Prof.Dr.Mr. C.A. den Tex

C.A. den Tex
bron: RKD

Amsterdamse geleerde en hoogleraar die voor 1848 enige jaren Tweede Kamerlid en in 1848 buitengewoon lid van de Dubbele Kamer was. Volgde in 1820 in Amsterdam de hoogleraar Cras op, maar weigerde in 1824 een benoeming in Leiden als opvolger van J.M. Kemper. Was lid van vele (wetenschappelijke) genootschappen. Behoorde tot de zeer gematigd liberalen en was tegenstander van rechtstreekse verkiezingen. Stemde als lid van de Dubbele Kamer in 1848 vóór de herzieningsvoorstellen. Zwager van Floris van Hall en vader van een Amsterdamse burgemeester.

regeringsgezinden ten tijde van Willem II
functie(s) in de periode 1842-1848: buitengewoon lid Tweede Kamer, lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Cornelis Anne

titulatuur en naam

Prof.Dr.Mr. C.A. den Tex Cornelis Anne

geboorteplaats en -datum

Tilburg, 30 augustus 1795

overlijdensplaats en -datum

Amsterdam, 9 april 1854

levensbeschouwing

Waals Hervormd

Partij/stroming

stroming(en)

  • regeringsgezind (ten tijde van Willem II)
  • gematigd liberaal, neigend naar het conservatisme

Hoofdfuncties/beroepen

  • advocaat te Amsterdam, van 1817 tot 1820
  • hoogleraar staats-, volken- en natuurrecht, politieke geschiedenis en encyclopedie van de rechtswetenschap, Atheneum Illustre te Amsterdam, van 15 mei 1820 tot 6 oktober 1852
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 24 februari 1842 tot 19 oktober 1846 (voor Noord-Holland)
  • buitengewoon lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 september 1848 tot 8 oktober 1848 (voor Noord-Holland)
  • lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 9 september 1848 tot 9 april 1854 (1848-1850 voor de steden, 1850-1854 voor het kiesdistrict Amsterdam)

Nevenfuncties

  • secretaris rechtsgeleerd gezelschap "Themis"
  • ab-actis Senatus Veteranorum
  • lid bestuur Stads Armenscholen te Amsterdam, van 1826 tot 1843
  • secretaris derde klasse, Koninklijk Nederlandsch Instituut van Wetenschappen, vanaf 1827
  • lid Commission Wallonne
  • staatsraad in buitengewone dienst, Raad van State, van 1847 tot 9 april 1854
  • lid curatorium Latijnse Scholen te Amsterdam, vanaf 1848
  • hoogleraar rechtsgeleerdheid, met het recht openbare en bijzondere lessen te houden, waar dit tot gerief van zijn opvolger of van de studerenden jeugd zou kunnen strekken, Atheneum Illustre te Amsterdam, van oktober 1852 tot 9 april 1854

Opleiding

primair onderwijs

  • Franse school en privé-onderwijs te Tilburg

voortgezet onderwijs

  • Latijnse school te Utrecht, van augustus 1807 tot september 1811

academische studie

  • letteren (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Utrecht, van 13 september 1811 tot 27 september 1816
  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Utrecht, van 13 september 1811 tot 17 december 1817

Activiteiten

als parlementariër

  • Was in 1845 na het Kamerdebat over het voorstel van de 'negenmannen' tegen het in gang zetten van wijziging van de Grondwet
  • Behoorde in 1845 tot de 24 leden die tegen het wetsvoorstel over het tarief voor in-, uit- en doorvoerde stemden. Het wetsvoorstel werd met 31 tegen 24 stemmen aangenomen.
  • Voerde als lid van de Dubbele Kamer het woord bij de algemene beschouwingen over de Grondwetsherziening en bij de behandeling van de hoofdstukken II (de Koning), VIII (Defensie) en XI (Veranderingen)
  • Stemde in 1848 vóór alle wetsvoorstellen tot Grondwetsherziening

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Stelde zich in 1846 niet herkiesbaar als Tweede Kamerlid

uit de privésfeer

  • De familie woonde tot 1787 in Tricht en bezat in Gelderland en op Overflakkee landerijen. Na orangistische rellen vertrok de familie naar Tilburg.
  • Studeerde en promoveerde in de rechtsgeleerdheid bij prof. De Rhoer
  • Een zus van zijn echtgenote was gehuwd met F.A. van Hall, minister en Tweede Kamerlid
  • Weigerde in 1824 een benoeming tot hoogleraar in Leiden, als opvolger van J.M. Kemper
  • Gaf sedert 1825 het tijdschrift "Bijdragen tot Regtsgeleerdheid en Wetgeving" uit
  • Zijn vader was pachter van de gewone middelen te Tilburg en representant van het Volk van Brabant. Hij was in Tilburg bevriend met de unitarische voorman Pieter Vreede.

woonplaats(en)/adres(sen)

Amsterdam

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 28 november 1840

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid Provinciaal Utrechtsch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen, vanaf 20 juni 1818
  • lid Koninklijk Nederlandsch Instituut van Wetenschappen, vanaf juli 1822
  • lid Koninklijke Academie van beeldende Kunsten, vanaf 16 oktober 1822
  • lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden, vanaf 30 juni 1825
  • lid Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen, vanaf 22 maart 1832
  • lid Hollandsche Maatschappij van Wetenschappen te Haarlem, vanaf 19 mei 1832
  • lid Koninklijk Genootschap van Noordsche Oudheden te Kopenhagen, vanaf 31 juli 1833
  • lid Zeeuwsch genootschap van wetenschappen, vanaf 27 augustus 1834
  • lid Genootschap "Pro excolendo jure patrio" te Groningen, vanaf 19 januari 1839
  • lid Thüringisch-Sächsische Verein für Erforschung des Vaterl. Alterthums und Erhaltung seiner Denkmäler te Halle en Berlijn, vanaf 15 juli 1842
  • correspondent Centrale Commissie voor de Statistiek in België, vanaf 20 november 1851

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "De vi musices ad excolendum hominem e sententia Platonis" (dissertatie, 1816)
  • "De antiqui juris principiis in excolenda jurisprudentia Romana constanter servatis" (dissertatie, 1817)
  • "Encyclopaedia juris" (1839)
  • vele wetenschappelijke publicaties

literatuur/documentatie

  • Levensbericht door J. van Hall, in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1854, 94
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel IV, 1302
  • H. van Felius en H.J. Metselaars, "Noordhollandse Statenleden 1840-1919" (1990)
  • Ned. Patriciaat, 1988

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

publicaties over en van letterkundigen

biografie

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Amsterdam, 30 augustus 1822 (echtgenote overleden 18 februari 1848)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Amsterdam, 30 oktober 1851

echtgeno(o)t(e)/partner

P.C. Bondt, Petronella Clasina

2e echtgeno(o)t(e)/partner

A.C.A. Weerts, Adriana Catharina Angela

kinderen

2 zoons

vader

C. den Tex, Cornelis

geboorteplaats en/of -datum

Buren (Gld.), juni 1739 (gedoopt 17 juni)

moeder

J.A. Tusselman, Jacoba Arnolda (tweede echtgenote vader)

geboorteplaats en/of -datum

Loon op Zand, november 1761 (gedoopt 29 november)

beroep grootvader (vaderskant)

  • gortmolenaar
  • schepen van Buren

familierelaties