Kunt u zich nog even voorstellen?

'Geen curriculum vitae beschikbaar' of een ontbrekende pagina 'Onderwijs en loopbaan'. Het komt veel voor bij (Nederlandse) leden van het Europees Parlement en Tweede Kamerleden. Van de Kamerleden die onlangs vacatures vervulden na het aantreden van het kabinet-Jetten ontbreken op de Tweede Kamersite zelfs nog vrijwel alle gegevens. Wat is dat toch, die laksheid bij het jezelf introduceren?

 

Nederlandse leden van het Europees Parlement en Tweede Kamerleden zijn onze vertegenwoordigers. De kiezers vertrouwen hen toe belangrijke besluiten te nemen over beleid en wetgeving. Zij krijgen een kiezersmandaat. Voordat zij verkozen kunnen worden, moeten zij als regel een kandidaatstellingsprocedure doorlopen. Ongetwijfeld dienen kandidaten dan een curriculum vitae in, zoals iedereen die solliciteert dat zal doen. Maar feitelijk solliciteren kandidaten twee keer. Ook de kiezers spelen een rol. Alle kiezers, want Kamerleden vertegenwoordigen de gehele bevolking.

 

De pijnlijke affaire-Van Berkel liet zien dat het correct en helder ter beschikking stellen van gegevens niet alleen logisch, maar ook verstandig is. Wie meent capaciteiten heeft om volksvertegenwoordiger te worden, heeft niets te vrezen; een 'papiertje' is niet vereist. Er zijn talrijke voorbeelden van afgevaardigden die 'diplomaloos' door het politieke leven gingen.¹⁾ Uiteraard is er recht op privacy en hoeft niet 'alles' bekend te worden van kandidaten of (zelfs) gekozenen. Opleiding, loopbaan, nevenfuncties en -activiteiten zijn echter relevant. Voor de hand liggend is ook dat geboortedatum en -plaats bekend zijn. (Niettemin weigert een PVV-Europarlementariër dat laatste bekend te maken).

 

Inmiddels zullen velen wijzen naar hun LinkedIn-pagina. Bij de kwestie-Van Berkel bleek evenwel dat ook die gegevens geen helderheid bieden, net zomin als een soms in interviews gedane melding 'studeerde [bv. rechten/economie] in ....'. Was het lange tijd volkomen vanzelfsprekend dat wie zoiets vermeldde, geacht werd de studie te hebben voltooid (tenzij anders was aangegeven). Inmiddels lijkt 'studeerde' soms de betekenis te hebben van 'ik studeerde enige jaren', zonder dat kan worden geconcludeerd dat de studie werd afgerond.

 

Het voeren van een titel (en dat onterecht doen, is overigens strafbaar) helpt uiteraard. Maar volkomen duidelijkheid lijkt ook dat niet meer op te leveren. Enigszins exemplarisch is dat bij Dilan Yesilgöz, noch bij haar formele benoeming tot minister in 2021, noch bij haar ontslag in 2023, een academische titel werd vermeld, terwijl dat bij de overige benoemden respectievelijk ontslagenen wel het geval was. Iets overeenkomstig is het geval op de pagina's over de bewindspersonen op rijksoverheid.nl. Bij Boswijk staat 'ing.', bij Yesilgöz staat geen titel. Toch zou zij zijn afgestudeerd.

 

Vraag is natuurlijk: waarom politici deze onduidelijkheid laten bestaan? Als kandidaten bij hun partij toch al een c.v. inleveren, wat is er dan op tegen die te openbaren, met diploma's als bijlagen? Kiezers hebben er recht op te weten wie hun vertegenwoordigers zijn en Europees Parlement en Tweede Kamer hebben niet voor niets persoonlijke pagina's, die een rubriek 'curriculum vitae' respectievelijk 'opleiding en loopbaan' kennen. Het is meer dan merkwaardig dat gekozenen niet de moeite nemen die te 'vullen'. Ergerlijk is bovendien dat wie probeert te achterhalen hoe het wel zit met bijvoorbeeld een opleiding (en dan op het verkeerde been blijkt te zijn gezet), het verwijt kan krijgen onzorgvuldig te zijn geweest.²⁾

 

In 1868 verscheen in de Eerste Kamer een nieuw aangetreden minister (Van Lilaar) om het woord te voeren. Toen hij wilde gaan spreken, zei Kamervoorzitter Philipse: 'Oh, is u de minister van Justitie? Dan is nu het woord aan de minister van Justitie'. Hij had zich niet eerst voorgesteld! Inmiddels kunnen vele kiezers zich afvragen wie toch al die lieden zijn, die menen dat zij ons in Brussel/Straatsburg of Den Haag mogen vertegenwoordigen. Het is tamelijk absurd dat zij zich niet eerst even 'voorstellen'.