J.L. (Jan) Faber

J.L. Faber
bron: Regionaal Archief Zutphen

Tweede Kamerlid voor de SDAP in het interbellum. Rode, vrijzinnige dominee en propagandist van de SDAP in Gelderland. Geboren in Groningen als zoon van een schoolhoofd en predikant in Friesland en Gelderland. Overtuigd pacifist en christen-socialist. Kwam op voor de vrijheid van meningsuiting en voor verbetering van de kinderbescherming. Hield zich als Kamerlid verder onder meer bezig met onderwijsaangelegenheden en zaken betreffende de PTT.

SDAP
functie(s) in de periode 1931-1941: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Jan Lambertus (Jan)

titulatuur en naam

J.L. Faber Jan Lambertus (Jan)

geboorteplaats en -datum

Schouwerzijl (gem. Leens), 21 maart 1875

overlijdensplaats en -datum

Epe, 10 mei 1958

levensbeschouwing

Hervormd: vrijzinnig

Partij/stroming

partij(en)

  • SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1908 tot 9 februari 1946
  • PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946

Hoofdfuncties/beroepen

  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Jelsum (Frl.), van 1901 tot 3 juni 1906 (beroepen juni 1901)
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Schalsum (Frl.), van 24 april 1904 tot 3 juni 1906
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Marssum (Frl.), van juni 1906 tot oktober 1911
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Zutphen, van oktober 1911 tot april 1915
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Boxum en te Blessum (Frl.), van april 1915 tot juli 1918
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Zutphen, van juli 1918 tot 1 november 1931
  • propagandist SDAP in Gelderland
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 3 november 1931 tot 11 maart 1941
  • lid gemeenteraad van Zutphen, van 3 september 1935 tot 1 maart 1941
  • wethouder (van onderwijs en het ziekenhuisverplegingsfonds) van Zutphen, van 16 april 1940 tot 1 maart 1941
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Marssum, van 9 maart 1941 tot 1945
  • hulppredikant Nederlandse Hervormde Kerk te Marssum, van 1945 tot 1946
  • hulppredikant Nederlandse Hervormde gemeente te Epe, van 1947 tot 1949
  • werkzaam in de Nederlandse Hervormde gemeenten te Vaassen en Emst, van 1947 tot 1949
  • voorganger kring Opper-Veluwe, Vereniging van Vrijzinnig-Hervormden, van 1949 tot 1951

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid bestuur SDAP afdeling Marssum, vanaf 1908
  • secretaris SDAP federatie Friesland, district Franeker
  • vicevoorzitter SDAP afdeling Zutphen, van 1919 tot 1940
  • voorzitter PvdA afdeling Epe, vanaf 1947

Nevenfuncties

  • lid curatorium Zutphens Gymnasium
  • lid commissie van toezicht op het middelbaar onderwijs te Zutphen
  • lid voogdijvereniging te Zutphen en omgeving
  • lid bestuur IvAO (Instituut voor Arbeidersontwikkeling) te Zutphen
  • voorzitter Gelderse Vereniging van Vrijzinnig-Hervormden

Opleiding

primair onderwijs

  • Openbare lagere school te Wehe (Gr.), van 1880 tot 1887

voortgezet onderwijs

  • driejarige h.b.s., Rijks Hogere Burgerschool te Warffum, van 1887 tot 1890
  • vijfjarige h.b.s., te Groningen, van 1890 tot 1893
  • staatsexamen, 1895

academische studie

  • theologie (proponentsexamen), Rijksuniversiteit Groningen, van 1895 tot 1901

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Tweede Kamer onder andere over onderwijs, PTT-aangelegenheden, justitie (onder andere kinderbescherming) en defensie

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1939 tot de vier SDAP-leden die tegen de ontwerp-Kinderbijslagwet stemden

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Nam in maart 1941 ontslag als Tweede Kamerlid vanwege terugkeer naar het ambt van predikant

uit de privésfeer

  • Zijn schoonvader was onderwijzer.
  • Schoonvader van de schrijver Menno ter Braak

anekdotes en citaten

  • Weigerde in 1931 op principiële gronden tijdens militaire oefeningen een officier inkwartiering te verlenen. Hij kreeg daarvoor een boete van 3 gulden, die hij echter, ook na aanmaningen en dwangbevelen, weigerde te voldoen. In zijn huis werd hierop een stoel executoriaal verkocht. Zijn partijgenote Weersma-Duin kocht - onder hoera-geroep van aanwezigen - de stoel voor 100 gulden, waarmee het te vorderen bedrag ruim was voldaan. In hoger beroep werd hij door de kantonrechter ontslagen van rechtsvervolging, maar de rechtbank veroordeelde hem tot 75 gulden boete of 1 maand hechtenis. De Hoge Raad verwierp in 1932 zijn cassatieberoep.

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Zutphen, van 1918 tot 1941
  • Marssum, van 1941 tot 1945
  • Wassenaar
  • Epe, Van Walsumlaan 13, van 1947 tot 10 mei 1958

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid christen-antimilitaristische vereniging "Kerk en Vrede"
  • actief in de drankbestrijdersaktie

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • W.H. Vliegen, "Die onze kracht ontwaken deed", deel III, 520
  • H. Noordegraaf, "Faber, Jan Lambertus", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel VI, 65
  • H. Noordegraaf, "Faber, Jan Lambertus", in: Biografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands protestantisme, deel 4, 131
  • Wie is dat? 1956

Biografisch Woordenboek(en)

  • biografie opgenomen in het Biografisch Lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands Protestantisme
  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Warffum, 19 september 1901 (echtgenote overleden 5 december 1911)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Zutphen, 26 april 1915 (echtgenote overleden 3 mei 1925)

echtgeno(o)t(e)/partner

M. Boijkema, Martje

2e echtgeno(o)t(e)/partner

C.M. Velders, Carolina Maria

kinderen

  • 2 dochters (uit eerste huwelijk)
  • 1 dochter (uit tweede huwelijk)

vader

R. Faber, Reint

geboorteplaats en/of -datum

Oterdum (gem. Delfzijl), 11 juni 1847

beroep vader

hoofdonderwijzer (tevens organist en muziekonderwijzer)

moeder

L.T. Römelingh, Lubberta Titia

geboorteplaats en/of -datum

Farmsum (gem. Delfzijl), 24 mei 1850

beroep grootvader (vaderskant)

hoofd lagere school te Oterdum bij Delfzijl

beroep grootvader (moederskant)

hoofd lagere school te Farmsum