Mr. B.M. Bahlmann

Belangrijk exponent van de conservatieve vleugel van de katholieken en voornaamste katholieke tegenstander van Schaepman. Kwam uit een familie van textielhandelaren. In de Tweede Kamer hield hij zich vooral bezig met financiën en economische zaken en kwam hij op voor de belangen van de industrie (handelsbescherming). Speelde als president-commissaris een belangrijke rol bij dagblad De Maasbode. Stierf in de vergaderzaal van de Tweede Kamer toen hij fel ageerde tegen het voorstel om de mogelijkheid van plaatsvervanging (remplacering) bij het leger af te schaffen. Hoewel hij de naam gaf aan de club van conservatieve katholieken was hij in veel opzichten een zelfstandig opererend Kamerlid.

Rooms-Katholieken, Bahlmanniaan ('Centrum')
functie(s) in de periode 1880-1898: lid Tweede Kamer

Personalia

voornamen (roepnaam)

Bernardus Marie

titulatuur en naam

Mr. B.M. Bahlmann Bernardus Marie

geboorteplaats en -datum

Groesbeek, 20 augustus 1848

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 13 mei 1898

begraafplaats en -datum

Nijmegen, 18 mei 1898

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Partij/stroming

stroming(en)

R.K. (Rooms-Katholieken) (conservatief)

Hoofdfuncties/beroepen

handelaar in de manufacturen te Manchester, van 1867 tot 1872
handelaar in de manufacturen te Nijmegen, van 1867 tot 1872
advocaat en procureur te Rotterdam, van 1878 tot 1882
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 december 1880 tot 11 oktober 1884 (voor het kiesdistrict Tilburg)
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 november 1884 tot 18 mei 1886 (voor het kiesdistrict Tilburg)
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 juli 1886 tot 17 augustus 1887 (voor het kiesdistrict Tilburg)
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888 (voor het kiesdistrict Tilburg)
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 1888 tot 20 maart 1894 (voor het kiesdistrict Tilburg)
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 mei 1894 tot 13 mei 1898 (voor het kiesdistrict Tilburg)

Partijpolitieke functies

overzicht

lid commissie vaststellen staatkundig program (Katholieken), van oktober 1896 tot november 1896
voorzitter Katholieke Kiesvereeniging "De Grondwet" te Rotterdam
voorzitter Noord-Zuidhollandse Bond van Roomsch-Katholieke kiesverenigingen, vanaf november 1887 (tegenhanger van de Algemene Bond van Dr. Schaepman)
ondervoorzitter R.K.-Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 29 november 1893 tot 13 mei 1898

Nevenfuncties

voorzitter Raad van Commissarissen N.V. "De Courant 'De Maasbode'" te Rotterdam, van juni 1887 tot 1891
lid bestuur Nederlandsche Vereeniging voor evenredige Vertegenwoordiging, van april 1898 tot mei 1898

afgeleide functies, presidia etc.

lid parlementaire enquêtecommissie naar de toestand in fabrieken en werkplaatsen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1886 tot augustus 1887
voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk X (Koloniën) 1890 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1893 tot september 1893
lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1897 tot mei 1898

Opleiding

voortgezet onderwijs

gymnasium te Munster, van 1863 tot 1867

academische studie

Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op stellingen), Hogeschool te Leiden, van 20 juni 1872 tot 28 februari 1878 (cum laude)

Activiteiten

als parlementariër

Sprak in de Tweede Kamer over verschillende zaken, waaronder Indische aangelegenheden, buitenlandse zaken, justitie, accijnzen, nijverheid, arbeid en waterstaat
Stemde in 1883 vóór de conclusie van een commissie van rapporteurs, waarin een de handelwijze van het Indische Gouvernement bij het afsluiten van een contract met de Bilitonmaatschappij werd veroordeeld. Aanneming van deze conclusie was voor minister De Brauw reden om af te treden.
Interpelleerde in 1884 minister Heemskerk over de werkloosheid
Diende in 1889 een initiatiefwetsvoorstel in over verlaging van de accijns en invoerrechten van zout. Dit voorstel werd in 1892 ingetrokken.
Diende in 1889 een initiatiefwetsvoorstel in over een voorziening in de kwijnende toestand van de landbouw; dit voorstel werd eveneens in 1892 ingetrokken.
Diende in 1896 een initiatiefwetsvoorstel in tot Wijziging van de Wet op de schutterijen uit 1827; dit voorstel verviel in mei 1898 door zijn overlijden.

