Mr.dr. A.B.G.M. van Rijckevorsel

A.B.G.M. van Rijckevorsel
bron: Beeldbank Nationaal Archief

Uiterst correcte Brabantse regent, die diverse functies bekleedde op ambtelijk en bestuurlijk niveau. Was onder meer Tweede Kamerlid, voorzitter van de Brabantse Tuinbouwbond en plaatsvervangend rechter bij de Krijgsraad. In de Tweede Kamer sprak hij onder meer over waterstaat, koloniale zaken en justitie. Sinds 1928 een nogal vormelijke commissaris van de Koningin in Noord-Brabant. Die correcte, welwillende houding betrachtte hij ook tegenover de bezetter en dat werd hem niet in dank afgenomen. Kreeg daarom in 1945 ontslag als commissaris.

Algemeene Bond (RKSP)
functie(s) in de periode 1916-1945: lid Tweede Kamer, Commissaris van de Koning(in)

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Augustinus Bernardus Gijsbertus Maria

titulatuur en naam

Mr.dr. A.B.G.M. van Rijckevorsel Augustinus Bernardus Gijsbertus Maria

wijziging in naam en/of titulatuur

Jhr.Mr.dr. A.B.G.M. van Rijckevorsel (sinds 23 maart 1936)

geboorteplaats en -datum

's-Hertogenbosch, 10 februari 1882

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 30 april 1957

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Partij/stroming

partij(en)

RKSP (Roomsch-Katholieke Staatspartij)

Hoofdfuncties/beroepen

  • advocaat en procureur te Nijmegen, van 1906 tot 1910
  • adjunct-secretaris Staatscommissie exploitatie spoorwegen (Staatscommissie-De Marez Oyens), van september 1908 tot augustus 1911
  • medewerker Nederlands-Belgische commissie inzake de onderlinge betrekkingen, van 1909 tot 1910
  • belast met onderzoek naar de werking van de ouderdomswetgeving in België, van 1909 tot 1910
  • voorzitter Raad van Beroep voor ongevallenverzekering te 's-Hertogenbosch, van 1 september 1910 tot 16 september 1928
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 28 september 1916 tot 27 juni 1917 (voor het kiesdistrict Oosterhout)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 juli 1917 tot 18 september 1928 (1917-1918 voor het kiesdistrict Oosterhout)
  • commissaris van de Koningin in Noord-Brabant, van 20 september 1928 tot 6 mei 1945 (benoemd bij K.B. van 8 september 1928; kreeg ongevraagd eervol ontslag zonder dankbetuiging)

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid bestuur Algemeene Bond van R.K. Rijkskieskringorganisaties, van 1918 tot 1926
  • lid reorganisatiecommissie Algemeene Bond van R.K. Rijkskieskringorganisaties, van 31 januari 1925 tot 13 maart 1926
  • lid bestuur RKSP, 1928
  • voorzitter RKSP Rijkskieskring 's-Hertogenbosch, 1928

lijsttrekkerschappen

  • lijstaanvoerder Rooms-Katholieken Tweede Kamerverkiezingen 1922 (in de kieskring Tilburg)
  • lijstaanvoerder RKSP Tweede Kamerverkiezingen 1925 (in de kieskring Tilburg)

Nevenfuncties

  • plaatsvervangend president Krijgsraad te 's-Hertogenbosch, van 20 januari 1914 tot september 1928
  • voorzitter Noordbrabantsche Tuinbouwbond, van 1914 tot 1928
  • lid Rijkscommissie voor Monumentenzorg, van 1916 tot 1950
  • regeringsvertegenwoordiger bij de Spoorwegmaatschappij Mechelen-Neuzen, omstreeks 1919 en nog in 1931
  • lid Raad van Commissarissen Werkspoor, later Verenigde Machinefabriek, vanaf 1924
  • lid Raad van Commissarissen Maatschappij van Weldadigheid Frederiksoord, vanaf 1924 (nog in 1938)
  • plaatsvervangend lid Centraal Stembureau, tot oktober 1928
  • ondervoorzitter Vereniging voor Volkenbond en Vrede, vanaf januari 1927
  • rechter administratief tribunaal van de internationale organisatie voor de arbeid te Genève, van 1928 tot 1956
  • rechter internationaal hof van appèl voor handelszaken in het Saargebied, van 1928 tot 1956
  • vicevoorzitter Raad van Bestuur "Rotterdamsche Bank" N.V., van 1928 tot 1956
  • lid Raad van Commissarissen verzekeringsmaatschappij "De Nederlanden van 1845", van 1928 tot 1957
  • lid Raad van Commissarissen HKI (Hollandse Kunstzijde Industrie), van 1928 tot 1957
  • lid Centraal Stembureau, vanaf oktober 1928 (nog in 1931)
  • lid Staatscommissie voor de Waterstaatswetgeving, van 1 januari 1929 tot 1957
  • voorzitter commissie verkeersvraagstuk Zuid-Holland-Noord-Brabant-Zeeland (voor 1937)
  • lid Commissie van Advies inzake aardolie-aangelegenheden, omstreeks 1930
  • lid bestuur ETI (Economisch-Technologisch Instituut) te Tilburg, omstreeks 1933
  • lid Raad van Commissarissen "Utrechtsche Hypotheekbank", vanaf 1934
  • lid Staatscommissie inzake toezicht op particuliere banken (Staatscommissie-De Geer), vanaf 7 maart 1937
  • voorzitter Commissie van Overleg voor wegen, omstreeks 1938
  • voorzitter Rijkscommissie voor Monumentenzorg, van 1950 tot 1956
  • lid Raad voor de Waterstaat, vanaf 1952

