liberaal
functie(s) in de periode 1867-1886: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Lucas
titulatuur en naam
Mr. L. Oldenhuis Gratama Lucas
geboorteplaats en -datum
Assen, 7 juni 1815
overlijdensplaats en -datum
Assen, 5 juli 1887
levensbeschouwing
Nederlands Hervormd
Partij/stroming
stroming(en)
liberaal (gematigd)
Hoofdfuncties/beroepen
- ontginner-grondaanlegger en vervener (gedurende 35 jaar)
- advocaat te Assen, van 1835 tot 1 september 1854
- procureur te Assen, van 1837 tot 1 september 1854
- kantonrechter-plaatsvervanger, kanton Assen, van 1 mei 1847 tot 1 september 1854
- rechter Arrondissementsrechtbank te Assen, van 1 september 1854 tot 1 mei 1865
- lid gemeenteraad van Assen, van 3 mei 1856 tot september 1859
- lid Provinciale Staten van Drenthe, van 1 november 1864 tot 5 juli 1887 (voor het kiesdistrict Assen)
- raadsheer Provinciaal Gerechtshof te Assen, van 1 april 1865 tot 1 januari 1876
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 oktober 1867 tot 3 januari 1868 (voor het kiesdistrict Assen)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 februari 1868 tot 11 oktober 1884 (voor het kiesdistrict Assen)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 november 1884 tot 20 februari 1886 (voor het kiesdistrict Assen)
Nevenfuncties
- kerkvoogd Nederlandse Hervormde Kerk te Assen, van 1847 tot 1878
- secretaris Genootschap ter Bevordering van de landbouw in Drenthe, van 1855 tot 1886
- secretaris schippersvereniging "Schuttevaer", vanaf 1863
- lid Geneeskundige raad voor Overijssel en Drenthe
- voorzitter Landbouwkundig congres
- lid bestuur Provinciaal museum van oudheden in Drenthe
- medewerker "Weekblad van het recht"
- medewerker "Nederlandsch Jaarboek oor rechtsgeleerdheid en wetgeving"
afgeleide functies, presidia etc.
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk IV (Justitie) 1881 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk VIIb (Financiën) 1883 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van mei 1883 tot september 1883
Opleiding
voortgezet onderwijs
academische studie
- Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Groningen, van 16 juni 1831 tot 5 november 1835
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak in de Tweede Kamer onder meer over binnenlandse zaken, waterstaat, landbouw (jacht), volksgezondheid, justitiële onderwerpen, Suriname en onderwijs
- Diende in 1873 met Idzerda en Van Kerkwijk een initiatiefwetsvoorstel in over het opheffen van de bijzondere bescherming van de landbouw bij de jacht. Dit voorstel werd later ingetrokken.
- Sprak zich in 1879 met Van Houten als enige uit voor invoering van algemeen kiesrecht
opvallend stemgedrag
- Stemde op 23 maart 1868 vóór de motie-Blussé van Oud-Alblas, die uitsprak dat de Kamerontbinding van 1867 niet in het landsbelang was geweest
- Behoorde in 1872 tot de 27 leden die vóór artikel 1 stemden van de ontwerp-wet over invoering van een inkomstenbelasting. Verwerping van het artikel was voor minister Blussé reden het wetsontwerp in te trekken.
- Behoorde in 1880 tot de veertien leden die tegen de toelating van Schaepman als Kamerlid waren
- Stemde in 1881 als enige tegen het wetsvoorstel tot regeling van het auteursrecht
Wetenswaardigheden
algemeen
- Nam in 1886 ontslag als Tweede Kamerlid vanwege zijn gezondheid
uit de privésfeer
- Zijn neef (oomzegger) Seerp Gratama was vicepresident van de Hoge Raad der Nederlanden
- Zijn vader, mr. S. Gratama, was 23 dagen maire van Assen (1811), en verder burgemeester van Assen (1816-1821) en president van het Gerechtshof van Drenthe
verkiezingen
- Werd in 1864 bij de periodieke verkiezing in het district Assen verslagen door L. graaf van Heiden Reinestein (cons.)
- Werd in juni 1866 na herstemming verslagen door P. van der Veen (cons.)
- Werd in 1866 bij de algemene verkiezingen in het district Assen na herstemming verslagen door J.R. Thorbecke (lib.) en L. graaf van Heiden Reinestein (cons.)
- Versloeg in oktober 1867 bij een tussentijdse verkiezing in het district Assen na herstemming P. van der Veen (cons.)
- Werd in 1868 bij de algemene verkiezingen samen met Thorbecke in de eerste stemmingsronde gekozen. Tegenstander was onder anderen P. van der Veen.
- Werd in 1869, 1873, 1877 steeds met omstreeks 80% van de stemmen gekozen
- Versloeg in 1881 jhr. M.A. de Savornin Lohman (a.r.)
- Werd in 1884 bij de algemene verkiezingen samen met W.A. baron van der Feltz gekozen. Versloeg jhr. M.A. de Savornin Lohman en D.P.D. Fabius (a.r.).
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 12 oktober 1880
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "De universali bonorum communione inter conjuges" (dissertatie, 1835)
- "Wetsontwerp tot intrekking der bijzondere bescherming tot dusver aan de jacht en het jachtbedrijf verleend" (brochure, 1875)
- "Hunnebedden in Drenthe en aanverwante onderwerpen" (1886)
- diverse artikelen in tijdschriften en diverse brochures
literatuur/documentatie
- Sagittarius, "Parlementaire Portretten. De aftredende helft van de Tweede Kamer der Staten-Generaal" (1869)
- Castoretpollux, "In de Tweede Kamer. Portretten" (1881)
- Levensbericht door M. Oldenhuis Gratama, in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1888, 81
- Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel I, 972
- Ned. Patriciaat, 1941
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek
publicaties over en van letterkundigen
biografie
Familie/gezin
echtgeno(o)t(e)/partner
L.M. Schukking, Lubberta Matthia
vader
Mr. S. Gratama, Sibrand
geboorteplaats en/of -datum
Harlingen, 20 mei 1784
moeder
J.G. Oldenhuis Kymmell, Johanna Gesina
geboorteplaats en/of -datum
Smilde, 11 december 1789
beroep grootvader (vaderskant)
hoogleraar te Harderwijk en Groningen
beroep grootvader (moederskant)
administrateur van vaart en venen
familierelaties
- Aangetrouwde oom van J.J. Willinge, Tweede en Eerste Kamerlid en staatsraad