opvallend stemgedrag

Behoorde in 1883 tot de 12 leden die vóór een (verworpen) ordevoorstel stemden om aan te vangen met de behandeling van een wetsvoorstel over kiesrechtuitbreiding. Verwerping van het voorstel was (mede) reden voor de ontslagaanvrage van het kabinet-Van Lynden van Sandenburg.
Was in 1887 één van de drie katholieken die tegen de additionele artikelen van de Grondwet stemden. Stemde ook tegen de meeste overige herzieningsvoorstellen.
In 1888 stemden hij en A. van Dedem als enigen van de rechterzijde tegen het wetsvoorstel tot verlenging en wijziging van het octrooi van de Nederlandsche Bank
Stemde in 1890 als enige van 'rechts' tegen het wetsvoorstel tot bekrachtiging van overeenkomsten met de Nederlandsche Rhijnspoorwegmaatschappij, de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen en de Hollandsche IJzeren Spoorwegmaatschappij
Behoorde in 1893 tot de vier katholieken die vóór het wetsontwerp-Belasting op bedrijfs- en andere inkomsten stemden
Behoorde in 1896 tot de katholieke anti-Takkianen die tegen de ontwerp-Kieswet van Van Houten stemden

Wetenswaardigheden

algemeen

In 1870 medeoprichter van het katholieke dagblad "De Maasbode"
Kreeg in 1880 bij de kandidaatstelling de voorkeur boven de Tilburgers J.F. Jansen (burgemeester van Tilburg) en J.H.A. Diepen.
Ondertekende voor de verkiezingen van 1891 met 13 andere conservatief-katholieke Tweede Kamerleden een manifest waarin onder meer stelling werd genomen tegen het verbond met de antirevolutionairen en werd gepleit voor lagere defensielasten. Verder werd aangedrongen op herstel van het gezantschap bij de paus.
Toen hij het woord voerde over het wetsvoorstel inzake het afschaffen van het stelsel van plaatsvervanging bij de militie - waar hij was fel tegen was - werd hij door een beroerte getroffen, ten gevolge waarvan hij korte tijd later overleed. Nadat hij onwel was geworden, werd de vergadering verdaagd, en ontving hij van zijn medelid Mgr. Everts de absolutie. Deze bad samen met Mgr. Schaepman de gebeden der stervenden.

uit de privésfeer

Werd geboren op het buitengoed "Gelderse Hof"
Hij verloor al op jonge leeftijd zijn moeder
Zijn broer was financier en contactpersoon tussen de Nederlandse en Duitse socialistische beweging
Zijn zus was gehuwd met een broer van Ch.A.H. Barge, Tweede en Eerste Kamerlid
Aan zijn graf sprak Schaepman, die in politiek opzicht zijn tegenstander was geweest

verkiezingen

Versloeg in 1880 bij een tussentijdse verkiezing in het district Tilburg na herstemming J.H.A. Diepen. Werd in de jaren 1881-1888 steeds met grote meerderheid of zonder tegenkandidaten gekozen. Was in 1886, 1887 en 1888 ook kandidaat in het district Rotterdam.
Werd in 1888 en 1891 zonder tegenkandidaten gekozen. Werd in 1888 in het district Elst na herstemming met zes stemmen verschil verslagen door G.W. baron van Dedem (arp).
Versloeg in 1894 H.J.A.M. Schaepman (r.k.-Takkiaan)
Versloeg in 1897 A.H.A. Arts (rk)

woonplaats(en)/adres(sen)

Nijmegen, omstreeks 1867 (nog in 1891)

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 augustus 1894

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

N. Cramer, "Wandelingen door de Handelingen"
"De Tijd", 16 mei 1898
Onze Afgevaardigden, 1897

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

ongehuwd

vader

B.J.J.F. Bahlmann, Bernardus Johannes Josephus Franciscus

geboorteplaats en/of -datum

Dinklage (Duitsland), 12 september 1800

beroep vader

textielfabrikant en -handelaar

moeder

M.A.E. Biederlack, Maria Agnes Elisabeth

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 2 december 1811

familierelaties

Oom van B.Th.C. Straeter, Eerste Kamerlid
Aangetrouwde oom van R.J.A. Diepen, Eerste Kamerlid