liberaal
functie(s) in de periode 1867-1886: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Lucas
titulatuur en naam
Mr. L. Oldenhuis Gratama Lucas
opmerkingen over de naam en/of titel
Voegde de familienaam van zijn moeder aan zijn eigen achternaam
geboorteplaats en -datum
Assen, 7 juni 1815
overlijdensplaats en -datum
Assen, 5 juli 1887
levensbeschouwing
Nederlands Hervormd
Partij/stroming
stroming(en)
liberaal (gematigd)
Hoofdfuncties/beroepen
- ontginner-grondaanlegger en vervener (gedurende 35 jaar)
- advocaat te Assen, van 1835 tot 1 september 1854
- procureur te Assen, van 1837 tot 1 september 1854
- kantonrechter-plaatsvervanger, kanton Assen, van 1 mei 1847 tot 1 september 1854
- rechter Arrondissementsrechtbank te Assen, van 1 september 1854 tot 1 mei 1865
- lid gemeenteraad van Assen, van 3 mei 1856 tot september 1859
- lid Provinciale Staten van Drenthe, van 1 november 1864 tot 5 juli 1887 (voor het kiesdistrict Assen)
- raadsheer Provinciaal Gerechtshof te Assen, van 1 april 1865 tot 1 januari 1876
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 oktober 1867 tot 3 januari 1868 (voor het kiesdistrict Assen)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 februari 1868 tot 11 oktober 1884 (voor het kiesdistrict Assen)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 november 1884 tot 20 februari 1886 (voor het kiesdistrict Assen)
Nevenfuncties
- kerkvoogd Nederlandse Hervormde Kerk te Assen, van 1847 tot 1878
- secretaris Genootschap ter Bevordering van de landbouw in Drenthe, van 1855 tot 1886
- secretaris schippersvereniging "Schuttevaer", vanaf 1863
- lid Geneeskundige raad voor Overijssel en Drenthe
- voorzitter Landbouwkundig congres
- lid bestuur Provinciaal museum van oudheden in Drenthe
- medewerker "Weekblad van het recht"
- medewerker "Nederlandsch Jaarboek oor rechtsgeleerdheid en wetgeving"
afgeleide functies, presidia etc.
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk IV (Justitie) 1881 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk VIIb (Financiën) 1883 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van mei 1883 tot september 1883
Opleiding
voortgezet onderwijs
academische studie
- Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Groningen, van 16 juni 1831 tot 5 november 1835
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak in de Tweede Kamer onder meer over binnenlandse zaken, waterstaat, landbouw (jacht), volksgezondheid, justitiële onderwerpen, Suriname en onderwijs
- Diende in 1873 met Idzerda en Van Kerkwijk een initiatiefwetsvoorstel in over het opheffen van de bijzondere bescherming van de landbouw bij de jacht. Dit voorstel werd later ingetrokken.
- Sprak zich in 1879 met Van Houten als enige uit voor invoering van algemeen kiesrecht
opvallend stemgedrag
- Stemde op 23 maart 1868 vóór de motie-Blussé van Oud-Alblas, die uitsprak dat de Kamerontbinding van 1867 niet in het landsbelang was geweest
- Behoorde in 1872 tot de 27 leden die vóór artikel 1 stemden van de ontwerp-wet over invoering van een inkomstenbelasting. Verwerping van het artikel was voor minister Blussé reden het wetsontwerp in te trekken.
- Behoorde in 1880 tot de veertien leden die tegen de toelating van Schaepman als Kamerlid waren
- Stemde in 1881 als enige tegen het wetsvoorstel tot regeling van het auteursrecht
Wetenswaardigheden
algemeen
- Nam in 1886 ontslag als Tweede Kamerlid vanwege zijn gezondheid
uit de privésfeer
- Zijn neef (oomzegger) Seerp Gratama was vicepresident van de Hoge Raad der Nederlanden
- Zijn vader, mr. S. Gratama, was 23 dagen maire van Assen (1811), en verder burgemeester van Assen (1816-1821) en president van het Gerechtshof van Drenthe
verkiezingen
- Werd in 1864 bij de periodieke verkiezing in het district Assen verslagen door L. graaf van Heiden Reinestein (cons.)
- Werd in juni 1866 na herstemming verslagen door P. van der Veen (cons.)
- Werd in 1866 bij de algemene verkiezingen in het district Assen na herstemming verslagen door J.R. Thorbecke (lib.) en L. graaf van Heiden Reinestein (cons.)
- Versloeg in oktober 1867 bij een tussentijdse verkiezing in het district Assen na herstemming P. van der Veen (cons.)
- Werd in 1868 bij de algemene verkiezingen samen met Thorbecke in de eerste stemmingsronde gekozen. Tegenstander was onder anderen P. van der Veen.
- Werd in 1869, 1873, 1877 steeds met omstreeks 80% van de stemmen gekozen
- Versloeg in 1881 jhr. M.A. de Savornin Lohman (a.r.)
- Werd in 1884 bij de algemene verkiezingen samen met W.A. baron van der Feltz gekozen. Versloeg jhr. M.A. de Savornin Lohman en D.P.D. Fabius (a.r.).
woonplaats(en)/adres(sen)
Assen
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 12 oktober 1880
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "De universali bonorum communione inter conjuges" (dissertatie, 1835)
- "Wetsontwerp tot intrekking der bijzondere bescherming tot dusver aan de jacht en het jachtbedrijf verleend" (brochure, 1875)
- "Hunnebedden in Drenthe en aanverwante onderwerpen" (1886)
- diverse artikelen in tijdschriften en diverse brochures
literatuur/documentatie
- Sagittarius, "Parlementaire Portretten. De aftredende helft van de Tweede Kamer der Staten-Generaal" (1869)
- Castoretpollux, "In de Tweede Kamer. Portretten" (1881)
- Levensbericht door M. Oldenhuis Gratama, in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1888, 81
- Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel I, 972
- Ned. Patriciaat, 1941
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek
publicaties over en van letterkundigen
biografie
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Assen, 2 juli 1841 (echtgenote overleden 28 december 1860)
echtgeno(o)t(e)/partner
L.M. Schukking, Lubberta Matthia
vader
Mr. S. Gratama, Sibrand
geboorteplaats en/of -datum
Harlingen, 20 mei 1784
moeder
J.G. Oldenhuis Kymmell, Johanna Gesina
geboorteplaats en/of -datum
Smilde, 11 december 1789
beroep grootvader (vaderskant)
hoogleraar te Harderwijk en Groningen
beroep grootvader (moederskant)
administrateur van vaart en venen
familierelaties
- Aangetrouwde oom van J.J. Willinge, Tweede en Eerste Kamerlid en staatsraad
