenbeweging en richtte in Groningen een afdeling van de vereniging voor vrouwenkiesrecht op. Was advocaat in Groningen en kwam in 1922 in de Tweede Kamer (feitelijk als 'opvolgster' van de in 1918 niet gekozen Aletta Jacobs). Zette zich daar in voor gelijke rechten voor vrouwen en trachtte onder meer (tevergeefs) via een initiatiefwetsvoorstel de belemmeringen voor vrouwen op te heffen om notaris te worden. Toegewijd Kamerlid met een scherp verstand. Overleefde het concentratiekamp.

VDB
functie(s) in de periode 1922-1945: lid Tweede Kamer

Personalia

voornamen (roepnaam)

Bertha (Betsy)

titulatuur en naam

Mr. B. Bakker-Nort Bertha (Betsy)

wijziging in naam en/of titulatuur

B. Nort, van 8 mei 1874 tot 23 maart 1904
Mr. B. Bakker-Nort, vanaf 23 maart 1904

geboorteplaats en -datum

Groningen, 8 mei 1874

overlijdensplaats en -datum

Utrecht, 23 mei 1946

levensbeschouwing

Israëlitisch (Nederlands-Israëlitisch): opgevoed
geen godsdienst (nam bewust afstand van haar joodse opvoeding: ze was geen lid van joodse vrouwenclubs of verenigingen, zoals haar zusters)

niet-kerkelijke levensbeschouwing

feministe (zie voor een overzicht van haar activiteiten in vrouwenbewegingen)

Partij/stroming

partij(en)

VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond)

Hoofdfuncties/beroepen

advocaat en procureur te Groningen, van 1914 tot 1930
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 juli 1922 tot 6 januari 1942
advocaat en procureur te 's-Gravenhage, vanaf 1930

gevangenschap/internering

geïnterneerd doorgangskamp te Westerbork, van december 1942 tot februari 1943
geïnterneerd te Barneveld, van februari 1943 tot april 1944
geïnterneerd doorgangskamp te Westerbork, van april 1944 tot 4 september 1944
geïnterneerd concentratiekamp te Theresienstadt, van september 1944 tot mei 1945

Partijpolitieke functies

overzicht

lid bestuur VDB, van 1918 tot 1922
fractiesecretaris VDB Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 juli 1922 tot april 1933
fractiesecretaris VDB Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 juni 1933 tot september 1933

Nevenfuncties

voorzitter Centraal Comité tot organiseren van de Vrouwen-Vredesgang
voorzitter Arbeidsbureau voor Vrouwen in de Mobilisatietijd (tijdens de Eerste Wereldoorlog)
vicevoorzitter redactie maandblad "Vrouw en Gemeenschap"
voorzitter comité voor een gemeenschappelijke actie tot herziening onzer huwelijkswetgeving, vanaf 1926
vicevoorzitter Nederlandse Vereniging voor Vrouwenbelangen en Gelijk Staatsburgerschap, van 1930 tot 1938
lid dagelijks bestuur Nederlandse Vereeniging voor Volkscredietwezen en Woekerbestrijding, omstreeks 1937
beëdigd vertaalster Noors, Zweeds en Deens
lid internationale juristencommissie die de brand in de Duitse Rijksdag onderzocht, van 1933 tot 1934

afgeleide functies, presidia etc.

lid vaste commissie voor Privaat- en Strafrecht (Tweede Kamer der Staten-Generaal)

Opleiding

academische studie

rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Groningen, van september 1908 tot 25 juni 1914

Activiteiten

als parlementariër

Sprak in de Tweede Kamer onder meer over justitiële onderwerpen, binnenlandse zaken, financien, PTT-aangelegenheden, onderwijs, volksgezondheid en sociale zekerheid
Een initiatiefwetsvoorstel van haar hand over het zogenaamde zusterpensioen (pensioen voor bij broer inwonende ongehuwde zuster) werd in 1923 door de Eerste Kamer verworpen
Diende in 1931 namens haar fractie een initiatiefwetsvoorstel om belemmeringen voor de benoembaarheid van vrouwen tot notaris weg te nemen. Het voorstel werd in 1937 ingetrokken.
Interpelleerde in 1934 minister Marchant over de subsidie voor 1934 ten behoeve van het Lorentz-Lyceum te Eindhoven

Wetenswaardigheden

algemeen

Nam in 1942 op eigen verzoek ontslag als Tweede Kamerlid

uit de privésfeer

Het geslacht Nort behoorde tot de (kleine) koopliedenstand in Amsterdam (sinds 1800).
De familie was niet vermogend. Haar ouders hadden gemiddeld twee dienstmeisjes
Behoorde tot de groep 'Barneveldse joden' die in 1944 alsnog van Westerbork naar Theresienstadt werd getransporteerd

woonplaats(en)/adres(sen)

Groningen, tot 1930
's-Gravenhage, Herengracht 7, omstreeks 1929
's-Gravenhage, Ruychrocklaan 98, omstreeks 1930 (nog in 1937)
's-Gravenhage, Van der Aastraat 12, omstreeks 1938
Utrecht, vanaf 1946

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1930

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid Vereniging voor Vrouwenkiesrecht, vanaf 1895
lid Consultatief Comité voor vrouwen van de Volkenbond inzake de nationaliteit der gehuwde vrouw

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Schets van de rechtspositie der getrouwde vrouw in Duitschland, Frankrijk, Zwitserland, Engeland en Nederland" (dissertatie, 1914)
artikelen in "vrouw en gemeenschap"
"Praeadvies voor de Nationale Vrouwenraad" (1931)

literatuur/documentatie

M. Braun, "Nort, Bertha (1874-1946)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel V, 370
L.P. Kruyt, scriptie Staatkundig-Historische Studiën RU Leiden

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia

Persdocumentatie en ingevuld vragenformulier, Archief voor de Vrouwenbeweging te Amsterdam

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Groningen, 23 maart 1904 (echtgenoot overleden 8 september 1939)

echtgeno(o)t(e)/partner

G.P. Bakker, Gerrit Pieter

kinderen

kinderloos

vader

J.I. Nort, Joseph Isaäc

geboorteplaats en/of -datum

Groningen, 20 september 1826

beroep vader

koopman in manufacturen.

moeder

W. van der Wijk, Wilhelmina (derde echtgenote van J.I. Nort)

geboorteplaats en/of -datum

Assen, 23 maart 1837

broers en zusters

3 zussen (zelf de jongste)

beroep grootvader (vaderskant)

manufacturen-handelaar in Groningen