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid vaste commissie voor de Staatsuitgaven (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 1923 tot 1928
  • lid vaste commissie voor Openbare Werken, Verkeers- en Waterstaasaangelegenheden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 1925 tot 1928
  • voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk III (Buitenlandse Zaken) 1926 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • Stedelijk Gymnasium te 's-Hertogenbosch, van 1894 tot 1900

academische studie

  • rechtswetenschap (gepromoveerd op stellingen), Rijksuniversiteit Utrecht, van 1900 tot 7 februari 1905
  • staatswetenschap (gepromoveerd op stellingen), Rijksuniversiteit Utrecht, tot 3 juli 1906

Activiteiten

als parlementariër

  • Hield zich als Tweede Kamerlid vooral bezig met Indische aangelegenheden, justitie, financiën, verkeer, mijnwezen en kunsten

opvallend stemgedrag

  • In 1927 stemden hij, Van de Bilt en Van Vuuren als enigen van de R.K.-fractie tegen het wetsvoorstel inzake de vereniging van de ministeries van Oorlog en Marine

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Tijdens de Bezetting stelde hij zich weinig weerbaar op jegens de Duitsers, zowel in persoonlijke contacten als door meegaandheid bij hun wensen. Verder adviseerde hij in de lente van 1944 burgemeesters mee te werken bij door de bevolking uit te voeren graafwerkzaamheden voor de Duitsers.
  • Werd begin augustus 1944 door een lichte beroerte getroffen, waarop het Militair Gezag bij de bevrijding gedeputeerde Smits van Oijen als waarnemend commissaris benoemde
  • Werd in 1945 eerst gestaakt en daarna - na een onderzoek naar zijn beleid tijdens de Bezetting door een commissie-Van Sonsbeeck - ongevraagd eervol ontslagen zonder dankbetuiging

uit de privésfeer

  • Zijn echtgenote was een schoonzus van jhr. O.F.A.M. van Nispen tot Sevenaer, Tweede Kamerlid
  • Zijn vader was lid van Provinciale Staten van Noord-Brabant
  • Een zoon van hem was burgemeester van Gulpen, een andere zoon ambassadeur

verkiezingen

  • Werd in 1916 en 1917 steeds bij enkelvoudige kandidaatstelling gekozen

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Nijmegen, van 1906 tot 1910
  • 's-Hertogenbosch, Stationsweg, van 1910 tot 1945
  • 's-Gravenhage, van 1945 tot 1957

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1924

predicaten/adellijke titels

  • jonkheer, 23 maart 1936 (in de adelstand verheven bij K.B., nr. 40)

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid Utrechtsch Studenten Corps
  • lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden, van 1936 tot 1957
  • directeur Nederlandsche Maatschappij van Wetenschappen, vanaf 1934
  • lid Sint-Jacobsgilde te Haarlem
  • kandidandus "Onze Lieve Vrouwe broederschap" te 's-Hertogenbosch

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
  • Levensbericht in Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden 1960/61
  • A.H. Herfkens, scriptie over A.B.G.M. van Rijckevorsel, geschreven in het kader van de studie basisdoctoraal, vak geschiedenis der staatsinstellingen, RU leiden, 1981

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te 's-Hertogenbosch, 28 november 1906

echtgeno(o)t(e)/partner

Jkvr. J.E.M. Serraris, Jeanne Eulalie Marie

kinderen

2 zoons

vader

A.G.H. van Rijckevorsel, Augustinus Gerardus Hubertus

geboorteplaats en/of -datum

's-Hertogenbosch, 10 november 1828

beroep vader

wijnkoper

moeder

Jkvr. M.F.L. Dommer van Poldersveldt, Maria Francisca Louisa

geboorteplaats en/of -datum

Ubbergen, 7 mei 1848

stiefvader

J.C.P. Thirion, Jules Clement Pierre

geboorteplaats en/of -datum

1842

beroep stiefvader

luitenant-kolonel der cavalerie (gepensioneerd)

broers en zusters

2 broers

beroep grootvader (vaderskant)

wijnkoper

familierelaties