J.J.W. IJsselmuiden

J.J.W. IJsselmuiden
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Arnhemse katholieke politicus die in alle bestuurslagen functies vervulde. Was in 1919 in het overwegend liberale Arnhem de eerste katholieke wethouder en werd in dat jaar tevens Statenlid. Kwam in 1932 voor de RKSP in de Eerste en in 1933 in de Tweede Kamer, waar hij onder meer woordvoerder gemeentefinanciën was. Was kritisch ten opzicht van de aanpassingspolitiek van Colijn. Na de oorlog gedeputeerde van Gelderland en Tweede Kamerlid voor de KVP. Gold als een volksman, die zeer actief was in het katholieke sociaal-maatschappelijke verenigingsleven. Goede spreker en propagandist.

RKSP, KVP
functie(s) in de periode 1933-1950: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Joseph Johan Wilhelm

titulatuur en naam

J.J.W. IJsselmuiden Joseph Johan Wilhelm

geboorteplaats en -datum

Arnhem, 23 maart 1887

overlijdensplaats en -datum

Arnhem, 1 april 1967

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Partij/stroming

partij(en)

  • RKSP (Roomsch-Katholieke Staatspartij), tot 22 december 1945
  • KVP (Katholieke Volkspartij), vanaf 22 december 1945

Hoofdfuncties/beroepen

  • assissent-accountant
  • accountant te Arnhem, vanaf 1911
  • lid Provinciale Staten van Gelderland, van 1 juli 1919 tot 20 september 1932
  • lid gemeenteraad van Arnhem, van 2 september 1919 tot 1 september 1941
  • wethouder (van sociale zaken) van Arnhem, van 2 september 1919 tot 1 april 1921
  • wethouder (van financiën) van Arnhem, van 1 september 1923 tot 16 maart 1925
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1932 tot 9 mei 1933
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 9 mei 1933 tot 4 juni 1946
  • lid Provinciale Staten van Gelderland, van 2 juli 1935 tot 1 september 1941
  • lid tijdelijke gemeenteraad van Arnhem, van november 1945 tot 2 september 1946
  • lid Provinciale Staten van Gelderland, van 20 juni 1946 tot 6 juni 1962
  • lid Gedeputeerde Staten van Gelderland, van 3 juli 1946 tot 6 juni 1962
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 23 juli 1946 tot 1 maart 1950
  • waarnemend Commissaris van de Koningin in Gelderland, van 1 januari 1957 tot 1 april 1957 (na het aftreden van jhr. C.G.C. Quarles van Ufford)

gevangenschap/internering

geïnterneerd gijzelaarskamp te Sint-Michielsgestel, van 4 mei 1942 tot 28 april 1944

Partijpolitieke functies

overzicht

  • fractievoorzitter RKSP gemeenteraad Arnhem
  • voorzitter Bond van R.K. gemeenteraadsleden

Nevenfuncties

  • voorzitter Katholieke Burgerjongelingvereenging "Sint Carolus Boromeus", van 1904 tot 1907 (oprichter)
  • lid bestuur KSA (Katholieke Sociale Actie), van 1906 tot 1923
  • voorzitter comité Katholieke Sociale Actie, aartsbisdom Utrecht
  • functie R.K. Maatschappelijk Ziekenhuiswerk (twintig jaar)
  • lid bestuur R.K. Drankbestrijding
  • lid bestuur R.K. Kinderuitzending
  • lid bestuur R.K. Volksuniversiteit
  • lid bestuur R.K. Reclasseringswerk
  • voorzitter Provinciale Bond "Wit-Gele Kruis" in Gelderland
  • lid Raad van Commissarissen PGEM (Provinciale Geldersche Eletriciteits Maatschappij)
  • voorzitter Algemeen Katholieke Propagandaclub
  • lid bestuur Landelijk Sociaal-Charitatief Centrum
  • lid Commissie Vraagstukken Subsidiëring Maatschappelijk Werk, vanaf 1956 (nog in 1958)

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter begrotingscommissie voor Binnenlandse Zaken (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 12 december 1945 tot 3 juni 1946
  • voorzitter begrotingscommissie voor Financiën (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 24 september 1946 tot september 1947
  • voorzitter Commissie van Voorbereiding voor de ontwerp-Wet materiële oorlogsschaden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van augustus 1948 tot 1950

