PvdA
functie(s) in de periode 1973-1978: lid Eerste Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Wilhelm (Willi)
titulatuur en naam
W. Kweksilber Wilhelm (Willi)
geboorteplaats en -datum
Keulen (Duitsland), 13 maart 1912
overlijdensplaats en -datum
Amsterdam, 7 september 1988
levensbeschouwing
Israëlitisch (opgevoed)
Partij/stroming
partij(en)
- PvdA (Partij van de Arbeid), van 1945 tot 1947 (bedankte uit protest tegen politionele actie)
- PvdA (Partij van de Arbeid) (weer lid sinds jaren'50; linkervleugel)
Hoofdfuncties/beroepen
- verzorgde literatuur- en filmbesprekingen voor de West-Deutsche Rundfunk
- medewerker Rheinische Zeitung
- sociaal-cultureel werker
- medewerker dagblad "Het Volk" (na 1933)
- boekrecensent De Toorts, orgaan van het Instituut voor Arbeidersontwikkeling
- medewerker VARA-radio (literatuurbesprekingen)
- privédocent Duits (na mei 1940)
- medewerker afdeling Expositur, Joodsche Raad, van februari 1942 tot 1944
- ambtenaar Gemeentelijke Sociale Dienst te Amsterdam, van 1945 tot 1946
- hoofd culturele afdeling, Gemeentelijke Sociale Dienst te Amsterdam, van 1946 tot 1 april 1977
- directeur Vormingscentrum te Amsterdam, van 1947 tot 1949 (part-time)
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 10 juli 1973 tot 18 september 1978
Nevenfuncties
- medewerker film en literatuur radio Keulen (voor 1933)
- medewerker kunst en literatuur VARA-radio (voor 1940)
- voorzitter Stichting "J'Accuse", van 1946 tot 1979
- lid redactie tijdschrift "De Vlam"
- publicist "Vrij Nederland" (onder pseudoniem H. Wielek)
- medewerker dagblad "Het Parool"
- medewerker weekblad "De Nieuwe Linie"
- medewerker "Kroniek van Kunst en Kultuur"
- medewerker tijdschrift "Tijd en Taak"
- medewerker en lid redactie "Film Forum"
- medewerker en lid redactie "Critisch Film Forum"
- lid bestuur PEN-centrum, omstreeks 1978
Opleiding
voortgezet onderwijs
- Joods Gymnasium te Keulen
- Openbaar "Friedrich-Wilhelm Gymnasium" te Keulen, omstreeks 1929 tot 1930
Activiteiten
als parlementariër
- Was woordvoerder culturele zaken van de PvdA-Eerste Kamerfractie
Wetenswaardigheden
algemeen
- Stond op een onverkiesbare plaats; kwam tussentijds in de Eerste Kamer nadat anderen hadden bedankt
uit de privésfeer
- Uit joodse statenlozen ouders geboren, van Pools-Russiche afkomst
- Ontkwam in april 1933 ternauwernood aan arrestatie door de Nazi's
- Werd in mei 1933 door een sociaaldemocratische politieagent over de grens geholpen en kwam via Limburg naar Amsterdam
- Was actief bij de verzetsgroep van de joodse schouwburg
- Reed in 1943 vrijwillige mee met het transport van zijn familie naar Westerbork; werd naar huis gestuurd omdat zijn vrouw niet-joods was. Na zijn terugkeer in Amsterdam dook hij onder.
- Zijn vader en moeder werden vermoord in Sobibor; zijn jongste zus in Auschwitz
- Tot Nederlander genaturaliseerd bij wet van 1 januari 1948
- Oprichter van de Stichting "J'Accuse", een stichting die waarschuwt tegen het fascisme
verkiezingen
- In 1974 kandidaat in Groep III: Noord-Holland en Friesland
pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
- Heinz Wielek, van 1935 tot 1945 (pseudoniem)
- H. Wielek, vanaf 1945 (pseudoniem)
woonplaats(en)/adres(sen)
- Keulen (Duitsland), tot 1933
- Amsterdam, vanaf 2 november 1933
- Amsterdam, Hemonylaan 12/III, van 17 augustus 1936 tot 30 december 1940
- Amsterdam, Biesboschstraat 14/I, 5/I, van 30 december 1940 tot 11 augustus 1945
- Amsterdam, Kramatweg 13, van 11 augustus 1945 tot 3 augustus 1946
- Amsterdam, Weerhuizenplein 12/I, van 3 augustus 1946 tot 21 september 1951
- Amsterdam, Apollolaan 45/II, van 21 september 1951 tot 7 maart 1952
- Amsterdam, woonark 'Ruth' a/d/ Nicolaas Witsenkade, van 7 maart 1952 tot 28 februari 1969
- Amsterdam, Singel 214, vanaf 28 februari 1969
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid Sozialistische Arbeiter-Jugend, vanaf 1927
- lid Allgemeine Deutsche Gewerkschaftsbund, vanaf 1930
- lid groep rondom sociaal-democratische 'Exil-blad' Freie Presse
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "De oorlog die Hitler won" (onder pseudoniem H. Wielek, 1947)
- "De stem van Europa" (onder pseudoniem H. Wielek, 1947)
literatuur/documentatie
- A.J.C.M. Gabriëls, "Kweksilber, Wilhelm (1912-1988)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel V, 295
- Trouw, 13 september 1988
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
- gehuwd te Amsterdam, 28 augustus 1937 (huwelijk ontbonden 7 september 1951)
- gehuwd (tweede huwelijk) te Amsterdam, 7 maart 1952
echtgeno(o)t(e)/partner
J. de la Court, Johanna
2e echtgeno(o)t(e)/partner
W. Berg, Willy
beroep 2e echtgeno(o)t(e)/partner
journaliste "De Waarheid"
kinderen
1 zoon en 1 dochter (uit eerste huwelijk)
vader
J. Kwekzijlber, Jankiel (later Kweksilber)
geboorteplaats en/of -datum
Warschau (Polen), 30 augustus 1882
beroep vader
- gemeenteambtenaar
- boekhouder
moeder
E. Perlmutter, Estera
geboorteplaats en/of -datum
Wisnitz (Roemenië), 30 april 1886
