Mr. J. Enschedé

J. Enschedé
bron: Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie

Haarlemse drukker en uitgever en oud-Hollandse regent, die als afgevaardigde voor Noord-Holland in de Tweede Kamer zat. Werd na de dood van zijn vader al op 15-jarige leeftijd belast met de leiding van de bekende drukkerij en uitgeverij van de Oprechte Haarlemse Courant. Voltooide daarna nog wel zijn rechtenstudie. Na het vertrek van de Fransen in 1813 nam hij het stadsbestuur op zich en nadien had hij tot 1850 zitting in de stedelijke raad. Vooral dankzij Statenleden uit de kleine steden en uit West-Friesland gekozen tot Tweede Kamerlid en als zodanig tegenstander van hervormingen. Hij werkte in 1848 wel mee aan de Grondwetsherziening, maar werd nadien niet meer herkozen.

regeringsgezinden ten tijde van Willem II
functie(s) in de periode 1841-1849: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Johannes

titulatuur en naam

Mr. J. Enschedé Johannes

geboorteplaats en -datum

Haarlem, 7 maart 1785

overlijdensplaats en -datum

Haarlem, 8 oktober 1866

levensbeschouwing

Waals Hervormd

Partij/stroming

stroming(en)

  • regeringsgezind (ten tijde van Willem II)
  • conservatief

Hoofdfuncties/beroepen

  • mede-eigenaar en bedrijfsleider typografische inrichting "Johannes Enschedé en Zoonen" te Haarlem, vanaf 1799
  • lid municipale raad van Haarlem, van 1811 tot 1813
  • redacteur "Opregte Haarlemsche Courant", van 1813 tot 1828
  • lid stedelijke raad van Haarlem, van 1814 tot 1850
  • rechter van instructie, rechtbank van eerste aanleg te Haarlem, van 1814 tot 1827
  • hoofdredacteur "Opregte Haarlemsche Courant", van 1828 tot 1865
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 23 maart 1841 tot 13 februari 1849 (voor Noord-Holland)

Nevenfuncties

  • lid College van Diaken Waals-Hervormde Kerk te Haarlem, vanaf 1806
  • leenman in de Hoge Vierschaar van Kennemerland en Brederode
  • lid Kleine Bank van Justitie te Haarlem, vanaf juli 1809
  • rechter-plaatsvervanger rechtbank van eerste aanleg te Haarlem, van 1811 tot 1818
  • lid Weeskamer te Haarlem, vanaf 1812
  • regent Proveniers- en Oude-Mannenhuis te Haarlem (meer dan 50 jaar)
  • regent Hofjes van Staats en Noblet te Haarlem
  • lid College van de Zeewering van de Hondsbossche
  • auditeur-militair in het noordelijk deel van de provincie Holland, van 1827 tot 1866
  • hoofdingeland Hoogheemraadschap Rijnland, van 12 december 1827 tot 1857
  • lid College van Curatoren Latijnse school te Haarlem, van 1827 tot 7 februari 1851
  • voorzitter Nederlandsche Maatschappij ter bevordering van Nijverheid (diverse malen)
  • lid bestuur muziekgenootschap "Kunst en Vermaak" te Haarlem, tot 1848
  • lid College van Commissarissen Vaderlandsch Fonds tot aanmoediging van 's Lands Zeedienst te Amsterdam (meer dan 50 jaar)
  • lid bestuur Kiezers-vereniging "Burgertrouw" te Haarlem, vanaf 1864
  • ouderling Waals-Hervormde Kerk te Haarlem (diverse malen)
  • lid College van Notabelen Waals-Hervormde Kerk te Haarlem, tot oktober 1866

Opleiding

onderwijs buiten schoolverband

  • huisonderwijs bij J.G. van der Wall te Haarlem
  • voorbereiding op academische lessen bij ds. Wigeri te Beverwijk

academische studie

  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op stellingen), Hogeschool te Leiden, van 5 mei 1801 tot 28 juni 1805

Activiteiten

als parlementariër

  • Behoorde in 1843 tot de 24 leden die vóór het (verworpen) wetsvoorstel tot regeling van 's Rijks openbare schuld stemden
  • Stemde in 1848 vóór alle wetsvoorstellen tot Grondwetsherziening

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer

  • Zijn zoon was gehuwd met een zuster van Ch.J.F. Mirandolle, Tweede Kamerlid
  • Zijn vader was boekdrukker en uitgever

woonplaats(en)/adres(sen)

Haarlem

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 1825
  • Commandeur in de Orde van Eikenkroon, 1859

bezit van heerlijkheden

  • leenman van Kennemerland, vanaf 1808
  • leenman van Brederode, vanaf 1808

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • directeur Hollandsche Maatschappij van Wetenschappen te Haarlem
  • lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden, vanaf 1828
  • lid Provinciaal Utrechtsche Genootschap van Kunsten en Wetenschappen
  • lid Teylers Tweede Genootschap te Haarlem
  • lid Nederlandsche Maatschappij ter bevordering van Nijverheid

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • Levensbericht, in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1867, 57
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel IV, 573
  • Ned. Patriciaat, 1912

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

publicaties over en van letterkundigen

biografie

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Haarlem, 1810

echtgeno(o)t(e)/partner

C.H. van Walré, Catharina Hillegonda

kinderen

5 zoons en 5 dochters

vader

Mr. J. Enschedé, Johannes

geboorteplaats en/of -datum

Haarlem, 16 november 1750

moeder

J.E. Swaving, Johanna Elisabeth

geboorteplaats en/of -datum

Weesp, 17 december 1754

beroep grootvader (vaderskant)

boekdrukker en uitgever

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.