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • R.K. Kostsschool "Huize Ruwenberg" te Sint Michielsgestel
  • Gemeentelijke Hogere Burgerschool te Arnhem

hoger beroepsonderwijs

  • M.O.-boekhouden, 1907

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Eerste Kamer onder meer over gemeentefinanciën, verkeer, PTT-aangelegenheden en belastingen
  • Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met financiën van lagere overheden en sprak daarnaast onder andere over verkeer, PTT-aangelegenheden, landbouw, belastingen en defensie.

opvallend stemgedrag

  • Stemde in 1932 als enige van zijn fractie tegen een wetsvoorstel tot verhoging van de opcenten op de invoerrechten
  • Behoorde in 1933 tot de negen leden van zijn fractie die tegen een wetsvoorstel over korting op pensioenen van voormalige Indische ambtenaren stemden
  • Stemde in 1933 als enige van zijn fractie tegen wetsvoorstellen over korting op uitkeringen aan gemeenten en steun aan noodlijdende gemeenten
  • In 1934 stemden hij en Steinmetz als enigen van hun fractie vóór (verworpen) moties-Kupers tegen steunverlaging voor werklozen en verlaging van lonen in de werkverschaffing
  • Behoorde in 1935 tot de negen leden van zijn fractie die tegen een wetsvoorstel over heffing van opcenten ter versterking van de inkomsten van het Werkloosheidssubsidiefonds stemden
  • Behoorde in 1935 tot de acht leden van zijn fractie die tegen een wetsvoorstel tot wijziging van de Pensioenwet voor spoorwegambtenaren stemden
  • Behoorde in 1935 tot de acht leden van zijn fractie die tegen een wetsvoorstel over korting op pensioenen voor gewezen Indische landsdienaren stemden
  • Behoorde in 1937 tot de zes leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel herberekening van de Indische pensioenen stemden
  • Behoorde in 1947 tot de minderheid van zijn fractie die vóór een amendement-Burger stemde om in de Noodwet voorzieningen perswezen de mogelijkheid tot onteigening van drukapparatuur op te nemen

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Nam na enkele nederlagen in de raad op 21 februari 1921 ontslag als wethouder. De linkse meerderheid nam onder meer een motie aan tegen de door hem voorgestelde regeling van de geneeskundige dienst en verwierp van een voorstel over het Burgerlijk Armbestuur.
  • Verliet de Tweede Kamer na afhandeling van het wetsvoorstel Wet materiële oorlogsschade. Hij had dat al vóór de verkiezingen van 1948 aangekondigd.

uit de privésfeer

  • Initiatiefnemer van de Gelderse Katholiekendagen

verkiezingen

  • Werd in 1932 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen

"De oude IJ" (bijnaam in Arnhem)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Arnhem, Kemperbergerweg 69a, omstreeks 1937
  • Arnhem, Zijpendaalseweg 95, omstreeks 1947
  • Arnhem, Jansbuitensingel 17, omstreeks 1955 tot 1 april 1967

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 16 september 1947

overige onderscheidingen en prijzen

gouden stadsmedaille, gemeente Arnhem, juni 1962

militaire dienst

  • tweede luitenant der infanterie
  • eerste luitenant der infanterie

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • T. Duffhues, "IJsselmuiden, Joseph Johan Wilhelm (1887-1967)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 672
  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Arnhem, 30 augustus 1912 (echtgenote overleden 20 januari 1951)
  • gehuwd (tweede huwelijk), 18 mei 1955

echtgeno(o)t(e)/partner

Th.F.H. Brons, Theodora Francisca Hendrika

2e echtgeno(o)t(e)/partner

J.W.E. Brons, Josepha Wilhelmina Elisabeth

kinderen

2 zoons

vader

A. IJsselmuiden, Augustinus

geboorteplaats en/of -datum

Franeker, 25 juni 1852

beroep vader

winkelier

moeder

A.B. Wouters, Anna Bernardina

geboorteplaats en/of -datum

Arnhem, 3 maart 1854

beroep grootvader (vaderskant)

winkelier

beroep grootvader (moederskant)

slager